Khi một người bạn tìm đến để kể về chuyện buồn, đôi khi họ không cần chúng ta giải quyết vấn đề, càng không mong nhận được những lời khuyên thật cao siêu. Điều họ cần có thể chỉ là một người chịu ngồi xuống lắng nghe, không phán xét, không vội vàng phủ nhận cảm xúc và cho họ cảm giác rằng mình không phải đối diện với mọi chuyện một mình.
Thế nhưng, không phải ai cũng biết cách phản hồi khi người khác đang tổn thương. Có những câu nói được thốt ra với ý định an ủi, nhưng lại vô tình khiến đối phương cảm thấy mình không được thấu hiểu. Nếu thường xuyên sử dụng những câu nói như vậy, có lẽ chúng ta nên nhìn lại cách mình lắng nghe và phản ứng trước cảm xúc của người khác.
"Có thế thôi mà cũng buồn", "Chuyện của bạn có gì nghiêm trọng đâu"
Một trong những câu nói dễ khiến người đang buồn cảm thấy chạnh lòng nhất là: “Có thế thôi mà cũng buồn”. Người nói có thể cho rằng mình đang giúp bạn nhìn nhận vấn đề nhẹ nhàng hơn, nhưng điều đối phương nghe được lại là cảm xúc của họ không đáng được quan tâm.
Ảnh minh họa
Trên thực tế, cùng một sự việc nhưng mỗi người có thể phản ứng khác nhau, tùy thuộc vào trải nghiệm, hoàn cảnh và mức độ nhạy cảm của bản thân. Một lời chia tay có thể chỉ là chuyện nhỏ với người này, nhưng lại là cú sốc lớn với người khác. Một lần thất bại có thể không đáng kể trong mắt người ngoài, nhưng với người đã dành nhiều thời gian và kỳ vọng cho nó, đó có thể là điều khiến họ day dứt suốt nhiều ngày.
Người có EQ tốt không nhất thiết phải đồng tình với mọi cách phản ứng của người khác. Tuy nhiên, họ hiểu rằng việc mình không cảm thấy buồn trước một sự việc không có nghĩa người khác cũng phải như vậy. Thay vì vội vàng đánh giá, họ có thể hỏi: “Chuyện đó khiến bạn buồn nhiều lắm à?” hoặc đơn giản là để người kia kể hết câu chuyện của mình.
Một câu nói khác cũng thường xuất hiện khi ai đó đang tâm sự là: “Mình đã bảo rồi mà, không nghe thì phải chịu thôi”. Đây là kiểu phản hồi biến một cuộc trò chuyện vốn cần sự cảm thông thành cơ hội để chứng minh ai đúng, ai sai.
Có thể người bạn ấy thực sự đã đưa ra lựa chọn thiếu sáng suốt. Nhưng khi sự việc đã xảy ra, việc liên tục nhắc lại sai lầm không giúp họ giải quyết vấn đề, thậm chí còn khiến họ cảm thấy xấu hổ và tự trách bản thân nhiều hơn. Nếu họ tìm đến bạn để chia sẻ, điều đó cũng có thể có nghĩa họ đang cần một nơi đủ an toàn để thừa nhận mình đã làm chưa tốt.
Người có EQ tốt vẫn có thể góp ý, nhưng biết lựa chọn thời điểm. Khi đối phương còn đang rối bời, lắng nghe trước thường hữu ích hơn việc lập tức phân tích đúng sai. Đến khi người ấy bình tĩnh hơn và sẵn sàng nhìn lại vấn đề, lời khuyên mới có cơ hội được tiếp nhận.
Một biểu hiện khác là lập tức chuyển câu chuyện về phía mình: “Thế đã là gì, mình còn gặp chuyện tệ hơn nhiều”. Có thể người nói muốn chứng minh rằng đối phương không đơn độc, rằng ai cũng có những giai đoạn khó khăn. Nhưng nếu câu chuyện của người bạn liên tục bị ngắt quãng bởi những trải nghiệm của mình, họ rất dễ cảm thấy nỗi buồn của bản thân đang bị đem ra so sánh.
Sự đồng cảm không phải cuộc thi xem ai chịu đựng nhiều hơn. Khi một người đang kể về khó khăn của họ, chúng ta không cần tìm một câu chuyện còn tệ hơn để chứng minh rằng mọi thứ vẫn ổn. Đôi khi, chỉ cần nói “Nghe có vẻ bạn đã trải qua một khoảng thời gian rất khó khăn” cũng đủ để người kia cảm thấy mình được lắng nghe.
Ảnh minh họa
Cuối cùng, câu “Thôi, đừng nghĩ nữa, vui lên đi” cũng là một lời an ủi quen thuộc nhưng chưa chắc đã hữu ích. Tất nhiên, người nói thường không có ý xấu. Họ chỉ muốn bạn mình nhanh chóng thoát khỏi trạng thái tiêu cực. Tuy nhiên, cảm xúc không phải chiếc công tắc có thể bật tắt theo mong muốn của người khác. Khi chưa sẵn sàng, việc bị thúc giục phải vui vẻ đôi khi chỉ khiến người đang buồn cảm thấy mình còn phải che giấu cả cảm xúc thật.
Điều quan trọng cần hiểu là EQ cao không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng phải nói những lời hoàn hảo. Ai cũng có lúc vụng về, không biết nên phản ứng ra sao trước nỗi buồn của người khác. Một câu nói chưa phù hợp cũng không đủ để kết luận ai đó có EQ thấp.
Cách an ủi tốt nhất không phải là tìm ra lời khuyên đúng đắn nhất, mà là đừng vội khiến người khác cảm thấy họ đang buồn một cách vô lý. Bạn có thể chưa hiểu hoàn toàn điều người kia đang trải qua, nhưng vẫn có thể tôn trọng cảm xúc của họ.
Nhật Linh