Trong nhiều gia đình, câu chuyện tiền bạc luôn là đề tài nhạy cảm. Có nhà chồng giữ tiền, có nhà vợ quản lý toàn bộ thu nhập, cũng có những cặp đôi mỗi người giữ một khoản riêng rồi cùng đóng góp chi tiêu chung. Không có công thức nào đúng cho tất cả, bởi điều kiện sống, tính cách và nghề nghiệp của mỗi gia đình đều khác nhau.
Thế nhưng gần đây, gia đình anh Hiến và chị Hồng lại rơi vào cảnh căng thẳng chỉ vì một câu nói mà chị Hồng nghe được từ bạn bè: "Phụ nữ mà không nắm tay hòm chìa khóa là dại, cẩn thận một ngày nào đó tay trắng ra đi".
Câu nói ấy khiến một mái nhà vốn yên ổn bỗng xuất hiện những cuộc tranh luận chưa từng có.
Trong gia đình, ai nên là người "giữ của"?
Anh Hiến năm nay 39 tuổi, làm nghề sắt thép hàn xì. Công việc phụ thuộc vào lượng công trình và thời tiết nên thu nhập không ổn định.
Những tháng nhiều việc, anh có thể kiếm được 20-25 triệu đồng. Những tháng bình thường chỉ khoảng 10-12 triệu đồng. Riêng mùa mưa, công trình ngưng trệ, thu nhập đôi khi tụt xuống còn 8-9 triệu đồng.
Làm nghề nặng nhọc, thường xuyên đi công trình nên anh Hiến có một thú vui duy trì nhiều năm nay là tụ tập bạn bè uống bia sau giờ làm. Bất kể tháng kiếm được bao nhiêu tiền, anh đều dành riêng khoảng 3 triệu đồng cho khoản này. Anh cho rằng đó là phần thưởng sau những ngày làm việc mệt nhọc nên không bao giờ cắt bớt.
Trong khi đó, chị Hồng làm nhân viên văn phòng, lương tháng dao động từ 10-12 triệu đồng. Toàn bộ tiền lương của chị gần như dành cho sinh hoạt gia đình: tiền ăn uống, học hành của con, điện nước, các khoản phát sinh trong tháng.
Suốt nhiều năm, hai vợ chồng duy trì một cách quản lý khá đơn giản.
Ảnh minh họa
Tiền của chị Hồng dùng cho chi tiêu thường xuyên. Tiền của anh Hiến sau khi phụ giúp gia đình khoảng 2-3 triệu, để riêng uống bia 3 triệu, số còn lại sẽ tự giữ và tiết kiệm. Khi trong nhà có việc lớn như mua xe, sửa nhà, mua đồ điện tử điện lạnh hay hiếu hỉ, anh sẽ chủ động lấy khoản tiền tích lũy ra chi trả.
Mọi thứ diễn ra tương đối ổn thỏa, cho đến vài tháng gần đây. Sau những buổi trò chuyện với bạn bè, chị Hồng bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về việc mình không hề biết chồng đang tiết kiệm được bao nhiêu tiền.
Người thì kể chuyện chồng giấu quỹ đen. Người thì kể chuyện chồng mang tiền cho người thân vay mà vợ không biết. Người khác lại nói phụ nữ không giữ tiền thì chẳng khác nào đi trên dây. Những câu chuyện ấy khiến chị Hồng dần mất cảm giác an tâm nên chị đã đề nghị chồng giao toàn bộ tiền tiết kiệm để mình quản lý.
Ban đầu anh Hiến nghĩ vợ nói đùa nhưng khi chị nhắc đi nhắc lại nhiều lần, không khí trong nhà bắt đầu căng thẳng.
Anh Hiến cho rằng nhiều năm qua mình chưa từng để gia đình thiếu thốn, cũng chưa từng giấu giếm khoản nợ nào. Tiền tiết kiệm tuy không quá lớn nhưng là thành quả tích góp từ những tháng làm việc vất vả, nên anh muốn tự quản lý.
