Những ngày hè nắng nóng, các loại nước ép trái cây thường là lựa chọn ưu tiên của nhiều người, bởi nhiều đặc tính tốt cho sức khỏe như giàu dinh dưỡng và dễ uống, dễ tìm. Nhưng uống như thế nào, liều lượng ra sao? Không phải ai cũng nắm rõ. Mặt khác, nhiều bạn trẻ có thói quen sử dụng các thức uống này tưởng chừng vô hại nhưng lại âm thầm gây ra ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đặc biệt là 3 kiểu uống "tự sát" dưới đây:
Sai lầm khi uống nước ép trái cây thay thế nước lọc
Hiện nay, nhiều bạn GenZ đang coi nước ép như một loại "thần dược", cho rằng chúng có thể thay thế hoàn toàn nước lọc, uống càng nhiều càng tốt vì vừa đẹp da, đẹp dáng và detox giảm cân thần tốc, thậm chí có người khoe ngày uống 1 - 2 lít nước ép thay cho nước lọc.
Thực tế, nước ép từ các loại trái cây phổ biến như dứa, ổi, cam, bưởi, táo,…đều có hàm lượng đường tương đối cao. Do đó, việc sử dụng quá nhiều các loại nước ép này sẽ dẫn tới thừa đường, các phân tử đường sẽ được chuyển hóa thành chất béo trung tính trong gan và được lưu trữ dưới dạng chất béo gây tăng cân, béo phì. Ngoài ra, đường Fructose dư thừa trong nước ép còn làm tăng axit uric và tăng cholesterol trong máu. Sự gia tăng nồng độ cholesterol trong máu dẫn tới tắc nghẽn động mạch và mạch máu có thể gây ra các bệnh tim mạch mạn tính.
Khi dùng trái cây ở dạng nước ép hay ăn nguyên miếng, người dùng vẫn phải đảm bảo khuyến nghị của các chuyên gia dinh dưỡng như: người lớn nên ăn 250 - 300g hoa quả/ngày, trẻ nhỏ ăn 200g và đa dạng các loại hoa quả vì mỗi loại có hàm lượng các chất và vitamin khác nhau. Mỗi người có thể uống 1 ly nước ép khoảng 200ml/ngày bổ sung vitamin cho cơ thể. Với người thừa cân, béo phì, đường huyết cao nên chọn hoa quả ít đường như ổi, cà rốt, dưa chuột. Những người có bệnh thận mạn tính nên chọn hoa quả có hàm lượng kali thấp và nên tham khảo bác sĩ điều trị để dùng cho đúng.
Thói quen thêm nhiều đường, gọt vỏ và đem hâm nóng nước trái cây
Trong các nước ép trái cây đã chứa một lượng đường tự nhiên rất lớn, nhưng để tăng thêm vị ngọt, không ít bạn vẫn có thói quen thêm sữa đặc, đường cát hoặc mật ong vào ly nước ép để "ngon miệng" và "ngọt ngào" hơn. Bên cạnh đó, việc gọt sạch vỏ của nhiều loại quả như táo, ổi, dưa chuột trước khi ép cũng góp phần làm mất đi các chất chống oxy hóa, vitamin và màng chất xơ.
Đáng nói hơn, xu hướng "sáng tạo" hâm nóng nước ép vào mùa lạnh hoặc khi bị cảm cúm vì sợ lạnh bụng của nhiều bạn gần đây. Việc làm này không mang lại lợi ích cho sức khỏe, bởi nhiệt độ cao sẽ làm thay đổi hàm lượng, chất lượng của các vitamin, các enzyme tự nhiên trong nước ép. Những thói quen trên vô tình làm làm giảm hoặc mất các dưỡng chất có lợi, biến ly nước ép bổ dưỡng đắt tiền thành một ly "nước đường" không hơn không kém.
"Đúng người sai thời điểm" với nước ép trái cây
Một sai lầm nữa trong thói quen sử dụng nước ép của nhiều bạn trẻ là uống nước ép vào buổi sáng sớm, thậm chí nhiều bạn còn nhịn ăn sáng chỉ cần uống nước ép. Điều này là hoàn toàn sai lầm, bởi vào buổi sáng sớm khi đang đói bụng, dạ dày trống trơn mà uống thêm các nước ép, nhất là các loại có tính axit sẽ gây tổn thương niêm mạc dạ dày, từ đó gây ra tình trạng viêm loét, ợ chua và trào ngược thực quản về lâu dài. Hay thói quen uống nước ép vào buổi tối, khuya cũng không tốt cho sức khỏe, bởi lượng đường, lượng axit trong nước ép khả năng gây ảnh hưởng tới men răng, làm tăng nguy cơ sâu răng.
Nguy hiểm hơn, một số bạn trẻ có thói quen "tiện tay" dùng nước ép trái cây để uống thuốc. Việc làm này đã được nhiều nghiên cứu chỉ ra là không tốt cho sức khỏe, bởi các hợp chất trong nước ép có thể làm thay đổi các đặc tính hấp thu, chuyển hóa của thuốc sau đó. Có rất nhiều loại nước ép trái cây sẽ gây hại nếu uống chung với thuốc. Cụ thể là nước ép bưởi có chất làm giảm nồng độ một loại enzyme trong thành ruột non, khiến sự hấp thu thuốc vào cơ thể bị thay đổi, dẫn đến nguy cơ thuốc xâm nhập nhiều vào máu, tạo ra hiện tượng quá liều và những hiệu quả không mong muốn. Nước cam, nước táo có thể làm giảm sự hấp thu của một loại thuốc, làm chất sinh học ở ruột không thể hoạt động để vận chuyển thuốc vào máu.
Nước ép trái cây không xấu, thậm chí còn rất tốt cho cơ thể nếu bạn biết cách dùng phù hợp. Chúng chỉ xấu khi uống quá liều lượng, sai thời điểm và cách chế biến không phù hợp.
Do đó, cần thận trọng trong việc sử dụng các loại nước ép để đạt được hiệu quả tốt nhất cho cơ thể.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
BS Huỳnh Minh Nhựt