Gia đình 2 con, khoảng cách giữa 2 đứa trẻ là mấy tuổi thì hợp lý nhất?

Khi con đầu lòng ngày một lớn, nhìn quanh thấy ngày càng nhiều gia đình sinh con thứ hai, không ít bậc cha mẹ cũng bắt đầu nhen nhóm suy nghĩ rằng có thêm một em bé nữa có lẽ cũng tốt, các con có anh chị em để bầu bạn.

Tuy nhiên, khi ý định sinh con thứ hai trở nên rõ ràng, một câu hỏi quen thuộc lập tức xuất hiện, đó là hai đứa trẻ nên cách nhau mấy tuổi là hợp lý nhất? Không ít gia đình quyết định sinh con thứ hai theo cảm tính, để rồi khi em bé chào đời mới nhận ra khoảng cách tuổi tác giữa hai con không như mong đợi, kéo theo hàng loạt áp lực ngoài dự tính.

Thực tế cho thấy, nếu không cân nhắc kỹ độ tuổi khi sinh con thứ hai, cha mẹ có thể phải đối mặt với nhiều khó khăn trong nhiều năm liền.

Khi khoảng cách tuổi giữa hai con không phù hợp

Chị Chu Chu (Trung Quốc) sinh hai con trong vòng 3 năm, con đầu là bé gái, con thứ hai là bé trai. Khi đứa trẻ thứ hai vừa chào đời, nhiều người xung quanh không giấu được sự ngưỡng mộ vì chị sinh con sớm, gia đình đủ nếp đủ tẻ.

Thế nhưng, sau khi sinh con thứ hai, cảm giác hạnh phúc của Chu Chu không tăng lên như kỳ vọng, thậm chí chị suýt rơi vào trầm trạng thái tâm lý sau sinh. Khi sinh bé thứ hai, con đầu mới hơn hai tuổi. Ngoài thời gian ở cữ, con lớn phải ngủ cùng bà. Sau khi hết tháng, đứa trẻ nhất quyết không chịu ngủ với bà nữa mà đòi ngủ cùng mẹ. Thương con, Chu Chu đành chiều theo.

Những đêm dài trở thành chuỗi ngày kiệt sức. Nửa đêm, Chu Chu vừa dỗ con nhỏ ngủ xong thì con lớn chợt tỉnh giấc đòi đi vệ sinh. Đến sáng, em bé lại cần bú sữa, trong khi con lớn cần mẹ giúp mặc quần áo, chơi cùng.

Chồng của Chu Chu bận rộn với công việc, tối về ngủ rất say. Vì không chịu được tiếng ồn của trẻ nhỏ, anh dọn sang ngủ riêng ở phòng làm việc. Phần lớn thời gian ban đêm, Chu Chu phải một mình chăm sóc cả hai con. Có những lúc, chị vừa bế con nhỏ cho bú, con lớn lại ôm chặt lấy chân mẹ, khóc nức nở.

Chu Chu từng chia sẻ rằng, trong khoảnh khắc ấy, chị cảm thấy mình không còn là một con người trọn vẹn, mà giống như một nguồn lực đang bị tiêu hao liên tục, vừa bất lực vừa kiệt quệ.

Câu chuyện này phản ánh rõ thực tế rằng khi khoảng cách tuổi giữa hai con không được tính toán hợp lý, cha mẹ thường phải đối mặt với ba khó khăn lớn.

3 khó khăn cha mẹ dễ gặp khi khoảng cách tuổi giữa hai con không phù hợp

1. Sự tiêu hao lớn về thể lực và tinh thần

Nếu hai con quá gần tuổi nhau, cha mẹ, đặc biệt là người mẹ, phải chăm sóc hai đứa trẻ có nhu cầu cao cùng lúc. Con lớn vẫn bám mẹ, trong khi con nhỏ cần bú sữa, thay tã, ru ngủ. Việc ăn không đủ bữa, ngủ không tròn giấc kéo dài khiến cơ thể nhanh chóng suy kiệt. Khi cả hai con cùng ốm, áp lực càng trở nên nặng nề hơn.

