Sau một ngày dài đi làm, nhiều người chỉ mong được về nhà nghỉ ngơi. Nhưng vừa bước qua cửa, một danh sách khác lại bắt đầu: quần áo chưa phơi, bát đĩa chưa rửa, sàn nhà có tóc, tủ lạnh thiếu đồ ăn sáng, thùng rác đầy, nhà tắm cần vệ sinh.
Điều đáng nói là phần lớn những việc này rất nhỏ. Nhỏ đến mức người khác có thể không nhận ra chúng tồn tại.
Thế nhưng khi cộng dồn hàng chục việc nhỏ trong một ngày, người chịu trách nhiệm chính cho gia đình rất dễ rơi vào trạng thái lúc nào cũng bận, lúc nào cũng nghĩ mình còn việc chưa làm.
Đó chính là "việc nhà vô hình".
Việc nhà không chỉ là nấu ăn, giặt quần áo và lau nhà
Khi nhắc đến việc nhà, chúng ta thường nghĩ đến vài đầu việc lớn như nấu cơm, giặt giũ, quét nhà, rửa bát.
Nhưng thử tách từng việc ra sẽ thấy khối lượng thực tế lớn hơn nhiều.
Nấu một bữa cơm không bắt đầu từ lúc bật bếp. Trước đó phải nghĩ hôm nay ăn gì, kiểm tra trong tủ lạnh còn gì, mua nguyên liệu, sơ chế thực phẩm. Sau khi ăn lại tiếp tục rửa bát, lau bếp, cất đồ ăn thừa và nhớ hôm sau phải sử dụng món nào trước.
Giặt quần áo cũng không chỉ là bấm nút máy giặt. Còn phải phân loại, phơi, thu, gấp, cất vào đúng tủ. Đồ mùa hè cần thay, chăn ga cần giặt, khăn tắm cần đổi.
Ngay cả việc đổ rác cũng còn một bước nhỏ nữa: thay túi rác mới. Những bước cuối cùng như vậy thường chỉ mất một hoặc vài phút. Nhưng chúng xuất hiện ở khắp nơi trong nhà.
Chính vì thế, có những ngày bạn cảm thấy mình "chẳng làm được việc gì lớn", nhưng từ sáng đến tối lại không có nổi một khoảng nghỉ thực sự.
Muốn bớt mệt, trước tiên phải nhìn thấy toàn bộ việc mình đang làm
Một cách đơn giản để giảm cảm giác quá tải là thử lập danh sách tất cả việc nhà trong gia đình. Không chỉ ghi "dọn phòng khách" hay "dọn nhà tắm", mà hãy ghi thật cụ thể.
Ví dụ, riêng khu vực nhà tắm có thể gồm: vệ sinh bồn cầu, lau gương, làm sạch bồn rửa, nhặt tóc trong cống, thay khăn, bổ sung giấy vệ sinh, giặt thảm chân và kiểm tra các chai dầu gội sắp hết.
Nhà bếp có thể gồm: kiểm tra tủ lạnh, bỏ thực phẩm hết hạn, lau mặt bếp, vệ sinh bồn rửa, thay túi rác, bổ sung gia vị, lau tủ, làm sạch máy hút mùi…
Khi mọi việc được viết ra, nhiều người mới nhận ra lý do tại sao mình luôn cảm thấy bận, không phải vì làm việc chậm mà bởi khối lượng việc thực sự nhiều hơn rất nhiều so với những gì chúng ta vẫn gọi chung bằng hai chữ "việc nhà".
Chia việc theo ngày, tuần, tháng thay vì ngày nào cũng muốn làm hết
Một sai lầm phổ biến là nhìn thấy việc gì cũng muốn xử lý ngay. Kết quả là cuối tuần biến thành một cuộc tổng vệ sinh kéo dài hàng giờ.
Thực tế, việc nhà có thể chia thành nhiều nhóm.