Chị Hồng lại nghĩ khác.
Theo chị, tiền tiết kiệm là tài sản chung của gia đình. Vợ chồng cần minh bạch hoàn toàn, không nên để một người nắm giữ mà người còn lại không biết gì. Nỗi lo của chị Hồng không hoàn toàn vô lý nhưng cảm giác bị nghi ngờ của anh Hiến cũng không phải không có cơ sở. Và đây cũng là tình huống mà rất nhiều gia đình hiện nay đang gặp phải.
Quản lý tiền tiết kiệm thế nào để cả vợ lẫn chồng đều yên tâm?
Theo các chuyên gia tài chính gia đình, vấn đề không nằm ở việc ai giữ tiền mà nằm ở mức độ minh bạch và sự đồng thuận giữa hai người. Một người giữ toàn bộ tiền nhưng không chia sẻ thông tin vẫn có thể gây bất an. Dưới đây là một số nguyên tắc đơn giản mà nhiều cặp vợ chồng áp dụng hiệu quả:
1. Lập quỹ chung và quỹ riêng
Mỗi người đều nên có một khoản tiền cá nhân để phục vụ nhu cầu riêng. Ví dụ như anh Hiến có thể duy trì khoản 3 triệu đồng mỗi tháng dành cho việc gặp gỡ bạn bè. Chị Hồng cũng nên có một khoản cho sở thích cá nhân của mình. Phần còn lại sẽ đóng vào quỹ chung của gia đình, trích một phần ra lo chi phí sinh hoạt, con cái, phần còn lại cho tiết kiệm. Nhờ vậy, không ai cảm thấy bị kiểm soát hoàn toàn.
Ảnh minh họa
2. Công khai số tiền tiết kiệm
Không nhất thiết phải đưa toàn bộ tiền cho vợ hoặc chồng giữ. Quan trọng là cả hai đều biết hiện gia đình có bao nhiêu tiền tiết kiệm, gửi ở đâu, mục đích sử dụng là gì? Sự minh bạch thường tạo ra cảm giác an toàn hơn việc nắm giữ trực tiếp.
3. Có mục tiêu rõ ràng cho từng khoản tiền
- Tiền học của con.
- Tiền dự phòng khi ốm đau.
- Tiền sửa nhà.
- Tiền du lịch
Khi mỗi khoản đều có mục tiêu cụ thể, vợ chồng sẽ ít xảy ra tranh cãi hơn vì ai cũng hiểu đồng tiền đang phục vụ điều gì.
4. Họp tài chính gia đình mỗi tháng
Chỉ cần 30 phút mỗi tháng để cùng xem lại thu nhập, chi tiêu và số tiền tiết kiệm. Nhiều cặp vợ chồng tránh nói về tiền vì ngại va chạm, nhưng chính sự im lặng mới dễ tạo ra nghi ngờ.
5. Đừng để lời khuyên bên ngoài ảnh hưởng tới thực tế trong gia đình
Mỗi gia đình có hoàn cảnh riêng. Một mô hình phù hợp với người khác chưa chắc phù hợp với mình. Nếu nhiều năm qua gia đình vẫn vận hành ổn định, trước khi thay đổi cách quản lý tiền bạc, vợ chồng nên ngồi lại đánh giá thực tế thay vì chỉ dựa trên những câu chuyện nghe được từ người ngoài.
Sau cùng, tiền bạc chỉ là công cụ. Điều giữ cho một gia đình bền vững không phải là cuốn sổ tiết kiệm nằm trong tay ai, mà là việc cả hai có cùng nhìn về một hướng hay không. Một người muốn được tin tưởng, một người muốn được an tâm, và có lẽ điều họ cần tìm không phải là quyền giữ tiền, mà là một cách quản lý khiến cả hai đều cảm thấy mình đang được tôn trọng.
Ngọc Thương