Những năm đầu mua vàng, tôi cũng giống rất nhiều người: mở bảng giá mỗi ngày, nhớ rất kỹ mình mua ở mốc nào, và luôn có cảm giác giá hôm nay đang “nói” điều gì đó với mình. Vàng tăng thì thấy nhẹ người, vàng giảm thì bắt đầu bứt rứt, dù thực ra chẳng hề có ý định bán. Lúc đó tôi tưởng mình đang quan tâm tới tài sản, sau này mới nhận ra phần lớn là đang phản ứng với cảm xúc.
Càng mua vàng lâu, tôi càng thấy giá vàng có một đặc điểm rất lạ: nó khiến người ta muốn làm gì đó, ngay cả khi không cần thiết. Giá tăng thì nghĩ “hay mua thêm”, giá giảm thì nghĩ “có nên bán bớt”, giá đi ngang thì sốt ruột vì thấy tiền nằm yên quá lâu. Trong rất nhiều trường hợp, quyết định mua hay bán không xuất phát từ kế hoạch, mà từ cảm giác mình không nên đứng yên.
Ảnh minh hoạ
Sau vài chu kỳ như vậy, tôi bắt đầu hiểu rằng phản ứng nhanh với giá không làm mình mua vàng tốt hơn, chỉ làm mình mệt hơn. Giá vàng thay đổi mỗi ngày, nhưng mục đích mua vàng thì không nên thay đổi liên tục như thế. Khi để giá dẫn dắt suy nghĩ, mỗi biến động nhỏ cũng đủ làm mình nghi ngờ chính quyết định của mình, kể cả khi quyết định đó ban đầu hoàn toàn hợp lý.
Tới một lúc nào đó, tôi ngừng hỏi “hôm nay vàng lên hay xuống” trước tiên, mà quay lại hỏi những câu khác quen thuộc hơn: mình mua vàng để làm gì, phần tiền này có cần dùng trong vài năm tới không, và nếu giá không đi theo kỳ vọng, mình có chịu được không. Khi những câu này đã có câu trả lời rõ ràng, giá vàng tự nhiên bớt ồn ào hẳn. Nó vẫn lên xuống, nhưng không còn chi phối cảm xúc mỗi ngày.
Không phản ứng với giá không có nghĩa là không quan tâm tới giá. Nó chỉ có nghĩa là không để giá quyết định thay mình. Người mua vàng lâu năm thường không cố đoán đỉnh đáy, cũng không quá bận tâm tới việc hôm nay mình “lãi bao nhiêu trên giấy”. Thứ họ quan tâm hơn là liệu quyết định mua đó có còn phù hợp với hoàn cảnh hiện tại hay không.
Sau nhiều năm mua vàng, điều tôi học được không phải là cách mua đúng mốc giá đẹp nhất, mà là cách chấp nhận rằng vàng không cần phải chứng minh điều gì trong ngắn hạn. Khi thôi phản ứng với giá, việc mua vàng trở nên nhẹ hơn rất nhiều. Và đôi khi, chính sự bình tĩnh đó mới là thứ giá trị nhất mà vàng mang lại.
Hà Nguyên