logo
ISSN 2734-9020

Cận thị học đường: Vì sao thay kính khi tăng độ chưa đủ để bảo vệ mắt trẻ?

Thứ năm, 20/08/2026 - 11:15

Cận thị học đường là tình trạng cận thị xuất hiện và tiến triển trong độ tuổi đi học, khi mắt trẻ vẫn đang trong quá trình phát triển.

Khi trẻ nhìn bảng mờ, nheo mắt hoặc kính cũ không còn rõ, thay kính mới là cần thiết để đảm bảo thị lực. Tuy nhiên, thay kính chủ yếu giúp trẻ nhìn rõ ở thời điểm hiện tại; với trẻ đang trong giai đoạn phát triển, phụ huynh còn cần quan tâm đến: độ cận của con đang tiến triển như thế nào theo thời gian?

Thay kính giúp trẻ nhìn rõ, nhưng chưa kiểm soát được cận thị

Kính đúng số giúp điều chỉnh đường đi của ánh sáng để hình ảnh hội tụ đúng trên võng mạc, từ đó giúp trẻ nhìn rõ hơn. Tuy nhiên, kính gọng đơn tròng thông thường chủ yếu điều chỉnh độ cận hiện có, trong khi mắt trẻ vẫn có thể tiếp tục phát triển.

Một trong những thay đổi cần theo dõi là chiều dài trục nhãn cầu. Khi trục nhãn cầu tiếp tục kéo dài, độ cận có thể tăng theo. Vì vậy, có những trẻ vẫn đeo kính đúng số nhưng sau một thời gian lại cần đổi sang kính có độ cao hơn.

Nếu quá trình chăm sóc chỉ lặp lại theo vòng: Nhìn mờ → đo lại độ → thay kính → nhìn rõ, thì vấn đề nhìn mờ có thể được giải quyết, nhưng phụ huynh vẫn chưa biết cận thị của trẻ đang tiến triển với tốc độ nào. Đó là lý do chăm sóc trẻ cận thị không chỉ dừng ở việc giúp trẻ nhìn rõ, mà còn cần theo dõi và kiểm soát tiến triển cận thị khi cần thiết.

Đừng chỉ theo dõi số kính, hãy theo dõi cả quá trình tiến triển cận thị

Cận thị càng cao, nguy cơ gặp các bệnh lý liên quan đến cận thị về sau càng tăng, trong đó có bệnh hoàng điểm do cận thị và bong võng mạc. Một số nghiên cứu cho thấy mỗi 1 diop cận thị tăng thêm làm tăng khoảng 67% nguy cơ mắc bệnh hoàng điểm do cận thị. Vì vậy, làm chậm tiến triển cận thị trong những năm mắt còn phát triển có ý nghĩa đối với sức khỏe mắt lâu dài.

Mục tiêu của kiểm soát cận thị là làm chậm tốc độ tăng độ cận và sự kéo dài của trục nhãn cầu, qua đó hạn chế mức độ cận tích lũy và nguy cơ bệnh lý về sau.

Mức độ và tốc độ tiến triển cận thị khác nhau ở mỗi trẻ. Do đó, một lần đo kính chỉ phản ánh tình trạng tại thời điểm khám. Để đánh giá xu hướng tiến triển, bác sĩ cần theo dõi qua nhiều lần khám, đặc biệt là độ khúc xạ và chiều dài trục nhãn cầu.

Theo các bác sĩ tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản:

""Điều cần quan tâm không chỉ là trẻ đang cận bao nhiêu độ, mà còn là độ cận tăng nhanh hay chậm và trục nhãn cầu thay đổi như thế nào. Theo dõi các chỉ số này theo thời gian giúp bác sĩ đánh giá tiến triển và cân nhắc phương pháp kiểm soát phù hợp cho từng trẻ."

Các phương pháp kiểm soát tiến triển cận thị

Không phải mọi trẻ cận thị đều cần áp dụng ngay một phương pháp kiểm soát cụ thể. Bác sĩ sẽ dựa trên tuổi, độ cận, tốc độ tăng độ, chiều dài trục nhãn cầu, tình trạng mắt và khả năng tuân thủ của trẻ để đưa ra hướng phù hợp.

Với trẻ chưa ghi nhận tiến triển nhanh, bác sĩ có thể hướng dẫn đeo kính đúng số, tăng thời gian hoạt động ngoài trời, hạn chế nhìn gần kéo dài và tái khám định kỳ.

Khi trẻ có dấu hiệu tăng độ nhanh hoặc có nguy cơ tiến triển cận thị cao, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp kiểm soát như:

Kính gọng kiểm soát tiến triển cận thị: sử dụng thiết kế quang học đặc biệt, vừa giúp trẻ nhìn rõ vừa hỗ trợ làm chậm tốc độ tăng cận.

Ortho-K: kính áp tròng cứng đeo khi ngủ, tạm thời thay đổi hình dạng bề mặt giác mạc, giúp trẻ nhìn rõ hơn vào ban ngày mà không cần kính gọng và hỗ trợ kiểm soát tiến triển cận thị.

Atropine nồng độ thấp: thuốc nhỏ mắt được sử dụng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ nhằm hỗ trợ làm chậm tiến triển cận thị và sự kéo dài trục nhãn cầu.

Mỗi phương pháp có cơ chế, điều kiện sử dụng và yêu cầu theo dõi khác nhau. Việc lựa chọn cần dựa trên độ tuổi, độ cận, tốc độ tăng độ, chiều dài trục nhãn cầu, tình trạng mắt và khả năng tuân thủ của từng trẻ.

Khám và thử kính Ortho-K tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản

Kiểm soát tiến triển cận thị không có nghĩa là làm mất số độ trẻ đã mắc. Mục tiêu là hỗ trợ làm chậm tốc độ tăng cận và sự kéo dài của trục nhãn cầu, qua đó hạn chế nguy cơ tiến triển thành cận thị cao về sau.

Tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản, trẻ được thăm khám và đánh giá các chỉ số liên quan đến tiến triển cận thị để bác sĩ tư vấn phương án theo dõi hoặc kiểm soát phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Phụ huynh có thể tham khảo thêm về kiểm soát tiến triển cận thị cho trẻ .

Liên hệ Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản

Hotline: 0902 24 22 91 – 024 3715 3666

Địa chỉ: Số 32 Phó Đức Chính – Ba Đình – Hà Nội

Website: https://jieh.vn

Ánh Dương