Đặng Thanh Huyền đưa nhịp sống xuôi dòng Mekong vào hội họa

Trong các tác phẩm của Đặng Thanh Huyền, người xem thường bắt gặp ký ức, những vẻ đẹp bình dị của đời sống, cảm xúc được lưu trữ qua thời gian. Với cô, hội họa không dừng lại ở việc tái hiện cảnh vật, mà là phần đằng sau những gì đôi mắt thấy. Loạt tranh mới lấy cảm hứng từ hành trình trên du thuyền La Marguerite dọc theo sông Mekong từ Việt Nam sang Campuchia kéo dài 8 ngày 7 đêm của nữ họa sĩ tiếp tục mạch sáng tác ấy, nhưng mở ra không gian rộng lớn hơn.

Chuyến đi đã mang đến cảm hứng để Đặng Thanh Huyền thực hiện khoảng 50 tác phẩm mới, phần lớn là tranh phong cảnh, bên cạnh một số tranh tĩnh vật và những hình ảnh mang tính biểu tượng được gợi mở từ chuyến đi. Dẫu vậy, cô chia sẻ mục tiêu của mình không phải là ghi chép lại những địa danh đã đi qua, hay tái hiện những thắng cảnh nổi tiếng, mà là những khoảnh khắc nhỏ bé đã âm thầm ngưng tụ thành cảm xúc.

Đó là buổi sáng nhìn mặt nước còn phủ sương qua ô cửa du thuyền. Là nụ cười hồn nhiên của một đứa trẻ bên bến sông. Là những người phụ nữ lặng lẽ trên chiếc ghe nhỏ. Là sắc tím của những cụm lục bình trôi theo dòng nước. Là ánh nắng cuối ngày phủ lên những khối đá cổ ở Angkor. Hay đơn giản là hình ảnh một chú mèo nằm nghịch giữa sân đền Bayon. Mekong hiện diện qua bầu không khí, qua ánh sáng, qua nhịp sống và cảm xúc của từng vùng đất mà chuyến hải trình đi qua. Không còn là những hình ảnh thuộc về một chuyến đi cụ thể, mà được chuyển hóa thành ký ức thị giác, trở thành chất liệu để người nghệ sĩ kể lại câu chuyện của riêng mình về Mekong.

Trong số những tác phẩm được thực hiện từ nguồn cảm hứng Mekong, bức tranh Đặng Thanh Huyền thích nhất lại không gắn với phong cảnh kỳ vĩ nào. Đó là tác phẩm Bayon và chú mèo nhỏ.

"Điều khiến tôi nhớ mãi không phải sự hùng vĩ của ngôi đền cổ, mà là hình ảnh một chú mèo con bình thản nằm giữa những khối đá hàng trăm năm tuổi. Sự đối lập giữa vẻ mong manh của một sinh linh bé nhỏ và chiều sâu của lịch sử tạo nên một cảm xúc rất đặc biệt. Đó cũng là tinh thần tôi muốn gửi vào loạt tranh lần này", nữ họa sĩ chia sẻ.

Loạt tranh Mekong cũng cho thấy những thay đổi nhất định trong ngôn ngữ tạo hình của Đặng Thanh Huyền. Không phải là sự thay đổi mang tính đột ngột hay phá cách, mà là những dịch chuyển tinh tế trong cách quan sát và biểu đạt.

"Tôi không chủ đích thay đổi phong cách, nhưng mỗi hành trình luôn khiến cách mình quan sát và cảm nhận thay đổi. Nếu trước đây tôi thiên về việc diễn tả vẻ đẹp của cảnh vật, thì ở series này tôi chú trọng hơn đến không khí, ký ức và cảm xúc. Bố cục được tiết chế hơn, nhiều khoảng thở hơn; màu sắc cũng mềm và lắng hơn để gợi cảm giác của dòng Mekong, của những ngôi làng ven sông, của Angkor và Bayon sau khi chuyến đi đã lắng lại trong ký ức".

Theo Đặng Thanh Huyền, điều quan trọng không nằm ở việc người xem nhận ra một địa danh cụ thể nào đó, mà là cảm nhận được nhịp sống và rung động phía sau.

Sinh năm 1984 tại Hà Nội, Đặng Thanh Huyền tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Việt Nam năm 2008 và hoàn thành chương trình Thạc sĩ Hội họa tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam năm 2014. Trong những năm qua, cô ghi dấu ấn qua nhiều dự án cộng đồng và sáng tác, đặc biệt là triển lãm cá nhân Hương sắc Hà Thành năm 2019 và Nơi thời gian chậm lại năm 2025 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Thay vì tìm kiếm những biểu tượng lớn lao, Đặng Thanh Huyền thường bị thu hút bởi những khoảnh khắc đời thường, những điều nhỏ bé dễ bị bỏ qua trong nhịp sống xô bồ. Dù lựa chọn đề tài nào, từ góc phố Hà Nội đến gia đình, thiên nhiên hay những miền đất mới, các sáng tác của Đặng Thanh Huyền vẫn đặt trọng tâm ở đời sống nội tâm và những giá trị của cảm xúc.

Bởi thế, loạt tranh Mekong không chỉ là kết quả của một chuyến đi. Đó còn là sự tiếp nối tự nhiên trong hành trình sáng tác của một nghệ sĩ luôn tìm kiếm vẻ đẹp từ những điều bình dị.

Với Đặng Thanh Huyền, con tàu đã cập bến từ lâu. Nhưng có lẽ, hành trình của người họa sĩ trong cô chỉ vừa mới bắt đầu.

Quang Vũ