logo
ISSN 2734-9020

Cả thế giới đang bắt chước lối sống của các bà nội Ý - nhưng bí quyết sống thọ của họ không nằm ở váy lụa hay tách cà phê

Thứ ba, 01/09/2026 - 23:00

Giữa thời đại mà chúng ta luôn được nhắc phải nhanh hơn, đẹp hơn, khỏe hơn và năng suất hơn, một xu hướng tưởng như “cũ kỹ” lại bất ngờ gây sốt trên mạng xã hội: Sống như một “nonna”, tức bà ngoại/bà nội Italy.


Cả thế giới đang bắt chước lối sống của các bà nội Ý - nhưng bí quyết sống thọ của họ không nằm ở váy lụa hay tách cà phê- Ảnh 1.

Không cần giấu tuổi tác, không cần vội vã - đó là điều dễ nhận ra nhất ở phụ nữ Ý khi họ già đi.

Mở đầu

Một cụ bà 96 tuổi, không đi đâu cả, nhưng vẫn trang điểm mỗi sáng

Ở Viterbo, một thị trấn nhỏ của Ý, có một cụ bà tên Licia Fertz, năm nay 96 tuổi. Không có lịch hẹn nào trong ngày, không ai ghé thăm, nhưng sáng nào cụ cũng ngồi trước gương, tô một chút son, chọn một chiếc áo màu sáng.

Cả thế giới đang bắt chước lối sống của các bà nội Ý - nhưng bí quyết sống thọ của họ không nằm ở váy lụa hay tách cà phê- Ảnh 2.

Chăm chút cho bản thân mỗi ngày, kể cả khi chẳng có ai nhìn thấy - đó là thói quen chung của rất nhiều phụ nữ Ý lớn tuổi.

"Ngay cả khi không ra ngoài, tôi vẫn trang điểm và mặc đồ có màu sắc, vì chăm chút cho bản thân chính là một cách để yêu thương mình."

Licia Fertz - 96 tuổi, Viterbo, Ý

Câu nói tưởng chừng đơn giản ấy lại đang là thứ mà rất nhiều phụ nữ trẻ trên mạng xã hội đi tìm, dưới một cái tên nghe khá lạ: "nonnamaxxing" - tối đa hoá cuộc sống theo phong cách các bà nội Ý.

Không chỉ là trào lưu

Đằng sau một trend TikTok là cả một vùng đất sống thọ bậc nhất châu Âu

Khi chuyển đến sống ở Ý, điều đầu tiên nhiều người nước ngoài nhận ra là các bà, các mẹ ở đây hầu như không phụ thuộc vào xe cộ. Họ đi bộ xuyên cả thành phố, ăn mặc chỉn chu, và không hề cố che giấu tuổi tác của mình.

#1
Tuổi thọ trung bình cao nhất EU
Sardinia
1 trong 5 "Vùng Xanh" trường thọ của thế giới
↑ mỗi năm
Số người sống trên 100 tuổi vẫn tiếp tục tăng

Trên mạng, người ta gợi ý bắt chước bằng cách rời xa mạng xã hội, tự nấu ăn, mặc đồ ngủ bằng cotton, ăn trưa thật chậm rãi bên bạn bè. Nghe rất đẹp. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, có lẽ chúng ta đang bỏ lỡ phần quan trọng nhất.

Đối diện tuổi tác

Già đi, có thật sự là điều đáng sợ?

Ở bể bơi hay bãi biển tại Ý, tuổi tác gần như không phải là rào cản để một người phụ nữ - kể cả các bà - diện bikini. Với cụ Fertz, đó chính là chìa khoá cho một cuộc sống dài và khoẻ mạnh: "Đừng bao giờ nghĩ mình đã già. Bạn sinh ra vốn đã trẻ."

Điều này không chỉ là một câu nói hay. Nghiên cứu cho thấy cách một người phụ nữ nhìn nhận việc già đi có liên quan trực tiếp đến tốc độ lão hoá thực tế của cơ thể họ.

"Khi nghĩ về tuổi già, tư duy rất quan trọng. Đó là món quà - về sự trưởng thành, chiều sâu của cuộc sống? Hay chỉ là suy tàn và mất mát? Cả hai đều đúng. Nhưng bạn được quyền chọn mình sẽ nhìn vào phía nào."

Sonja Lyubomirsky - Giáo sư Tâm lý học, Đại học California - Riverside

Hoá ra, già đi không đáng sợ bằng việc tự thuyết phục mình rằng mình đã già.

Không rảnh để buồn

Bận đưa đón cháu, đi bộ và để mắt tới cả xóm

Nhiều bà nội, bà ngoại ở Ý gần như là một phần không thể thiếu trong việc nuôi cháu - đến mức người ta hay đùa rằng nền kinh tế Ý phần nào đang được vận hành bởi công sức không lương của các bà.

Cả thế giới đang bắt chước lối sống của các bà nội Ý - nhưng bí quyết sống thọ của họ không nằm ở váy lụa hay tách cà phê- Ảnh 3.

