Đế chế NVIDIA 5.000 tỷ USD của Jensen Huang đã không tồn tại nếu thiếu 5 triệu USD từ một hãng game Nhật Bản

NVIDIA hiện là một trong những doanh nghiệp giá trị nhất thế giới, với vốn hóa đạt khoảng 5,13 nghìn tỷ USD vào ngày 22/7. Tuy nhiên, toàn bộ đế chế bán dẫn và AI của Jensen Huang có thể đã biến mất từ giữa thập niên 1990 nếu không nhận được khoản hỗ trợ khoảng 5 triệu USD từ Sega.

Câu chuyện được Jensen Huang nhắc lại tại sự kiện kỷ niệm 30 năm quan hệ giữa NVIDIA và Sega, diễn ra tại khu trò chơi GiGO Akihabara ở Tokyo. Xuất hiện cùng ông còn có cựu Chủ tịch Sega Shoichiro Irimajiri, người đã quyết định hỗ trợ NVIDIA trong giai đoạn công ty đứng bên bờ vực tài chính.

“Nếu không có sự giúp đỡ của Sega, NVIDIA ngày nay có lẽ đã không tồn tại”, Jensen Huang nói tại sự kiện.

Từ Daytona USA đến tham vọng hợp tác với Sega

NVIDIA được thành lập năm 1993 với mục tiêu phát triển bộ xử lý đồ họa phục vụ các trò chơi 3D. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, thị trường game 3D trên máy tính cá nhân vẫn còn sơ khai. Những trải nghiệm đồ họa ấn tượng nhất chủ yếu xuất hiện trên các hệ thống máy arcade.

Một trong những trò chơi có ảnh hưởng đặc biệt đến Jensen Huang và đội ngũ NVIDIA là Daytona USA của Sega. Trò chơi đua xe phát hành năm 1994 gây ấn tượng với hình ảnh 3D, hiệu ứng ánh sáng, âm thanh và khả năng vận hành mượt mà ở tốc độ 60 khung hình/giây.

Jensen Huang kể rằng chất lượng đồ họa của Daytona USA tốt đến mức ban đầu ông còn nghi ngờ trò chơi có thực sự được dựng hoàn toàn bằng công nghệ 3D hay không. Sản phẩm này khiến đội ngũ NVIDIA muốn tìm cơ hội làm việc cùng Sega.

Cơ hội xuất hiện khi Shoichiro Irimajiri, khi đó là lãnh đạo Sega, đề nghị NVIDIA tham gia phát triển bộ xử lý đồ họa cho máy chơi game thế hệ tiếp theo. Thiết bị này sau đó được biết đến với tên gọi Dreamcast.

Quyết định kỹ thuật sai suýt khiến NVIDIA biến mất

Dự án với Sega ban đầu được xem là cơ hội lớn đối với NVIDIA. Nhưng sau khoảng 9 tháng phát triển, hai bên nhận ra công nghệ của công ty Mỹ không phù hợp với hướng đi mà Dreamcast cần.

NVIDIA khi ấy đặt cược vào kỹ thuật ánh xạ kết cấu thuận và bề mặt cong. Trong khi đó, Sega lựa chọn cách tiếp cận dựa trên đa giác và ánh xạ kết cấu nghịch. Sự khác biệt nằm ở nền tảng kiến trúc, khiến việc điều chỉnh sản phẩm trở nên rất khó khăn.

Jensen Huang thừa nhận NVIDIA đã đưa ra quyết định kỹ thuật sai. Nếu tiếp tục, công ty có thể hoàn thành một bộ xử lý không đáp ứng được nhu cầu của Sega. Nếu dừng lại, NVIDIA sẽ mất hợp đồng quan trọng trong lúc nguồn tiền gần cạn.

Huang đã trực tiếp giải thích tình hình với Shoichiro Irimajiri. Hai bên sau đó thống nhất chấm dứt dự án chip đồ họa dành cho Dreamcast.

Đối với một công ty non trẻ, thất bại này lẽ ra có thể trở thành dấu chấm hết.

5 triệu USD giúp NVIDIA sống sót

Dù dự án không đạt kết quả mong muốn, Shoichiro Irimajiri vẫn đánh giá cao năng lực của đội ngũ NVIDIA. Theo Jensen Huang, lãnh đạo Sega nhận ra rằng công ty đã lựa chọn sai công nghệ, nhưng vẫn sở hữu những con người phù hợp để tiếp tục phát triển trong lĩnh vực đồ họa.

Huang sau đó đề nghị Sega hỗ trợ tài chính để NVIDIA có thêm thời gian sửa sai và phát triển một kiến trúc mới. Khoản tiền khoảng 5 triệu USD đã được chấp thuận.

Số tiền này không lớn nếu đặt cạnh quy mô của NVIDIA hiện nay, nhưng lại có ý nghĩa sống còn vào thời điểm đó. Nó giúp công ty duy trì hoạt động, trả lương cho đội ngũ kỹ sư và tiếp tục phát triển thế hệ chip tiếp theo.

Nếu chỉ so sánh về quy mô, vốn hóa hiện tại của NVIDIA lớn hơn khoảng một triệu lần khoản tiền Sega từng hỗ trợ. Đây không phải mức lợi nhuận Sega thu được từ thương vụ, nhưng khoảng cách giữa hai con số cho thấy quyết định 5 triệu USD khi ấy đã góp phần giữ lại một công ty lớn đến mức nào.

Thất bại với Dreamcast mở đường cho GeForce

Sau khi rời dự án Dreamcast, NVIDIA thay đổi hướng phát triển và tập trung vào kiến trúc sử dụng đa giác, phù hợp hơn với xu hướng của ngành game.

Năm 1997, công ty giới thiệu RIVA 128 và nhanh chóng giành được vị trí trên thị trường chip đồ họa máy tính cá nhân. Hai năm sau, NVIDIA ra mắt GeForce 256, sản phẩm được hãng quảng bá là GPU đầu tiên trên thế giới.

Từ nền tảng đó, GeForce trở thành một trong những thương hiệu phần cứng quan trọng nhất của ngành game PC. NVIDIA tiếp tục mở rộng sang đồ họa chuyên nghiệp, trung tâm dữ liệu, siêu máy tính, xe tự hành và trí tuệ nhân tạo.

Đặc biệt, sự phát triển của CUDA cùng nhu cầu huấn luyện và vận hành các mô hình AI đã đưa GPU NVIDIA trở thành hạ tầng tính toán quan trọng đối với nhiều hãng công nghệ lớn.

Câu chuyện giữa NVIDIA và Sega không phải một dự án hợp tác thành công theo cách thông thường. NVIDIA không tạo ra chip đồ họa cho Dreamcast và Sega cuối cùng lựa chọn một đối tác khác.

Tuy nhiên, chính thất bại đó đã buộc Jensen Huang phải từ bỏ một hướng kỹ thuật không phù hợp. Quan trọng hơn, quyết định tiếp tục hỗ trợ đội ngũ NVIDIA của Shoichiro Irimajiri đã cho công ty đủ thời gian để sửa sai.

Từ một doanh nghiệp suýt biến mất vì chọn sai công nghệ đồ họa, NVIDIA hiện được định giá hơn 5.000 tỷ USD và cung cấp hạ tầng tính toán cho làn sóng AI toàn cầu. Nhưng như Jensen Huang thừa nhận, toàn bộ đế chế ấy có thể đã không tồn tại nếu Sega không đặt cược 5 triệu USD vào một đội ngũ vừa thất bại.

 

Tuấn Nguyễn