Tôi năm nay 33 tuổi, có hai cậu con trai sinh đôi vừa tròn 5 tuổi. Hồi chưa có con, tôi ít khi để ý người thân nuôi dạy con thế nào. Thấy dì tất bật chăm các em, tôi cũng chỉ nghĩ mẹ nào thương con mà chẳng vậy. Nhưng từ khi có hai đứa nhỏ, có những việc trước đây tôi thấy bình thường, giờ lại khiến tôi nghĩ mãi. Có lẽ bởi khi hiểu hơn nỗi lo của một người mẹ, tôi cũng bắt đầu tự hỏi: Mình nên chăm con đến đâu, và từ lúc nào cần để con tự làm?
Dì có hai con trai, anh lớn 28 tuổi, cậu út 15 tuổi. Dì hiền, nói chuyện nhẹ nhàng, hiếm khi quát tháo hay nặng lời với con. Nhưng dì can thiệp vào cả từng bữa ăn, để ý từng bộ quần áo, lo cả những chuyện các em chưa kịp nghĩ tới. Nhìn dì, tôi chưa bao giờ nghi ngờ tình thương ấy. Chỉ là đôi khi tôi băn khoăn, khi mẹ chăm chút đến mức chẳng còn việc gì nằm ngoài sự lo liệu của mình, các con có dễ nói rằng: “Chuyện này, con muốn tự quyết” hay không?
Cậu út đã 15 tuổi, cao 1m70, đứng cạnh còn cao lớn hơn cả bố mẹ. Vậy mà trưa nào dì cũng cuống cuồng về nấu cơm, vì không yên tâm cho con ăn bán trú, cũng chẳng dám để con ăn hàng. Tôi hiểu cảm giác muốn tự tay chuẩn bị cho con một bữa ăn đủ đầy. Nhưng nhìn dì vội vã, tôi lại nghĩ: Nếu hôm nào mẹ mệt, mẹ bận, liệu em có biết tự lo cho mình? Và liệu dì có cho phép bản thân nghỉ một bữa, mà không thấy có lỗi với con?
Một bữa cơm mẹ nấu chẳng có gì đáng để băn khoăn. Điều khiến tôi nghĩ ngợi là dường như dì chỉ yên tâm khi mọi việc đều qua tay mình. Con chưa kịp lấy bát, mẹ đã lấy hộ; chưa kịp xoay xở, mẹ đã lo xong. Được chăm sóc như vậy hẳn rất ấm áp, nhưng tôi tự hỏi các em sẽ học cách tự lo từ đâu. Tôi mong dì có thể ngồi xuống ăn thong thả hơn một chút, còn cậu em được thử làm những việc vừa sức, dù ban đầu có thể lóng ngóng và chưa đúng ý mẹ.
Với anh lớn, dì không còn chỉ lo chuyện ăn uống. Dì sợ con yêu nhầm người, gặp phải con gái “hư hỏng” rồi bị lừa. Có lần tôi đùa rằng con gái nhà người ta cũng là cục vàng, cục bạc của bố mẹ, cũng được thương yêu và nâng niu như con trai nhà mình thôi. Tôi nói nhẹ vì biết dì lo thật. Nhưng trong lòng vẫn thấy buồn: Một cô gái còn chưa bước vào nhà, chưa có cơ hội để mọi người hiểu mình, đã phải đứng trước bao nhiêu nghi ngại.
Dì tự hào vì con trai cao ráo, đẹp trai, có công việc đàng hoàng. Tôi hiểu niềm tự hào ấy, nhưng cứ lấn cấn khi dì cho rằng như vậy thì con mình phải được “trên cơ” đằng gái. Sau này, tôi cũng mong hai con có công việc tốt, biết sống tử tế và có trách nhiệm. Tôi muốn các con hiểu rằng người yêu của mình cũng có những điều đáng quý, có lòng tự trọng và một gia đình hết mực thương yêu. Nếu đã chọn đi cùng nhau, mong các con biết lắng nghe, tôn trọng và cùng vun vén, thay vì tính xem ai phải nhường ai.
Đến giờ, anh lớn vẫn không dám yêu đương lâu dài với ai. Tôi không biết hết những điều em nghĩ, càng không muốn quy mọi chuyện cho dì. Chỉ là mỗi lần nghe dì lo con chọn nhầm người, tôi lại tự hỏi em sẽ làm gì nếu thật lòng thương một cô gái mà mẹ không thích. Em có đủ tự tin để tìm hiểu và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình không? Tôi mong em có thể kể với mẹ về người mình yêu bằng sự vui vẻ, chứ không phải vừa kể vừa dò xem mẹ có yên tâm hay chưa.
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là từ khi có con, tôi hiểu dì hơn. Tôi cũng sốt ruột khi con làm chậm, cũng muốn chọn giúp cho nhanh, cũng có lúc nghĩ mình làm thay thì con sẽ đỡ vất vả. Hai đứa mới 5 tuổi, còn cần mẹ trong bao nhiêu chuyện, và tôi rất hạnh phúc khi được các con cần đến. Nhưng rồi tôi tự hỏi: Khi các con lớn hơn, mình có kịp thay đổi không? Hay tôi sẽ vẫn giữ thói quen ấy, để rồi một ngày con muốn tự làm, cả mẹ lẫn con đều thấy khó?
Tôi nghĩ mình cần bắt đầu ngay từ bây giờ: chờ con cài xong chiếc cúc áo, để con tự cất đồ chơi, cho con thử một cách làm dù tôi biết sẽ mất thời gian hơn. Có lúc nhìn con loay hoay, tay tôi đã muốn đưa ra giúp. Nhưng nếu con vẫn đang cố và chưa cần đến mẹ, có lẽ tôi nên chờ thêm một chút. Tôi muốn các con được vui vì tự làm xong một việc, còn mình cũng dần quen với việc đứng bên cạnh, hướng dẫn khi cần và tin rằng con có thể học được.
Tôi vẫn mong dì bớt lo, để hai cậu em có thêm khoảng trống sống theo tuổi của mình. Còn với hai con, tôi biết sau này mình vẫn sẽ có những điều chưa yên tâm. Nghĩ đến ngày các con tự lo được mọi thứ, có người để yêu, có cuộc sống riêng, tôi chắc sẽ vừa mừng vừa hụt hẫng. Nhưng tôi mong khi ấy mình đủ bình tĩnh để lắng nghe, kể cả lúc con chọn khác điều mẹ muốn. Mong các con vẫn thích về nhà, vẫn muốn kể đủ chuyện với mẹ, vì biết mẹ sẵn lòng nghe và tôn trọng cuộc sống mà các con đang tự xây dựng.
Mạn Ngọc