Vừa qua, trong buổi lễ giỗ Tổ nghiệp tại biệt thự của mình ở Mỹ, hậu duệ gia tộc cải lương lẫy lừng miền Nam, cháu ruột NSND Kim Cương là nghệ sĩ Phượng Mai đã nhắc nhở các đàn em về Tổ nghề.
Bà nói: "Giỗ Tổ nghề kéo dài trong ba ngày. Trong ba ngày này là nghệ sĩ hát cho ông coi chứ không phải hát cho khán giả coi. Lợi dụng ngày giỗ Tổ mà bán vé kiếm tiền là bậy, không nên làm như thế.
Giống như lúc nãy Kim Tiểu Long ngồi đây hát cho Tổ nghề nghe là đúng đắn. Muốn ngồi đâu hát cũng được, nhưng là hát cho Tổ nghề nghe, không phải hát để kiếm tiền. Không khí ba ngày này là không khí của Tổ nghề.
Nghệ sĩ cả năm hát cho khán giả nghe rồi, bán vé kiếm tiền rồi. Khán giả bỏ tiền mua vé nghe mình hát, nuôi sống mình rồi.
Vậy thì ngày giỗ Tổ nghề, phải biết tới để hát cho Tổ nghề nghe. Không cần biết hát hay hay dở, nhưng cứ hát là được. Vì Tổ nghề là người tạo cho mình cái nghề này, cho mình danh tiếng.
Mình đi tới đâu được khán giả vỗ tay, chào đón là nhờ Tổ nghề. Lên sân khấu hát hay, duyên dáng, được khán giả thương yêu cũng là nhờ Tổ nghề.
Phải nhớ điều này, ăn cây nào rào cây đó. Phải biết nhớ ơn Tổ nghề đã cho mình có cái danh, cái tiếng để ngày nay đi tới đâu cũng được người ta mến mộ. Chưa đến với nghề thì ai biết mình là ai?
Làm gì có danh tiếng gì mà người biết. Phải bước vào nghề này, được Tổ thương Tổ độ thì mới nổi tiếng, người ta mới biết đến mình.
Nghề này là cái nghiệp, phải biết kính trọng Tổ nghiệp. Muốn kính trọng Tổ nghiệp thì phải giữ được cái quan trọng nhất là đạo đức nghề nghiệp.
Đạo đức là dù hát hay cỡ nào, diễn hay ra sao, hơn được người nọ người kia nhưng vẫn phải biết khiêm tốn, hạ mình xuống một chút. Đừng có kiêu ngạo, nghĩ mình hơn người ta. Tổ nghề ghét sự kiêu ngạo lắm.
Tôi nhấn mạnh điều này vì từ hồi 5 tuổi tôi đi hát đã ngồi trên bụng ông ngoại (chú ruột NSND Kim Cương), được ông ngoại dạy hát bội. Ông ngoại dạy tôi điều này mỗi ngày: "Con ơi, nhớ rằng dù nổi tiếng cũng luôn phải khiêm nhường, không được vênh mặt lên, phải hạ mình xuống".
Tới tận bây giờ 70 tuổi rồi tôi vẫn nhớ như in lời dạy đó".
Tùng Ninh