Đu đủ là loại trái cây nhiệt đới quen thuộc, được yêu thích nhờ vị ngọt tự nhiên, thịt mềm và chứa nhiều dưỡng chất. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết loại quả này có thể được sử dụng ở hai dạng phổ biến là đu đủ chín và đu đủ xanh.
Theo bài viết đăng trên Hong Kong 01 ngày 28/10/2026, đu đủ ăn quả có tên khoa học là Carica papaya, chứa nhiều thành phần đáng chú ý như papain, carotenoid, vitamin C và chất xơ. Trong đó, đu đủ chín thường được sử dụng trực tiếp, còn đu đủ xanh chủ yếu được chế biến thành các món ăn.
Đáng chú ý, phần nhựa của đu đủ xanh chứa hàm lượng enzyme papain cao hơn quả chín. Khi quả trưởng thành và chín dần, lượng nhựa này giảm đi. Đây là một trong những khác biệt quan trọng giữa hai trạng thái của quả đu đủ.
Đu đủ chín và đu đủ xanh khác nhau thế nào?
1. Đu đủ chín: Vị ngọt tự nhiên, giàu vitamin và chất chống oxy hóa
Đu đủ chín có phần thịt mềm, vị ngọt, màu vàng cam hoặc đỏ cam tùy giống. Đây là loại thường được sử dụng để ăn trực tiếp, làm sinh tố hoặc kết hợp với sữa chua.
Thành phần dinh dưỡng nổi bật của đu đủ chín gồm vitamin C, carotenoid và chất xơ. Trong đó, carotenoid có thể được cơ thể chuyển hóa thành vitamin A, góp phần duy trì thị lực bình thường, hỗ trợ hệ miễn dịch và sức khỏe làn da.
Vitamin C tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, hỗ trợ chức năng miễn dịch và bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Ngoài ra, chất xơ trong đu đủ còn góp phần duy trì hoạt động đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và hạn chế táo bón.
2. Đu đủ xanh: Chứa nhiều nhựa và enzyme papain
Khác với đu đủ chín, đu đủ xanh có phần thịt cứng, ít ngọt và chứa nhiều nhựa hơn. Một thành phần đáng chú ý trong nhựa đu đủ xanh là papain – enzyme có khả năng phân giải protein thành các phân tử nhỏ hơn. Nhờ đặc tính này, papain được ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm, đặc biệt là làm mềm thịt.
Theo đánh giá của Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu (EFSA) công bố tháng 1/2026, papain được chiết xuất từ nhựa quả đu đủ chưa chín. Cơ quan này cũng lưu ý papain và chymopapain là những protein có khả năng gây dị ứng thực phẩm, do đó không thể loại trừ nguy cơ phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm.
Đu đủ xanh vẫn có thể được sử dụng làm thực phẩm, chẳng hạn nấu canh, hầm hoặc làm nộm. Tuy nhiên, cần lựa chọn và chế biến phù hợp, không nên tùy tiện sử dụng nhựa đu đủ hoặc các chế phẩm papain đậm đặc.
Vì sao ăn đu đủ sai cách có thể gây ảnh hưởng đến dạ dày?
Một trong những thành phần được quan tâm trong đu đủ là papain. Enzyme này có khả năng phân giải protein và được ứng dụng trong chế biến thực phẩm.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa ăn càng nhiều đu đủ hoặc sử dụng nhựa đu đủ càng có lợi cho hệ tiêu hóa. Đặc biệt, người có tiền sử dị ứng với đu đủ cần tránh sử dụng. Một số protein trong loại quả này có thể gây phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm.
Ngoài ra, những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên chú ý lượng ăn và phản ứng của cơ thể. Nếu xuất hiện các biểu hiện khó chịu sau khi ăn, cần ngừng sử dụng và trao đổi với nhân viên y tế khi cần thiết.
Cần lưu ý, hiện chưa có đủ bằng chứng để kết luận đu đủ chín thông thường gây viêm loét dạ dày hoặc ăn đu đủ xanh chắc chắn gây tổn thương dạ dày. Vì vậy, không nên đánh đồng việc sử dụng đu đủ xanh với nguy cơ gây bệnh ở tất cả mọi người.
Chuyên gia chỉ cách ăn đu đủ đúng để tận dụng dinh dưỡng
Để bổ sung đu đủ vào thực đơn một cách hợp lý, cần chú ý đến độ chín, cách chế biến và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
- Ưu tiên đu đủ chín khi ăn trực tiếp
Đu đủ chín có kết cấu mềm, dễ ăn và cung cấp vitamin C, carotenoid cùng chất xơ. Nên chọn quả tươi, chín tự nhiên, rửa sạch trước khi gọt vỏ và cắt miếng.
- Đu đủ xanh nên được chế biến phù hợp
Có thể sử dụng đu đủ xanh để nấu canh, hầm hoặc chế biến các món ăn quen thuộc. Không nên tự ý sử dụng nhựa đu đủ xanh với mục đích hỗ trợ tiêu hóa hoặc điều trị bệnh.
- Không ăn quá nhiều trong một lần
Dù đu đủ có lượng calo tương đối thấp, việc ăn quá nhiều một loại thực phẩm không mang lại lợi ích bổ sung tương ứng. Nên sử dụng với khẩu phần vừa phải và kết hợp đa dạng các loại rau củ, trái cây.
- Người có tiền sử dị ứng cần tránh
Những người từng có phản ứng dị ứng với đu đủ hoặc papain không nên tiếp tục thử ăn loại quả này. Cần đặc biệt thận trọng nếu từng dị ứng với nhựa cao su tự nhiên hoặc một số loại trái cây có nguy cơ phản ứng chéo.
- Phụ nữ mang thai cần chú ý đu đủ xanh
Nhựa đu đủ xanh có chứa các enzyme và hợp chất khác với phần thịt quả chín. Một số nghiên cứu trên động vật đã ghi nhận ảnh hưởng của nhựa đu đủ chưa chín đối với hoạt động co bóp tử cung. Do dữ liệu trên người còn hạn chế, phụ nữ mang thai nên tránh tự ý sử dụng nhựa đu đủ xanh hoặc các chế phẩm từ thành phần này và tham khảo ý kiến bác sĩ.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Sohu)
Diệp Lục