- Việc hàng ngày là những việc cơ bản như nấu ăn, rửa bát, xử lý quần áo, lau nhanh khu vực dễ bẩn, đổ rác. Ngoài ra còn có những việc chỉ mất chưa đến một phút nhưng nên làm ngay sau khi sử dụng. Chẳng hạn tắm xong nhặt tóc ở miệng cống, đánh răng xong lau nhanh bồn rửa, đổ rác xong lồng túi mới.
Những việc nhỏ này nếu trì hoãn sẽ tích tụ thành một buổi dọn dẹp lớn.
- Việc hàng tuần có thể chia theo từng khu vực. Thay vì dành cả ngày Chủ nhật để dọn cả nhà, có thể dành mỗi ngày thêm 10-20 phút cho một khu vực: hôm nay nhà tắm, ngày mai phòng khách, hôm sau phòng ngủ. Cách làm này giúp việc nhà được phân tán thay vì dồn thành một "núi việc".
- Việc hàng tháng là những khu vực ít đụng tới hơn như khe cửa, quạt thông gió, cửa sổ, phía trên tủ, dưới gầm giường hoặc các thiết bị gia dụng.
- Còn việc theo mùa có thể là thay chăn ga, sắp xếp lại tủ quần áo, cất quạt, lấy máy sưởi, kiểm tra đồ dùng lâu ngày không sử dụng.
Khi mỗi việc đã có thời điểm riêng, bạn sẽ bớt cảm giác "nhìn đâu cũng thấy việc".
Một trong những việc nhà mệt nhất là… phải nhớ
Có một dạng công việc thậm chí không cần động tay nhưng vẫn khiến người ta mệt: nhớ.
- Nhớ sắp hết nước giặt.
- Nhớ con cần mang đồ gì ngày mai.
- Nhớ cuối tuần phải mua thực phẩm.
- Nhớ khăn trải giường đã lâu chưa thay.
- Nhớ trong tủ lạnh còn món gì cần ăn trước.
Những việc này tạo thành một dạng "danh sách chạy ngầm" trong đầu. Và nếu chỉ một người trong gia đình luôn phải giữ danh sách ấy, người đó rất khó thật sự nghỉ ngơi.
Bởi vậy, chia việc nhà không nên chỉ là một người "giao việc", còn những thành viên khác chờ được nhắc.
Nếu một người phải nhớ rằng thùng rác đầy rồi mới bảo người kia mang đi, phần trách nhiệm tinh thần vẫn thuộc về người đang nhớ. Cách chia hợp lý hơn là mỗi người phụ trách trọn vẹn một số đầu việc: tự quan sát, tự nhớ và tự hoàn thành.
Một ngôi nhà gọn gàng không nên được xây bằng sự kiệt sức của một người
Không có căn nhà nào tự nhiên sạch.
Đằng sau một chiếc bàn không bụi, một tủ lạnh luôn có thực phẩm hay một phòng tắm lúc nào cũng đủ giấy vệ sinh thường là rất nhiều công việc nhỏ mà không ai nhắc đến.
Vì thế, nếu trong gia đình có một người thường xuyên nói rằng họ "lúc nào cũng có việc phải làm", điều cần thiết đôi khi không phải là bảo họ nghỉ ngơi nhiều hơn.
Điều quan trọng hơn là nhìn lại xem có bao nhiêu trách nhiệm nhỏ đang mặc nhiên đặt lên vai họ. Lập danh sách việc nhà, chia công việc theo tần suất và phân trách nhiệm rõ ràng cho từng thành viên không khiến việc nhà biến mất.
Nhưng ít nhất, nó biến những công việc vô hình thành những công việc có thể nhìn thấy, có thể sắp xếp và có thể chia sẻ. Và đôi khi, thứ giúp một người bớt kiệt sức không phải một căn nhà sạch hơn, mà là biết rằng từ hôm nay, họ không còn phải một mình nhớ và làm tất cả mọi thứ trong căn nhà ấy.
Thu Thanh