Anh Hà và chị Minh cưới nhau được 5 năm, có một con trai 4 tuổi. Cuộc sống của họ không dư dả nhưng khá ổn định. Anh Hà làm kinh doanh tự do, thu nhập lúc cao lúc thấp nhưng trung bình mỗi tháng cũng đủ lo cho gia đình. Chị Minh làm kế toán cho một công ty tư nhân, lương không cao nhưng đều đặn. Hai vợ chồng sống tiết kiệm, ít mua sắm lớn, cuối tuần chủ yếu quanh quẩn ở nhà hoặc về quê. Nhờ vậy, sau nhiều năm tích cóp, họ có trong tay khoảng 800 triệu – số tiền mà với anh chị là cả một quá trình cố gắng.
Dốc hết tiền tiết kiệm mua ô tô
Ý định mua ô tô nảy sinh sau vài lần đưa con đi viện trong những ngày mưa gió. Cảnh gọi taxi chờ lâu, con quấy khóc, hai vợ chồng mệt mỏi khiến chị Minh nhiều lần nói có xe riêng sẽ chủ động hơn. Bạn bè xung quanh cũng bắt đầu mua xe, cuối tuần rủ nhau đi chơi xa, về quê tiện lợi. Nghe nhiều, nhìn nhiều, anh Hà dần thấy việc có ô tô là hợp lý, thậm chí cần thiết cho một gia đình có con nhỏ.
Sau vài tháng cân nhắc, anh chị quyết định mua một chiếc xe giá 750 triệu. Gần như toàn bộ tiền tiết kiệm được dồn vào đó. Lúc ký giấy nhận xe, cả hai đều có cảm giác mình vừa bước sang một giai đoạn mới của cuộc sống. Anh Hà tự hào vì nghĩ mình đã lo được cho gia đình, chị Minh thì háo hức học lái, tưởng tượng những chuyến đi chơi cuối tuần.
Ảnh minh họa
Thời gian đầu, mọi thứ đúng là thuận tiện hơn. Việc đưa đón con nhẹ nhàng, mỗi lần về quê không còn phải chen chúc xe khách. Nhưng chỉ sau vài tháng, những khoản chi mà trước đó anh chị chưa hình dung hết bắt đầu xuất hiện. Tiền gửi xe hàng tháng, tiền xăng, bảo dưỡng định kỳ… cộng lại thành một khoản đáng kể. Mỗi tháng nhìn bảng chi tiêu, chị Minh bắt đầu thấy hơi chột dạ, nhưng vẫn tự trấn an rằng rồi mọi thứ sẽ ổn.
Rắc rối lớn đầu tiên xảy ra khi chị Minh tự lái xe đi chợ. Trên đường đông, chị tránh một xe máy bất ngờ tạt đầu nên quẹt vào một chiếc ô tô đỗ sát lề. Va chạm không nặng nhưng đủ khiến hai bên phải sửa chữa. Bảo hiểm không chi trả toàn bộ, anh chị phải bù thêm một khoản. Chuyện chưa dừng ở tiền, mà là áp lực tâm lý, chị Minh sợ lái xe, mỗi lần cầm vô lăng đều căng thẳng, dần dần né tránh, chiếc xe vì thế cũng ít được sử dụng hơn.
Cùng thời điểm đó, công việc của anh Hà gặp biến động. Một vài mối làm ăn không suôn sẻ, đối tác chậm thanh toán, có tháng thu nhập giảm mạnh. Những khoản chi cố định cho chiếc xe vẫn đều đặn, trong khi tiền vào không còn ổn định. Có lúc anh Hà phải rút tiền tiết kiệm còn sót lại để bù chi tiêu sinh hoạt. Áp lực tài chính khiến anh trở nên cáu gắt hơn, chị Minh thì lo lắng, hay ngồi tính đi tính lại các khoản.
Từ niềm vui biến thành nỗi lo
Chiếc xe từ chỗ là niềm vui dần trở thành đề tài khiến hai vợ chồng im lặng. Không còn những chuyến đi chơi xa, xe chủ yếu để trong hầm gửi, mỗi lần đến kỳ bảo dưỡng hay đóng bảo hiểm, cả hai đều thở dài. Anh Hà bắt đầu nghĩ đến việc bán xe, nhưng chị Minh lúc đầu còn do dự vì tiếc. Chỉ đến khi một khoản chi đột xuất khác phát sinh, chị mới nhận ra gia đình đang bị chiếc xe “trói” vào một áp lực không đáng có.
Ảnh minh họa
Quyết định bán xe không hề dễ. Giá xe xuống nhanh, người mua trả thấp hơn nhiều so với kỳ vọng. Sau vài tuần rao bán, anh chị chấp nhận mức giá thấp hơn giá mua gần 200 triệu. Ngày giao xe, chị Minh đứng nhìn mà thấy hụt hẫng, vừa tiếc tiền, vừa tiếc cảm giác hào hứng ban đầu. Nhưng khi không còn phải lo tiền nuôi xe mỗi tháng, cả hai lại thấy nhẹ lòng hơn.
Nhìn lại, anh Hà thừa nhận sai lầm lớn nhất là đã dùng gần như toàn bộ tiền tích lũy để mua một tài sản tiêu dùng, trong khi chưa có quỹ dự phòng đủ lớn. Chị Minh thì rút ra rằng những tiện ích nhìn thấy trước mắt đôi khi che lấp những rủi ro phía sau.
Theo một chuyên gia tài chính cá nhân, trường hợp của gia đình anh Hà chị Minh là bài học phổ biến. Ô tô mang lại sự tiện lợi nhưng cũng kéo theo chi phí và rủi ro.
Trước khi mua xe, gia đình nên đảm bảo vẫn còn quỹ dự phòng tối thiểu 6–12 tháng chi tiêu, đồng thời tổng chi phí nuôi xe không nên vượt quá khả năng tài chính trong kịch bản thu nhập xấu nhất.
Quan trọng hơn, mọi quyết định tài chính lớn cần được cân nhắc dựa trên sự ổn định lâu dài, chứ không chỉ dựa vào cảm xúc hay những tháng ngày thuận lợi trước mắt.
Ngọc Thương
