Mỗi khi giá vàng giảm mạnh, có hai kiểu người xuất hiện. Một là những người đã mua trước đó và thấp thỏm không biết có nên bán. Hai là những người lập tức coi đây là "cơ hội ngàn năm có một" và vội vàng xuống tiền. Điều đáng nói là không ít người thuộc nhóm thứ hai sau đó lại rơi vào cảm giác tiếc nuối. Không phải vì mua vàng là sai, mà vì họ đã mua theo một cách quá vội vàng.
Sai lầm phổ biến nhất là dồn hết số tiền đang có để mua một lần, chỉ vì tin rằng giá "không thể giảm thêm nữa".
Ảnh minh hoạ
Đó là một suy nghĩ rất dễ hiểu. Khi nhìn thấy giá vàng giảm vài triệu đồng mỗi lượng so với đỉnh, nhiều người sẽ mặc định rằng mình đang mua được món hời. Tâm lý săn hàng giảm giá vốn đã ăn sâu trong thói quen tiêu dùng: quần áo giảm giá thì mua, điện thoại giảm giá thì mua, và vàng giảm giá cũng được nhìn nhận theo cách tương tự. Vấn đề là vàng không phải một món hàng tiêu dùng thông thường.
Không ai biết đâu là đáy của thị trường.
Thực tế, rất nhiều người từng mua vàng với suy nghĩ "chắc giảm đến đây là cùng" rồi tiếp tục chứng kiến giá đi xuống thêm. Mỗi lần giá giảm tiếp, cảm giác tiếc nuối lại xuất hiện: giá như mình chờ thêm vài ngày, giá như mình đừng mua hết ngay từ đầu, giá như mình giữ lại một phần tiền mặt. Điều khiến họ khó chịu không hẳn là khoản lỗ trên giấy, mà là cảm giác mất đi quyền lựa chọn.
Bởi khi đã all-in, bạn không còn dư địa để làm gì khác.
Nếu giá tiếp tục giảm, bạn không còn tiền để mua thêm và kéo giá vốn xuống. Nếu xuất hiện một nhu cầu tài chính đột xuất, bạn có thể buộc phải bán vàng vào thời điểm chưa mong muốn. Quyết định dồn hết tiền vào một lần giao dịch khiến bản thân bị đặt vào thế bị động, ngay cả khi mục tiêu ban đầu chỉ đơn giản là tích lũy dài hạn.
Ảnh minh hoạ
Điều trớ trêu là nhiều người vốn không phải nhà đầu tư ưa mạo hiểm nhưng lại vô tình hành xử như đang đặt cược. Họ không có kế hoạch mua từng phần, không xác định trước số tiền sẽ dùng cho vàng và cũng không chuẩn bị tâm lý cho khả năng giá còn biến động. Thứ dẫn dắt quyết định không phải chiến lược, mà là cảm giác sợ bỏ lỡ "vùng giá đẹp".
Tất nhiên, all-in không phải lúc nào cũng sai. Nếu bạn xác định nắm giữ rất dài hạn, có quỹ dự phòng đầy đủ và chấp nhận được việc giá vàng có thể tiếp tục đi xuống trong ngắn hạn, mua một lần có thể vẫn là lựa chọn phù hợp. Vấn đề là nhiều người không thực sự ở trong hoàn cảnh đó.
Với phần lớn những người mua vàng để tích lũy, điều đáng tiếc nhất thường không phải là mua đắt hơn vài trăm nghìn hay vài triệu đồng. Mà là xuống tiền theo cách khiến mình mất ngủ. Thay vì cố gắng đoán đâu là đáy, việc chia nhỏ khoản tiền theo từng đợt hoặc từng mốc giá đôi khi lại là cách giúp bạn bình tĩnh hơn trước những biến động mà không ai có thể dự đoán chính xác.
Giá vàng giảm mạnh có thể là cơ hội. Nhưng cơ hội không có nghĩa là phải dốc hết những gì mình có. Trong tài chính cá nhân, quyết định khiến người ta hối tiếc nhất đôi khi không phải là mua sai thời điểm, mà là mua vượt quá khả năng chịu đựng của chính mình.
Hà Nguyên