Ở rất nhiều công ty, luôn có một kiểu nhân viên rất được yêu thích: Giao gì cũng làm, nhờ gì cũng nhận, thiếu đâu lấp đó. Team thiếu người thì support. Việc phát sinh thì xử lý. Deadline gấp cũng “dạ em làm được”. Nghe rất có tinh thần cống hiến, và đúng là thời gian đầu kiểu nhân viên này thường được quý thật.
Nhưng có một vấn đề khá thực tế: Khi cái gì cũng nhận làm, nhiều người càng khó được tăng lương vì công ty bắt đầu quen với việc họ sẽ nhận hết. Dần dần, họ trở thành người chuyên chữa cháy. Việc gì không ai muốn làm thì đưa qua. Team khác thiếu người cũng nhờ. Có hôm đang làm việc chính thì bị kéo đi sửa slide, check file, ghi chú cuộc họp, xử lý khách hàng, hỗ trợ event hoặc cover luôn phần việc của người nghỉ phép.
Ngày nào cũng bận. Nhưng cái bận đó không hẳn giúp giá trị nghề nghiệp tăng lên tương ứng. Nhiều dân văn phòng sau vài năm đi làm bắt đầu có cảm giác rất lạ: Làm nhiều hơn hồi mới vào công ty rất nhiều nhưng mức lương lại không khác bao nhiêu. Một phần vì họ đang dành quá nhiều thời gian cho những việc “cần người làm”, chứ không phải những việc thực sự tạo ra giá trị cao.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Ở môi trường công sở hiện tại, thứ giúp tăng lương nhanh thường không phải là làm nhiều việc nhất. Mà là làm tốt một việc đủ rõ. Có người rất mạnh về chạy ads. Có người quản lý team tốt. Có người cực giỏi deal khách hàng. Có người làm data tốt tới mức team phụ thuộc vào họ. Có người biết dùng AI để tăng tốc độ làm việc gấp đôi. Họ không nhất thiết là người bận nhất văn phòng, nhưng họ có một năng lực đủ rõ để công ty thấy khó thay thế.
Trong khi đó, kiểu nhân viên “dạ em làm được” lại thường rơi vào tình huống ngược lại: Việc gì cũng biết một chút nhưng không có điểm nào thật sự nổi bật. Đó là lý do nhiều người đi làm 5-7 năm nhưng khi update CV lại rất khó mô tả bản thân mạnh ở đâu. Kinh nghiệm có nhiều, task làm cũng nhiều, nhưng chủ yếu là vận hành và support.
Đôi khi, người càng chăm nhận việc thường càng ít thời gian phát triển bản thân. Tan làm là mệt. Cuối tuần chỉ muốn nghỉ. Không còn năng lượng để học thêm kỹ năng mới hoặc xây thứ gì giúp tăng giá trị nghề nghiệp lâu dài. Và rồi vài năm trôi qua lúc nào không biết.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Thêm nữa công ty thường không tự động tăng lương chỉ vì bạn vất vả. Nếu bạn luôn hoàn thành mọi thứ được giao, công ty sẽ nghĩ mức lương hiện tại “đang ổn”. Nhất là khi bạn không phàn nàn, không đòi hỏi và vẫn tiếp tục nói “dạ em làm được”. Nhiều người tưởng thái độ tốt sẽ tự dẫn tới thu nhập tốt. Nhưng thực tế, công ty thường trả lương dựa trên giá trị có thể đo được, khả năng khó thay thế hoặc kết quả rõ ràng hơn là sự chăm chỉ âm thầm.
Điều này không có nghĩa nhiệt tình là sai. Vấn đề là nếu chỉ nhận việc liên tục mà không xây được năng lực riêng, rất dễ rơi vào trạng thái làm mãi vẫn chỉ là “người support đáng tin”. Đi làm lâu, nếu nhận ra vấn đề, nhiều người sẽ bắt đầu thay đổi cách làm việc. Họ không còn nhận tất cả mọi thứ theo phản xạ nữa. Họ chọn việc nào giúp mình phát triển kỹ năng chính, giúp CV mạnh hơn hoặc giúp tăng giá trị trên thị trường lao động.
Vì cuối cùng, thứ giúp tăng lương thường không phải câu “dạ em làm được”. Mà là việc bạn làm tốt điều gì đến mức công ty khó thay bằng người khác.
Hà Nguyên