Dẫn cháu đi khắp phố, kể chuyện từng góc nhỏ của thành phố - với nhiều bà, đó vừa là niềm vui, vừa là một dạng vận động mỗi ngày.

Cụ Fertz hiện sống cùng cháu và chắt gái, và cụ gọi mỗi ngày bên chắt là "một món quà đầy bất ngờ". Nghiên cứu cũng chỉ ra những người bà tham gia chăm cháu - đưa đón đi học, giúp bài tập, chăm khi ốm - có trí nhớ và khả năng ngôn ngữ tốt hơn hẳn so với người không làm việc này.

Kể cả với người không có cháu để chăm, một nghiên cứu đăng trên American Journal of Preventive Medicine cho thấy những người dành hơn 100 giờ mỗi năm cho công việc thiện nguyện có nguy cơ tử vong thấp hơn, và cảm nhận cuộc sống có ý nghĩa hơn rõ rệt.

Sống chậm lại

Cà phê không phải để uống vội - mà để ngồi lại với chính mình

Ở các quán cà phê Ý, hiếm khi thấy một bà cụ vừa uống cà phê vừa lướt điện thoại. Họ chỉ ngồi, nhìn phố xá qua lại. Người Ý gọi đó là "dolce far niente" - "cái ngọt ngào của việc chẳng làm gì cả".

"Sức hút đến từ một giấc mơ về cuộc sống chậm rãi, ấm áp, chân thật hơn. Rất nhiều người trẻ đã kiệt sức vì phải liên tục tối ưu bản thân, chạy theo hiệu suất, biến cả cuộc đời mình thành nội dung để đăng."

Jonathan Alpert - Nhà trị liệu tâm lý, New York

Nghịch lý là: càng cố làm nhiều việc cùng lúc để "hiệu quả hơn", nghiên cứu lại cho thấy điều ngược lại - stress tăng cao hơn. Trong khi đó, những người biết sống trọn vẹn trong hiện tại thường già đi khoẻ mạnh hơn, và có sức bật tinh thần tốt hơn khi gặp khó khăn.

Đôi khi, liều thuốc chống lại áp lực chỉ đơn giản là một tách cà phê, không làm gì khác.

Trên bàn ăn

Ăn theo mùa - không phải vì thiếu thốn, mà vì đó mới là cách ăn "đủ"

Ở khu chợ gần nhà, luôn có một bảng ghi rõ tháng nào có loại rau, quả nào đang vào mùa. Đơn giản vì đồ trái mùa vốn khó tìm hơn ở đây.

Cả thế giới đang bắt chước lối sống của các bà nội Ý - nhưng bí quyết sống thọ của họ không nằm ở váy lụa hay tách cà phê- Ảnh 4.

Tự tay chuẩn bị bữa ăn cùng con cháu - một thói quen tưởng nhỏ nhưng gắn liền với cách người Ý duy trì chất lượng bữa ăn mỗi ngày.

Giáo sư dinh dưỡng Antonino De Lorenzo (Đại học Rome Tor Vergata) cho biết điều quan trọng của việc ăn theo mùa không chỉ nằm ở sự đa dạng, mà ở chỗ thực phẩm đúng mùa thường tươi hơn, ít chất bảo quản và ít qua chế biến công nghiệp.

Duy trì chế độ ăn chất lượng cao trong thời gian dài, theo ông, giúp bảo tồn tốt hơn cả thể chất, tinh thần lẫn nhận thức khi về già, đồng thời giảm nguy cơ mắc các bệnh mãn tính. Chế độ ăn Địa Trung Hải không phải một trào lưu giảm cân - với người Ý, đó đơn giản là cách họ vẫn ăn mỗi ngày.

Lời kết

Và cuối cùng, đừng để mình buồn chán

Quay trở lại với cụ Fertz. Ở tuổi 96, điều cụ tâm đắc nhất không phải một loại thực phẩm hay bài tập nào, mà là cảm giác được kết nối - với con cháu, hàng xóm, bạn bè, với chính cuộc sống đang diễn ra quanh mình.

Cả thế giới đang bắt chước lối sống của các bà nội Ý - nhưng bí quyết sống thọ của họ không nằm ở váy lụa hay tách cà phê- Ảnh 5.

"Điều quan trọng nhất để sống thọ và hạnh phúc là đừng bao giờ tự cô lập mình" - Licia Fertz.

Một nghiên cứu đăng trên The American Journal of Geriatric Psychiatry cho thấy cảm giác "có mục đích sống" giúp duy trì chức năng nhận thức khi về già, đồng thời giảm nguy cơ trầm cảm và cô đơn.

Có lẽ, thứ chúng ta thực sự cần học từ các "nonna" không phải là cách họ mặc đồ hay pha cà phê, mà là cách họ từ chối để cuộc sống trở nên nhàm chán. Như chính cụ Fertz đã nói:

"Nhàm chán mới là thứ duy nhất thực sự khiến người ta già đi."

Licia Fertz - 96 tuổi

Minh Anh