Sau cuộc “đại thanh lọc” vào cuối tháng 10/2025 với số lượng nhân sự bị sa thải lên tới 14.000 người, mới đây - cụ thể hơn là vào ngày 28/1 vừa qua, thông tin Amazon tiếp tục cắt giảm thêm 16.000 nhân viên, lại một lần nữa khiến dân công sở trên khắp thế giới rơi vào trạng thái lo lắng, bất an tột cùng…
Theo thông báo được đăng tải, Amazon sẽ tiến hành cắt giảm thêm khoảng 16.000 vị trí nhân sự tại khối văn phòng, là đợt sa thải lớn thứ 2 trong vòng vài tháng trở lại đây. Amazon cho biết động thái này nằm trong chương trình tái cơ cấu nhằm loại bỏ các tầng quản lý trung gian, giảm thủ tục hành chính và tăng hiệu quả hoạt động thông qua công nghệ, trong đó AI là trọng tâm chiến lược.
Trong vòng 3 tháng từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, Amazon đã thông báo sa thải tổng cộng 30.000 nhân sự (Ảnh: Pinterest)
Với những thông tin như vậy, không ít người - đặc biệt là những người đang có ý định chuyển việc, bỗng rơi vào tình thế phải “khựng lại”.
Làn sóng sa thải được dự báo vẫn tiếp diễn trong 2026
Một nghiên cứu do Morgan Stanley thực hiện và công bố vào đầu năm, cho thấy: Trong vòng 1 năm qua ở Anh, các ứng dụng AI đã “thổi bay” khoảng 8% số lượng việc làm, mức giảm mạnh nhất trong số các nền kinh tế phát triển. Tại Nhật Bản, mức giảm là khoảng 7%, còn ở Đức là 4%. Trong khi đó ở Mỹ, AI lại đóng góp cho tăng trưởng việc làm ở mức khoảng 2%, nhờ các công ty Mỹ vừa áp dụng AI vừa mở rộng đội ngũ nhân sự.
Điều này cho thấy một thực tế ngày càng rõ rệt: Tốc độ tự động hóa nhanh hơn khả năng tạo ra việc làm mới, và kết quả là nhiều doanh nghiệp buộc phải thu hẹp quy mô nhân sự, vì những nhiệm vụ trước đây đòi hỏi nhiều nhân lực, giờ đã có thể được AI đảm nhận, từ xử lý dữ liệu, biên tập nội dung, đến các công việc hành chính hay hỗ trợ khách hàng.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Số liệu từ Anh còn cho thấy mức tăng năng suất nhờ AI lên tới 11,5%, nhưng năng suất tăng lại không chuyển hóa đủ nhanh tạo ra 1 đầu biệc mới, khiến tỷ lệ thất nghiệp tại xứ sở sương mù lên mức cao nhất trong 4 năm qua. Đặc biệt, nhóm lao động trẻ mới vào nghề chịu ảnh hưởng nặng nề hơn so với các nhân viên có thâm niên.
Tại Mỹ, dù kỳ vọng về việc làm vẫn tương đối khả quan hơn, các dấu hiệu chậm lại của thị trường lao động không thể bỏ qua. Theo báo cáo gần đây, số lượng vị trí tuyển dụng đã giảm mạnh so với đỉnh năm 2022, và tỷ lệ thất nghiệp ở nhiều nhóm tuổi, đặc biệt là nhóm 20-24 tuổi, đang ở các mức cao nhất nhiều năm gần đây.
Theo các chuyên gia kinh tế, combo “dùng AI tăng năng suất” và thu hẹp quy mô tuyển dụng, có thể kéo thị trường việc làm toàn cầu rơi vào giai đoạn điều chỉnh kéo dài trong năm 2026, với rủi ro nhất rơi vào các vị trí cấp thấp, tác vụ lặp đi lặp lại, và công việc hành chính - toàn bộ đều là những nhiệm vụ mà AI có thể làm nhanh hơn, tốt hơn và chính xác hơn con người.
Cần làm gì để không là người “bị loại” trong 2026?
Việc chờ đợi “vận may tự tìm đến mình” chưa bao giờ là 1 lựa chọn khôn ngoan, đặc biệt là trong bối cảnh AI đang tạo ra tác động sâu rộng lên tất cả các lĩnh vực, ngành nghề như lúc này. Các chuyên gia tư vấn việc làm và nhà tuyển dụng đã đưa ra nhiều chiến lược, để giúp người lao động không bị bỏ lại phía sau trong một nền kinh tế tự động hóa.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
1. Tập trung phát triển kỹ năng mà AI khó thay thế
AI đặc biệt mạnh ở các nhiệm vụ tự động, lặp lại và xử lý dữ liệu lớn. Nhưng những kỹ năng như tư duy phản biện, sáng tạo, quản lý con người, giao tiếp hiệu quả và các nhiệm vụ liên quan đến cảm xúc con người, vẫn là lợi thế lớn. Do đó, người lao động cần đầu tư vào các kỹ năng này càng sớm càng tốt.
2. Chủ động thay đổi định hướng nghề nghiệp, coi AI là “cánh tay phải”
Thay vì chống lại AI, người lao động có thể tận dụng cơ hội học các kiến thức mới như phân tích dữ liệu, thiết kế hệ thống AI, quản lý dự án công nghệ, hoặc các vai trò hỗ trợ AI trong doanh nghiệp. Nhiều trường đại học và nền tảng học trực tuyến hiện có khóa học ngắn về AI, dữ liệu, bảo mật và kỹ năng mềm,... - những lĩnh vực đang tăng nhu cầu dù AI phát triển.
3. Xây dựng “thương hiệu cá nhân” và mạng lưới nghề nghiệp
Nhiều chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của xây dựng sự hiện diện chuyên nghiệp trên các nền tảng như LinkedIn, tham gia cộng đồng nghề nghiệp, và liên tục kết nối để tìm cơ hội trong các lĩnh vực ít bị tự động hóa.
4. Thích nghi với môi trường làm việc linh hoạt và đa nhiệm
AI khiến các vị trí công việc trở nên đa nhiệm hơn, điều này đồng nghĩa với việc dân văn phòng có thể phải kiêm nhiều “vai” trong cùng một vị trí. Vì lẽ đó, những ai linh hoạt, thích nghi nhanh sẽ có lợi thế lớn hơn nhiều so với nhóm còn lại.
(Nguồn: Reuters, BI, The Guardian)
Ngọc Linh