Ngược lại, nếu hai con cách nhau quá xa tuổi, cha mẹ lại rơi vào tình trạng "nuôi con phân mảnh". Một bên là trẻ nhỏ cần chăm sóc toàn diện, một bên là con lớn bước vào giai đoạn học tập căng thẳng, thậm chí dậy thì với nhiều biến động tâm lý. Sự chồng chéo này dễ khiến cha mẹ rơi vào trạng thái quá tải.

2. Mâu thuẫn giữa các con dễ phát sinh

Gia đình có hai con thường phải đối mặt với bài toán công bằng và thiên vị. Khi hai con quá gần tuổi, con lớn dễ cảm thấy bị "cướp mất" sự quan tâm vốn có, từ đó nảy sinh hành vi tranh giành, mè nheo hoặc thậm chí bắt nạt em nhỏ để thu hút sự chú ý của cha mẹ.

Trong trường hợp hai con cách nhau quá xa, khoảng cách thế hệ lại tạo ra sự đứt gãy trong gắn kết. Con lớn có thế giới riêng, bạn bè riêng, trong khi con nhỏ luôn muốn bám theo anh chị. Sự khác biệt về tâm lý và sở thích khiến hai đứa trẻ khó tìm được tiếng nói chung.

3. Áp lực phân bổ nguồn lực gia đình

Nuôi con là một quá trình tốn kém về cả thời gian lẫn tài chính. Khi hai con quá gần tuổi, gia đình phải chi trả song song cho sữa, thực phẩm, học phí, lớp năng khiếu… Nhiều người mẹ buộc phải tạm dừng công việc để chăm sóc con, làm gia tăng áp lực kinh tế.

Nếu hai con cách nhau quá xa, áp lực lại đến từ việc phải đáp ứng nhu cầu rất khác nhau ở cùng một thời điểm khi một bên là chi phí học hành, chọn trường của con lớn, một bên là tiền học mầm non, chăm sóc con nhỏ. Sự khác biệt này khiến cha mẹ khó có đủ thời gian và năng lượng để đồng hành cùng từng con.

Vậy khoảng cách tuổi nào là phù hợp khi sinh con thứ hai?

Theo nhiều bác sĩ và chuyên gia nuôi dạy con, khoảng cách 3-4 tuổi được xem là lựa chọn cân bằng đối với đa số gia đình, thường được gọi là "khoảng cách vàng" giữa hai con.

Ở độ tuổi này, con lớn đã hình thành cảm giác an toàn, có thể tự ăn, tự mặc quần áo, đi vệ sinh và bắt đầu đi học mầm non. Trẻ cũng có khả năng hiểu khái niệm làm anh, làm chị và thậm chí còn học cách chăm sóc em nhỏ.

Về phía cha mẹ, đặc biệt là người mẹ, cơ thể đã có thời gian hồi phục sau lần sinh đầu tiên. Khoảng cách sở thích giữa hai con cũng không quá lớn, giúp các con dễ chơi cùng nhau, giảm áp lực cho người lớn trong quá trình chăm sóc.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, không tồn tại một con số tuyệt đối cho mọi gia đình. Khoảng cách tuổi giữa hai con không chỉ là vấn đề sinh học, mà còn phụ thuộc vào sức khỏe, điều kiện kinh tế, sự hỗ trợ từ gia đình và khả năng thích ứng của cha mẹ.

Nuôi dạy hai đứa trẻ chưa bao giờ là bài toán có đáp án hoàn hảo. Điều quan trọng không nằm ở con số chênh lệch tuổi tác, mà ở việc cha mẹ có chuẩn bị tâm thế, nguồn lực và sự thấu hiểu hay không. Khi được nuôi dưỡng trong một môi trường đủ yêu thương và linh hoạt, mỗi đứa trẻ đều có thể lớn lên một cách tự tin và trọn vẹn.

Thiên An