Nhắc đến những loại cây cảnh vừa đẹp vừa mang ý nghĩa may mắn, cây kim tiền gần như luôn nằm trong danh sách được lựa chọn đầu tiên. Những tán lá xanh bóng, mọc thẳng đứng và đối xứng giúp không gian phòng khách, văn phòng hay lối vào trở nên hiện đại, sang trọng hơn.
Chính vì được quảng bá là "loại cây dành cho người bận rộn", "dễ chăm", "chịu bóng tốt", nhiều người mua cây mà không tìm hiểu kỹ đặc tính sinh trưởng. Kết quả là chỉ sau vài tháng, cây bắt đầu vàng lá, thân mềm, củ thối, lá rụng liên tục rồi chết dần.
Theo các chuyên gia cây cảnh, phần lớn nguyên nhân không nằm ở chất lượng cây mà xuất phát từ việc hiểu sai đặc tính của loài cây này.
Điểm yếu đầu tiên: Cây kim tiền chịu hạn rất tốt nhưng cực kỳ sợ úng nước
Nhiều người lầm tưởng cây kim tiền có bộ lá lớn nên cần tưới thường xuyên. Đây cũng là sai lầm phổ biến nhất.
Thực tế, cây kim tiền (Zamioculcas zamiifolia) là cây thân thảo lâu năm có hệ củ nằm dưới đất. Chính những củ này đóng vai trò như "bình chứa nước", giúp cây tồn tại trong điều kiện khô hạn kéo dài.
Nguồn gốc của cây là các vùng nhiệt đới khô ở Đông Phi, nơi lượng mưa không nhiều. Vì vậy, cây thích đất khô thoáng hơn là môi trường luôn ẩm ướt.
Nếu đất bị giữ nước liên tục, củ sẽ thiếu oxy và bắt đầu thối. Khi lá chuyển vàng, mềm và rụng thì phần lớn hệ rễ bên dưới đã hư hỏng khá nặng.
Nguyên tắc chăm cây kim tiền là "thà khô còn hơn ướt". Chỉ nên tưới khi lớp đất bên dưới bề mặt khoảng 2-3 cm đã khô hoàn toàn và phải đảm bảo nước thoát hết khỏi đáy chậu.
Không phải cây "chịu bóng" như nhiều người vẫn nghĩ
Một quan niệm khác khiến rất nhiều chậu kim tiền bị hỏng là đặt cây ở góc tối hoàn toàn trong nhà.
Đúng là cây có khả năng thích nghi với môi trường trong nhà tốt hơn nhiều loại cây cảnh khác, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc cây có thể sống lâu dài khi thiếu ánh sáng.
Nếu đặt trong góc quá tối nhiều tuần liên tiếp, lá sẽ nhạt màu, cuống vươn dài, cây phát triển yếu rồi dần rụng lá.
Ngược lại, nếu đưa cây ra ban công dưới nắng gắt cả ngày, lá cũng rất dễ cháy xém, xuất hiện các mảng nâu và mất thẩm mỹ.
Vị trí phù hợp nhất là nơi có ánh sáng tán xạ hoặc gần cửa sổ sáng, tránh nắng trực tiếp vào buổi trưa.
Đất trồng quyết định gần như toàn bộ tuổi thọ của cây
Nhiều người chỉ chú ý đến việc tưới nước mà bỏ qua chất lượng giá thể.
Kim tiền cần loại đất thật tơi xốp, thoát nước nhanh và có độ thông thoáng cao. Nếu dùng đất vườn nặng hoặc đất giữ nước quá lâu, củ sẽ rất dễ bị nghẹt và thối.
Các nhà vườn thường khuyến nghị phối trộn đất theo hướng:
- Đất hữu cơ hoặc than bùn.
- Perlite hoặc đá trân châu để tăng độ thoáng.
- Cát hạt to hoặc đá pumice giúp thoát nước nhanh.
- Một ít vỏ thông hoặc xơ dừa đã xử lý.
Đồng thời nên thay đất sau khoảng 1-2 năm để hạn chế tình trạng đất nén chặt.
Ít người biết cây kim tiền có nhựa gây kích ứng
Một điều khá nhiều người mới chơi cây chưa biết là cây kim tiền thuộc họ Ráy (Araceae).
Nhựa cây chứa các tinh thể canxi oxalat có thể gây kích ứng da ở một số người nhạy cảm. Nếu vô tình dính nhựa vào mắt hoặc miệng có thể gây cảm giác bỏng rát.
Đặc biệt, trẻ nhỏ hoặc thú cưng như chó, mèo nếu nhai lá có thể bị kích ứng khoang miệng, chảy nước dãi, nôn hoặc khó chịu đường tiêu hóa.
Vì vậy, nên đặt cây ngoài tầm với của trẻ em và vật nuôi. Khi thay chậu hoặc cắt tỉa, người chăm sóc cũng nên đeo găng tay để hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nhựa cây.
Cây cũng có thể bị sâu bệnh nếu đặt sai môi trường
Không ít người nghĩ lá cây kim tiền dày và cứng nên gần như miễn nhiễm với sâu bệnh.
Thực tế, nếu đặt cây trong môi trường bí khí, độ ẩm cao và ít lưu thông không khí, cây rất dễ xuất hiện rệp sáp.
Loài côn trùng này thường bám ở mặt dưới lá hoặc kẽ cuống lá, hút nhựa khiến cây vàng lá, sinh trưởng chậm. Nếu phát hiện muộn, việc xử lý khá mất thời gian.
Ngoài ra, đất luôn ẩm cũng tạo điều kiện cho bệnh thối thân, thối củ hoặc đốm lá phát triển.
Muốn cây kim tiền luôn xanh đẹp, hãy nhớ 5 nguyên tắc này
Để cây phát triển khỏe mạnh trong nhiều năm, người chơi cây nên ghi nhớ những nguyên tắc cơ bản sau:
| Lưu ý | Cách thực hiện |
|---|---|
| Tưới nước | Chỉ tưới khi đất đã khô khoảng 2-3 cm dưới bề mặt, tưới đẫm rồi để ráo hoàn toàn |
| Chậu trồng | Ưu tiên chậu đất nung hoặc chậu có nhiều lỗ thoát nước |
| Đất | Tơi xốp, thoát nước nhanh, thay đất sau 1-2 năm |
| Ánh sáng | Đặt nơi sáng, có ánh sáng khuếch tán, tránh nắng gắt và góc quá tối |
| An toàn | Để xa trẻ nhỏ, thú cưng và đeo găng tay khi cắt tỉa hoặc thay chậu |
Không phải cây khó trồng, chỉ là nhiều người chăm sai cách
Cây kim tiền vẫn là một trong những loại cây cảnh nội thất đẹp, bền và có giá trị trang trí cao nếu được chăm sóc đúng.
Điều khiến nhiều người thất vọng không phải vì cây quá "khó tính", mà bởi họ áp dụng những cách chăm vốn phù hợp với các loại cây ưa nước khác. Chỉ cần hiểu rằng đây là loài cây chịu hạn, thích môi trường thông thoáng, ánh sáng vừa phải và không chịu được úng nước, bạn hoàn toàn có thể duy trì một chậu kim tiền xanh mướt trong nhiều năm.
Với những gia đình có trẻ nhỏ hoặc vật nuôi, việc cân nhắc vị trí đặt cây và lưu ý đến phần nhựa gây kích ứng cũng là điều cần thiết để vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, vừa an toàn trong sinh hoạt hằng ngày.
Thảo Nguyễn