Nhiều người bước sang tuổi 55-70 vẫn thường xuyên thấp thỏm mỗi khi phải chi một khoản tiền lớn, ngại đi khám bệnh, cân nhắc rất lâu trước mỗi chuyến du lịch hay thậm chí vẫn giữ thói quen tiết kiệm quá mức. Điều đáng nói là họ không hề thiếu thốn theo nghĩa thông thường: nhà đã có, lương hưu vẫn nhận đều, con cái cũng đã trưởng thành.
Vậy vì sao cảm giác bất an về tiền bạc vẫn luôn tồn tại?
"Có tài sản" không đồng nghĩa với "có dòng tiền"
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là phần lớn tài sản của nhiều người nằm ở căn nhà họ đang ở.
Ngôi nhà có thể trị giá vài tỷ đồng nhưng lại không tạo ra thu nhập hàng tháng. Trong khi đó, mọi khoản chi phí hàng ngày vẫn cần tiền mặt để thanh toán: điện nước, thực phẩm, thuốc men, bảo hiểm, sửa chữa nhà cửa...
Chính vì vậy, nhiều người rơi vào tình trạng "giàu tài sản nhưng nghèo dòng tiền". Họ sở hữu một khối tài sản lớn nhưng vẫn phải tính toán từng khoản chi vì nguồn thu hàng tháng không tăng theo tốc độ tăng giá.
Lương hưu đủ sống, nhưng không còn "dư"
Nhiều người nghỉ hưu cách đây vài năm từng cảm thấy mức lương hưu khá thoải mái. Tuy nhiên, khi giá cả sinh hoạt liên tục tăng, số tiền ấy bắt đầu trở nên eo hẹp hơn.
Tiền thực phẩm, điện nước, thuốc men, dịch vụ chăm sóc sức khỏe hay các khoản phát sinh đều có xu hướng tăng theo thời gian. Trong khi đó, nhu cầu y tế ở tuổi già lại nhiều hơn giai đoạn còn đi làm.
Điều khiến nhiều người lo lắng không phải là hôm nay không đủ tiền, mà là câu hỏi: Nếu sống thêm 20-30 năm nữa thì sao?
Đó là nỗi băn khoăn rất thực tế mà nhiều người lớn tuổi ít khi nói ra.
Chi phí y tế luôn là "ẩn số" lớn nhất
Không ai biết mình sẽ khỏe mạnh đến bao nhiêu tuổi.
Có người gần 80 tuổi vẫn đi bộ mỗi sáng, nhưng cũng có người mới ngoài 60 đã phải điều trị bệnh mạn tính.
Một đợt nằm viện, một ca phẫu thuật hoặc việc phải thuê người chăm sóc có thể khiến khoản tiết kiệm tích lũy nhiều năm giảm đi rất nhanh.
Chính sự không chắc chắn này khiến nhiều người dù vẫn còn tiền cũng không dám chi tiêu thoải mái.
Không muốn trở thành gánh nặng của con cái
Nhiều bậc cha mẹ từng dành cả đời để lo cho con.
Đến khi nghỉ hưu, điều họ sợ nhất không phải thiếu ăn thiếu mặc mà là một ngày nào đó phải phụ thuộc tài chính vào con.
Vì vậy, họ luôn cố gắng giữ lại một khoản dự phòng càng lớn càng tốt.
Có người từ chối mua món đồ mình thích, không dám đi du lịch, thậm chí trì hoãn việc sửa sang nhà cửa chỉ để "phòng lúc ốm đau".
Đó không hẳn là tiết kiệm, mà là cách họ tìm kiếm cảm giác an toàn.
Nỗi lo không chỉ đến từ số tiền
Các chuyên gia tài chính cá nhân cho rằng cảm giác bất an thường không xuất phát hoàn toàn từ số dư tài khoản.
Điều khiến nhiều người lo hơn là họ không biết khoản tiền hiện có sẽ đủ dùng trong bao lâu. Nếu không có kế hoạch chi tiêu rõ ràng, bất kỳ khoản phát sinh nào cũng dễ tạo cảm giác mất kiểm soát.
Ngược lại, nhiều người có số tiền không quá lớn nhưng vẫn sống rất bình thản vì họ biết mỗi tháng cần bao nhiêu, quỹ dự phòng đủ trong bao lâu và khoản nào có thể cắt giảm khi cần.
Chuẩn bị cho tuổi già không chỉ là mua nhà
Một căn nhà là nền tảng quan trọng, nhưng chưa phải tất cả.
Bên cạnh tài sản cố định, nhiều chuyên gia khuyến nghị mỗi gia đình nên chuẩn bị thêm:
- Một quỹ dự phòng đủ cho các tình huống y tế khẩn cấp.
- Kế hoạch chi tiêu hàng tháng phù hợp với mức lương hưu thực tế.
- Một khoản tiết kiệm có tính thanh khoản cao để dễ dàng sử dụng khi cần.
- Bảo hiểm sức khỏe hoặc các giải pháp chăm sóc dài hạn nếu điều kiện cho phép.
Duy trì một nguồn thu nhập nhỏ sau nghỉ hưu như cho thuê tài sản, làm công việc bán thời gian hoặc kinh doanh theo sở thích nếu sức khỏe còn tốt.
Những khoản thu này không nhất thiết phải lớn, nhưng sẽ giúp giảm áp lực phải phụ thuộc hoàn toàn vào lương hưu.
Cảm giác an tâm mới là "tài sản" quý nhất
Có nhà, có lương hưu là điều đáng mừng, nhưng chưa đủ để xóa bỏ nỗi lo tài chính.
Điều tạo nên sự an tâm không chỉ là tổng giá trị tài sản, mà còn là khả năng biến tài sản thành nguồn tiền phục vụ cuộc sống, cùng với một kế hoạch chi tiêu phù hợp và quỹ dự phòng cho những biến cố khó lường.
Tuổi già không nhất thiết phải thật giàu mới có thể sống bình yên. Nhưng để bình yên, nhiều người nhận ra rằng điều quan trọng nhất không phải là sở hữu bao nhiêu, mà là biết mình có thể chủ động trước những rủi ro của tương lai.
Như Anh