Con cá 450 triệu năm tuổi gây sốt tại Nhật Bản vì lý do kỳ lạ nhất

Mạng internet không thiếu những hiện tượng mạng kỳ lạ, nhưng hiếm có trường hợp nào độc lạ như hiện tượng từng thu hút sự chú ý của người dùng X Nhật Bản vào năm 2023.

Bài đăng ghi lại hình ảnh mô hình trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Helsinki ở Phần Lan. Được chế tác tỉ mỉ bởi nhà cổ sinh vật học người Estonia, bà Elga Mark-Kurik, đó là mô hình của một loài cá đã tuyệt chủng có tên là Sacabambaspis.

Sacabambaspis từng bơi lội ở những vùng nước nông quanh siêu lục địa Gondwana trong kỷ Ordovic.

Tên của nó được đặt theo làng Sacabamba ở Bolivia - nơi những hóa thạch đầu tiên được phát hiện, dù các mẫu vật sau đó còn được tìm thấy ở tận Oman, Úc và Argentina. Từ những hóa thạch này, các chuyên gia nhận định Sacabambaspis thực sự rất kỳ quặc.

Hãy tưởng tượng một con cá dài khoảng 30 cm trông như vừa bị đập một chảo gạt vào đầu. Nửa trên cơ thể bị dẹp lép; phần bụng lại phình ra.

Sacabambaspis thuộc nhóm cá không hàm (agnathans). Đây là những loài cá có cái miệng hình tròn chuyên hút thức ăn như máy hút bụi. Miệng của Sacabambaspis chứa khoảng 60 hàng phiến xương nhỏ. Những phiến xương này nhiều khả năng có thể chuyển động, giúp khoang miệng co bóp và mở rộng để cá hút sinh vật phù du, tảo và các món ăn ngon lành khác.

Một điểm kỳ quặc khác là vây của nó - hay đúng hơn là sự thiếu vắng của chúng. Hầu hết các loài cá đều có vây trên thân để phanh, bẻ lái và rẽ nước. Nhưng Sacabambaspis lại sở hữu một cơ thể hoàn toàn không có vây, vuốt nhọn dần về phía chiếc đuôi cơ bắp chỉ gắn duy nhất một vây nhỏ xíu ở đầu.

Từ điểm này, chúng ta có thể suy đoán rằng Sacabambaspis bơi không giống cá cho lắm, mà uốn éo giống một con nòng nọc hơn.

Tuy nhiên, đôi mắt mới là chủ đề thảo luận chính. Theo các hóa thạch được nghiên cứu, cơ quan thị giác của nó rất nhỏ và nằm sát về phía trước mặt, được bao bọc bởi một vòng xương.

Mọi mô mềm như võng mạc hay thủy tinh thể đều không được bảo tồn. Vì vậy, khi làm mô hình, bà Mark-Kurik đã tự cho phép mình sáng tạo một chút.

Bà tự tay nặn bản sao bằng mút xốp, sau đó đúc bằng silicone và phủ một lớp men màu bạc. Cột miệng được tạo hình thành một nụ cười lém lỉnh, nhưng khi đến phần đôi mắt quá hóc búa, bà đã tìm đến cửa hàng thủ công địa phương để lấy cảm hứng.

Những gì diễn ra tiếp theo đã trở thành một huyền thoại của bảo tàng.

Bà hoàn toàn có thể mua bút vẽ để vẽ mắt lên, hoặc mua đất nặn để tạo hình. Nhưng thay vào đó, bà lại mua một cặp mắt búp bê nhựa đảo qua đảo lại (googly eyes) đen trắng rồi dán tọp ngay lên mặt con cá.

Hơn 450 triệu năm sau khi tuyệt chủng, loài cá kỳ lạ này giờ đây đã có danh tiếng, vinh quang và vô số đồ lưu niệm. Ảnh: Simo Mark/Luomus/Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Phần Lan ở Helsinki

Khi mô hình được đưa ra trưng bày vào năm 1995, nó mang biểu cảm ngơ ngác hệt như con rối Cookie Monster màu xanh trong chương trình Sesame Street.

Mô hình là một thành công lớn, nhưng trong hơn hai thập kỷ, nó gần như chìm vào quên lãng. Cho đến khi một bức ảnh duy nhất đã thay đổi tất cả. 

Khi hình ảnh về tác phẩm của Mark-Kurik lan truyền mạnh mẽ, con cá cổ đại này lập tức trở thành một hiện tượng mạng xã hội, nhất là tại xứ sở hoa anh đào. Tranh fanart được vẽ liên tục và hàng loạt meme ra đời.

Ngày nay, bạn vẫn có thể mua áo phông, gấu bông và móc khóa in hình Sacabambaspis. Một "sự nghiệp" không tệ chút nào đối với một loài cá đã tuyệt chủng hơn 450 triệu năm!

Nguồn: BBC

Chi Chi