Gửi tiết kiệm vốn được xem là một trong những cách quản lý tiền đơn giản và an toàn nhất. Mỗi tháng dành một phần thu nhập để đưa vào tài khoản tiết kiệm, nhìn số dư tăng dần cũng tạo cảm giác yên tâm. Với nhiều người, đây gần như trở thành một thói quen tài chính bất di bất dịch.
Tuy nhiên, gửi tiết kiệm chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi bạn có mục tiêu, kế hoạch rõ ràng. Có những thời điểm, việc tiếp tục gửi tiết kiệm một cách máy móc có thể khiến dòng tiền của bạn kém linh hoạt hoặc bỏ lỡ những nhu cầu quan trọng hơn.
Vậy làm sao để biết đâu là thời điểm nên tạm hoãn việc gửi tiết kiệm?
1. Tất cả tiền nhàn rỗi đều đang được gửi ngân hàng
Có tiền nhàn rỗi và gửi tiết kiệm là lựa chọn hợp lý. Nhưng nếu 100% số tiền này đều được gửi tiết kiệm, đây là lúc nên dừng lại để xem xét.
Lý do không phải vì gửi tiết kiệm là một lựa chọn kém, mà bởi tiền có những nhiệm vụ khác nhau. Một khoản dành cho chi tiêu trong vài tháng tới cần tính thanh khoản cao. Quỹ dự phòng cần ưu tiên khả năng sử dụng khi có việc bất ngờ. Trong khi đó, tiền dành cho mục tiêu dài hạn lại có thể được cân nhắc theo những cách khác phù hợp với thời gian và mức độ chấp nhận rủi ro của mỗi người.
Ví dụ, một người có 300 triệu đồng tiền nhàn rỗi nhưng toàn bộ đều được chia thành các sổ tiết kiệm. Trong khi đó, họ lại chưa có khoản tiền riêng cho một mục tiêu lớn trong vài năm tới, chưa dành ngân sách cho việc nâng cao kỹ năng và cũng chưa xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn. Khi ấy, vấn đề không nằm ở việc "gửi ngân hàng quá nhiều", mà là đang dùng một công cụ cho tất cả các mục tiêu tài chính.
Ảnh minh họa
Tiết kiệm có thể là một phần quan trọng trong kế hoạch, nhưng không nhất thiết phải là nơi chứa toàn bộ tiền nhàn rỗi. Sau khi đảm bảo khoản dự phòng cần thiết, bạn có thể xem lại những mục tiêu trong 1 năm, 3 năm hay 5 năm tới để quyết định khoản tiền nào nên tiếp tục gửi, khoản nào cần giữ linh hoạt và khoản nào dùng để đầu tư.
Nói đơn giản, đừng để tiền nằm trong ngân hàng chỉ vì bạn chưa nghĩ ra nơi nào khác để đặt nó. Hãy để mỗi khoản tiền có một nhiệm vụ cụ thể.
2. Bạn chẳng có mục tiêu hay kế hoạch cụ thể nào cho khoản tiền gửi tiết kiệm
Một dấu hiệu khác khá phổ biến là bạn biết mình đang có một khoản tiết kiệm, nhưng nếu được hỏi "Khoản này để làm gì?", câu trả lời chỉ đơn giản là "Để dành".
Để dành tiền chắc chắn tốt hơn tiêu hết tiền. Nhưng nếu tiết kiệm không gắn với bất kỳ mục tiêu nào, rất khó xác định bạn đang tiết kiệm đủ hay chưa, bao giờ có thể sử dụng và liệu số tiền hiện tại có phù hợp với nhu cầu tương lai hay không.
Chẳng hạn, nếu mục tiêu là mua một chiếc ô tô sau 3 năm, bạn có thể tính toán số tiền cần có, số tiền đã tích lũy và số tiền cần dành ra mỗi tháng. Nếu mục tiêu là xây dựng quỹ dự phòng, bạn có thể xác định mức cần thiết dựa trên chi phí sinh hoạt. Còn nếu đơn giản muốn có một khoản tiền cho những kế hoạch chưa xác định, bạn vẫn có thể đặt ra một giới hạn nhất định thay vì gửi tiền vô thời hạn.
Một khoản tiết kiệm có mục tiêu sẽ khác hoàn toàn với một khoản tiền chỉ được gửi vì "có thì gửi".
Vì vậy, nếu nhận ra mình đã duy trì thói quen gửi tiết kiệm trong nhiều năm nhưng chưa từng ngồi xuống để xác định khoản tiền đó phục vụ điều gì, đây có thể là lúc nên tạm dừng. Không nhất thiết phải rút tiền ra hay thay đổi ngay lập tức, mà trước tiên hãy đặt tên cho từng khoản tiền và xác định thời điểm dự kiến sử dụng.
Ảnh minh họa
Khi biết mình tiết kiệm vì điều gì, việc lựa chọn kỳ hạn, số tiền và cách phân bổ cũng trở nên dễ dàng hơn.
3. Bạn không nắm rõ mức lãi, ngày đáo hạn của từng khoản tiết kiệm
Gửi nhiều sổ tiết kiệm có thể giúp chia nhỏ dòng tiền và tạo sự linh hoạt. Nhưng nếu đến mức bạn không nhớ mình đang có bao nhiêu sổ, mỗi sổ lãi suất bao nhiêu, kỳ hạn thế nào và ngày đáo hạn vào lúc nào, thì đã đến lúc cần dừng việc mở thêm sổ và kiểm tra lại.
Đây là vấn đề rất thực tế. Một người có thể gửi tiền nhiều lần trong năm, mỗi lần một kỳ hạn khác nhau. Sau một thời gian, tài khoản xuất hiện hàng loạt khoản tiết kiệm với ngày đáo hạn khác nhau. Nếu không theo dõi, bạn có thể bỏ qua thời điểm cần tái tục, không chủ động được dòng tiền hoặc đơn giản là không biết khoản tiền của mình đang được hưởng mức lãi suất nào.
Trong khi đó, lãi suất và kỳ hạn là những thông tin cơ bản nhất khi gửi tiết kiệm. Biết mình đang nhận bao nhiêu tiền lãi giúp bạn đánh giá hiệu quả của khoản gửi; biết ngày đáo hạn giúp chủ động quyết định có tiếp tục gửi, rút tiền hay chuyển sang mục tiêu khác.
Vì vậy, nếu bạn phải mở ứng dụng ngân hàng và kiểm tra từng khoản mới biết mình đang có bao nhiêu tiền tiết kiệm, đây là dấu hiệu nên xem lại cách quản lý. Có thể lập một bảng theo dõi đơn giản gồm số tiền, ngân hàng, lãi suất, ngày gửi, ngày đáo hạn và mục đích của từng khoản.
Ngọc Linh