Năm 2001, chương trình truyền hình Ai là triệu phú (Who Wants to Be a Millionaire?) tại Anh ghi nhận cột mốc chấn động khi Thiếu tá Quân đội Anh Charles Ingram xuất sắc vượt qua toàn bộ 15 câu hỏi để giành giải thưởng cao nhất trị giá 1 triệu USD (khoảng 25 tỷ VND).
Tuy nhiên, đằng sau chiến thắng nghẹt thở cùng những màn tung hứng cảm xúc trên ghế nóng lại là một vụ gian lận được dàn dựng tinh vi, kéo theo bê bối truyền hình lớn nhất lịch sử xứ sở sương mù.
Hành trình lội ngược dòng bất thường trên ghế nóng
Mọi chuyện bắt đầu khi Charles Ingram, một sĩ quan thuộc Quân đoàn Kỹ sư Hoàng gia Anh, đăng ký tham gia chương trình. Trong ngày ghi hình đầu tiên, màn trình diễn của ông tỏ ra vô cùng chật vật và thiếu tự tin. Ingram liên tục do dự, lúng túng ngay từ những câu hỏi cấp độ thấp và phải tiêu tốn tới hai quyền trợ giúp chỉ để chạm mốc 4.000 USD (khoảng 100 triệu VND). Hầu hết nhân viên trong ê-kíp sản xuất cũng như khán giả có mặt tại hiện trường đều tin rằng ông sẽ sớm dừng bước ngay khi bước sang ngày ghi hình tiếp theo.
Thế nhưng, bước sang ngày ghi hình thứ hai, kịch bản đã đảo ngược một cách khó tin. Charles Ingram xuất hiện với phong thái hoàn toàn khác biệt nhưng cũng vô cùng kỳ quặc. Ông liên tục đưa ra những quyết định mang tính mạo hiểm cao độ, liên tục thay đổi ý kiến vào phút chót và đưa ra đáp án chính xác cho những câu hỏi thuộc các lĩnh vực mà trước đó ông tuyên bố bản thân hoàn toàn không hề có kiến thức.
Cách thức trả lời của Ingram tuân theo một kịch bản lặp đi lặp lại: ông đọc to từng phương án A, B, C, D, giả vờ phân vân suy đoán rồi đột ngột đảo chiều chọn một đáp án mà ban đầu ông vừa loại trừ. Cứ như vậy, Ingram thẳng tiến qua các mốc giải thưởng quan trọng trong sự kinh ngạc của MC Chris Tarrant và toàn bộ khán phòng, cuối cùng chạm tay vào tấm séc trị giá 1 triệu USD (khoảng 25 tỷ VND).
Mật mã từ tiếng ho trong khán phòng
Ngay sau khi buổi ghi hình kết thúc, bộ phận biên tập và kỹ thuật âm thanh của công ty sản xuất Celador đã nhận thấy nhiều điểm bất thường. Sự nghi ngờ không chỉ đến từ lối chơi kỳ lạ của Ingram mà còn từ bầu không khí căng thẳng, xô xát nhẹ giữa ông và vợ, bà Diana Ingram, ở khu vực hậu trường ngay sau khi giành chiến thắng.
Khi tiến hành kiểm tra tỉ mỉ lại toàn bộ băng ghi hình cùng hệ thống micro đa kênh trong studio, các kỹ thuật viên đã phát hiện ra một quy luật âm thanh kỳ lạ. Mỗi khi Ingram đọc to 4 phương án trả lời, một tiếng ho chèn vào ngay sau khi ông đọc đến đáp án đúng.
Người phát ra những tiếng ho bí ẩn này được xác định là Tecwen Whittock, một giảng viên đại học đồng thời là thí sinh đang ngồi ở hàng ghế chờ "Nhanh tay bấm nút". Bên cạnh đó, bà Diana Ingram, người từng xuất hiện trong chương trình trước đó và cũng sở hữu lượng kiến thức sâu rộng, cũng tham gia phát tín hiệu bằng tiếng ho hoặc tiếng hắng giọng trong một số câu hỏi nhất định.
Chiêu thức gian lận vận hành dựa trên một quy tắc đơn giản nhưng cực kỳ ranh ma. Ingram sẽ đọc đi đọc lại các lựa chọn A, B, C, D và giả vờ suy nghĩ thành tiếng để kéo dài thời gian. Ở phía dưới khán phòng, Whittock sẽ lắng nghe. Ngay khi Ingram đọc tới phương án chính xác, Whittock sẽ ho lên một tiếng để làm tín hiệu. Nhận được "mật mã", Ingram lập tức chốt đáp án đó là câu trả lời cuối cùng. Tổng cộng có tới 192 tiếng ho bất thường được ghi nhận trong suốt phần thi của Ingram, trong đó có 19 tiếng ho đóng vai trò quyết định trực tiếp đến các câu hỏi quan trọng.
Đây là 1 vụ scandal được nhắc đi nhắc lại nhiều lần
Phán quyết của tòa án và cái giá phải trả
Nhận thấy dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, nhà sản xuất Celador quyết định lập tức đình chỉ việc chi trả tiền thưởng 1 triệu USD (khoảng 25 tỷ VND), đồng thời rút toàn bộ tập phim ra khỏi lịch phát sóng gốc và chuyển giao toàn bộ hồ sơ, tư liệu âm thanh cho cơ quan cảnh sát điều tra.
Đến năm 2003, phiên tòa xét xử vụ án gian lận truyền hình chính thức diễn ra tại Tòa án Southwark Crown, thu hút sự chú ý truyền thông toàn cầu. Sau quá trình tranh tụng kéo dài 4 tuần với những bằng chứng phân tích âm thanh không thể chối cãi, thẩm đoàn đã tuyên bố cả ba bị cáo đều phạm tội lừa đảo.
Charles Ingram và vợ Diana Ingram mỗi người nhận án phạt 18 tháng tù treo, trong khi Tecwen Whittock nhận án 12 tháng tù treo. Cả ba còn phải nộp khoản tiền phạt và chi phí án phí lên tới hơn 150.000 USD (khoảng 3,75 tỷ VND).
Hậu quả sau phiên tòa đối với Charles Ingram vô cùng nặng nề. Ông bị Hội đồng Quân đội yêu cầu tước bỏ quân hàm và buộc phải từ chức Thiếu tá sau 17 năm phục vụ trong quân ngũ. Danh tiếng bị hủy hoại hoàn toàn khiến gia đình ông rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng trong nhiều năm sau đó. Mặc dù vợ chồng Ingram vẫn liên tục tuyên bố mình vô tội và khẳng định tiếng ho chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên do bệnh lý hô hấp của Whittock, vụ án "Thiếu tá ho" vẫn trở thành một trong những vụ bê bối gian lận kinh điển nhất lịch sử truyền hình thế giới, thậm chí trở thành đề thịnh hành cho nhiều tài liệu, sách báo và phim truyền hình dựng lại sau này.
Chi Chi