Phát triển theo cụm, kế thừa nền tảng đầu tư
Ngày 8/10 tại Vientiane, trước sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Lào, Tập đoàn T&T Group cùng Công ty Đầu tư và Thương mại Vinacom đã trao biên bản thỏa thuận hợp tác phát triển, đầu tư và vận hành Dự án điện gió Savan 2 với công suất thiết kế 495 MW, tổng mức đầu tư dự kiến 768 triệu USD tại tỉnh Savannakhet – Lào.
Đây cũng là địa phương T&T Group đã phát triển thành công Savan 1 với cùng quy mô. Từ cuối tháng 12/2025, giai đoạn 1 của dự án, công suất 300 MW đã chính thức vận hành thương mại, cung cấp khoảng 0,9 tỷ kWh điện mỗi năm về Việt Nam. Savan 1 được coi là dự án tiêu biểu về năng lượng tái tạo xuyên biên giới, với thời gian hoàn thiện chỉ 16 tháng.
Savan 1 là dự án điện gió được T&T Group phát triển đồng bộ cả nguồn điện và hạ tầng truyền tải, kết nối dòng điện từ Lào với hệ thống điện Việt Nam. Ảnh: Anh Chiến
Đáng chú ý, Savan 1 và Savan 2 được định hướng phát triển theo mô hình cụm dự án liên hoàn, có tính tương hỗ, trong đó dự án đi sau có thể tận dụng nền tảng được tạo dựng từ dự án đi trước. Cùng địa bàn, Savan 1 tạo nền tảng về kinh nghiệm, kỹ thuật triển khai, cơ sở hạ tầng và đặc biệt là hệ thống truyền tải gần 70 km được T&T Group xây dựng riêng, kết nối về Việt Nam qua trạm biến áp 220 kV Lao Bảo (Quảng Trị). Cách triển khai này giúp T&T Group có khả năng tối ưu nguồn lực, rút ngắn thời gian triển khai, đảm bảo chất lượng, với mục tiêu đưa Savan 2 đi vào khai thác chậm nhất cuối tháng 12/2028.
Lợi thế kế thừa còn thể hiện ở khả năng thu xếp vốn. Với Savan 1, trong vai trò ngân hàng đầu mối, MB đã thu xếp và phân bổ gói tài trợ cho giai đoạn 1, qua đó đảm bảo tiềm lực tài chính vững chắc cho quá trình thực hiện. Sau khi hoàn thành và vận hành thương mại, dự án tiếp tục chứng minh hiệu quả bằng dòng tiền thực tế, với khoảng 36,5 triệu USD doanh thu chỉ sau gần 7 tháng COD. Những kết quả bước đầu này cung cấp thêm cơ sở cũng như niềm tin cho kế hoạch phát triển Savan 2.
Đặc biệt, theo thỏa thuận hợp tác năm 2026 giữa hai Chính phủ, Savan 2 nằm trong nhóm dự án năng lượng được tạo điều kiện triển khai xây dựng và vận hành thương mại phù hợp với pháp luật mỗi nước. Hai bên xác định tạo thuận lợi cho các dự án điện tại Lào bán điện về Việt Nam, đồng thời phối hợp nghiên cứu đường dây kết nối và công suất để triển khai các dự án đủ điều kiện xuất khẩu điện sang Việt Nam đến năm 2030.
Kỹ sư, công nhân thi công lắp đặt tuabin gió tại dự án Savan 1 của T&T Group. Ảnh: Anh Chiến.
Thêm nguồn điện sạch cho mục tiêu tăng trưởng dài hạn
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số, nền kinh tế cần thêm năng lực sản xuất, mở rộng đầu tư và duy trì đà tăng trưởng của các ngành công nghiệp. Đi cùng với quá trình đó là nhu cầu điện ngày càng lớn. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhu cầu tiêu thụ điện của Việt Nam dự kiến tăng bình quân 10,5–12,9% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030. Bảo đảm nguồn cung vì thế không chỉ là bài toán riêng của ngành năng lượng, mà còn là một điều kiện quan trọng để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút các dòng vốn đầu tư mới.
Savan 1 và Savan 2 giúp T&T Group mở rộng đầu tư năng lượng tại Lào, góp phần tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam - Lào, bổ sung gần 1.000 MW nguồn điện cho Việt Nam, phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và tăng trưởng hai con số. Ảnh: Anh Chiến.
Trong bối cảnh đó, nhập khẩu điện từ các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là Lào, trở thành một phương án bổ sung nguồn cung cho Việt Nam. Thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Lào đặt mục tiêu nâng công suất nhập khẩu điện từ Lào lên tối thiểu 8.000 MW vào năm 2030. Nếu đặt cùng mốc thời gian, khi cụm Savan 1-2 đã hoàn thành với tổng công suất thiết kế 990 MW, quy mô cụm dự án sẽ tương đương khoảng 12,4% mục tiêu công suất nhập khẩu điện từ Lào mà hai nước hướng tới.
Ngoài ý nghĩa đối với hệ thống điện, quá trình triển khai Savan 2 cũng sẽ thúc đẩy hoạt động xây dựng, vận tải, dịch vụ và giao thương tại các địa phương dọc hành lang Việt Nam - Lào, nhất là khu vực Savannakhet và các tỉnh Bắc Trung Bộ của Việt Nam có kết nối qua cửa khẩu Lao Bảo.
Ở phạm vi rộng hơn, ASEAN đang thúc đẩy Sáng kiến Lưới điện ASEAN (ASEAN Power Grid), hướng tới tăng cường kết nối hệ thống điện và trao đổi điện năng giữa các quốc gia. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, các dự án xuyên biên giới như Savan 1 và Savan 2 là cơ hội tích lũy kinh nghiệm đầu tư, thu xếp vốn và triển khai hạ tầng trong môi trường hợp tác quốc tế.
Trở lại với dự án Savan 2, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam – Lào tại Vientiane ngày 8/10 vừa qua, bên cạnh các yêu cầu kết nối thể chế, chính sách, hạ tầng giao thông, logistics, khoa học công nghệ, lãnh đạo hai nước cũng nhấn mạnh việc tăng cường kết nối lưới điện giữa hai quốc gia; đồng thời đề nghị các nhà đầu tư tập trung nguồn lực triển khai dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, nhất là các dự án lớn, mang tính chiến lược.
Với Savan 1 đã vận hành thương mại và Savan 2 tiếp tục được nghiên cứu đầu tư, T&T đang từng bước hiện thực hóa kế hoạch phát triển cụm điện gió tại Lào. Đây cũng là cách doanh nghiệp cụ thể hóa định hướng hợp tác năng lượng Việt Nam – Lào bằng những dự án có quy mô và lộ trình triển khai rõ ràng.
Ánh Dương