Nỗi lo sinh viên "học sai mà không biết"
"Đôi khi em cũng không nhận ra lỗi sai của mình", Hoàng Đan Khanh, sinh viên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc tại Jinan University Program, chia sẻ về những khó khăn từng gặp trong quá trình tự học.
Với tiếng Trung, việc ghi nhớ chữ Hán, sử dụng từ vựng và vận dụng cấu trúc ngữ pháp đòi hỏi luyện tập thường xuyên. Tuy nhiên, khi tự ôn tập ngoài giờ lên lớp, sinh viên không phải lúc nào cũng có người hướng dẫn để nhận biết mình đã vận dụng kiến thức đúng hay sai.
Đây là vấn đề ThS. Nguyễn Thị Dung nhận thấy trong quá trình giảng dạy. Theo cô, nhiều sinh viên có mong muốn tự học nhưng thiếu công cụ kiểm tra kết quả, dễ mất phương hướng hoặc chán nản khi không nhận được phản hồi kịp thời.
Tốt nghiệp Thạc sĩ Giáo dục Hán ngữ Quốc tế tại Đại học Quảng Tây (Trung Quốc), từng giảng dạy tại các trường đại học ở Quảng Tây và có 15 năm kinh nghiệm giảng dạy tiếng Trung tại Trường ĐH FPT, cô Dung mong muốn tìm một giải pháp giúp sinh viên chủ động ôn luyện, đồng thời hỗ trợ giảng viên nắm bắt những khó khăn của người học.
Từ thực tế đó, cô bắt đầu tìm hiểu cách ứng dụng AI để số hóa học liệu thành những bài luyện tập tương tác. Với sự hỗ trợ của các công cụ AI, cô Dung từng bước xây dựng website ôn luyện tiếng Trung dù không có kiến thức về lập trình.
Theo cô, AI có thể hỗ trợ giải quyết các vấn đề kỹ thuật, nhưng tư duy sư phạm của giảng viên mới là yếu tố quyết định cách tổ chức nội dung, thiết kế bài luyện tập và phát triển các tính năng phù hợp với nhu cầu học tập của sinh viên.
Ba giá trị từ công cụ số hóa học liệu bằng AI
Cô Dung nhấn mạnh 3 mục tiêu chính khi cô xây dựng công cụ số này.
Thứ nhất, giúp sinh viên nhận diện lỗi sai ngay sau khi làm bài.
Website tích hợp flashcard từ vựng, bài tập ngữ pháp, nghe, đọc, viết và chữ Hán theo từng bài học. Sau khi hoàn thành, sinh viên nhận kết quả và giải thích lỗi sai để kịp thời điều chỉnh, củng cố kiến thức. Theo cô Dung, phản hồi tức thì giúp người học duy trì động lực, tránh tình trạng luyện tập nhưng không biết mình sai ở đâu.
Thứ hai, tăng tính tương tác, tạo hứng thú học tập.
Thay vì chỉ trình bày kiến thức dưới dạng văn bản, website kết hợp chữ viết, hình ảnh và các bài tập tương tác. Cô Dung chú trọng thiết kế nội dung sinh động nhưng hạn chế hiệu ứng không cần thiết, giúp sinh viên hứng thú mà vẫn tập trung vào kiến thức.
Thứ ba, hỗ trợ giảng viên nhận diện điểm khó và điều chỉnh bài dạy.
Ở các phiên bản cập nhật, kết quả bài tập, tần suất truy cập và thời gian học được tổng hợp về phía giảng viên. Từ đó, cô Dung sử dụng AI hỗ trợ phân tích những câu sinh viên thường trả lời sai, xác định phần kiến thức cần giải thích kỹ hơn và tập trung thời gian trên lớp vào những nội dung này.
Chẳng hạn, khi kết quả luyện tập cho thấy nhiều sinh viên cùng nhầm lẫn một cấu trúc ngữ pháp, giảng viên có thể dành thêm thời gian giải thích và tổ chức thực hành nội dung đó trên lớp. Ngược lại, những kiến thức phần lớn sinh viên đã nắm được có thể được củng cố qua hoạt động tự học, giúp thời gian tương tác trực tiếp tập trung hơn vào các vấn đề cần hỗ trợ.
Cách triển khai này cũng khuyến khích sinh viên chuẩn bị bài trước khi đến lớp, hoàn thành các bài kiểm tra ngắn theo hướng dẫn và chủ động theo dõi tiến độ của bản thân.
Đối với Hoàng Đan Khanh, công cụ góp phần thay đổi cách em tự ôn luyện.
"Từ khi sử dụng website, em có thể luyện tập có hệ thống hơn, tự kiểm tra và chủ động củng cố những phần kiến thức còn yếu", Khanh chia sẻ.
Đáng chú ý, website không dừng ở một phiên bản cố định. Theo cô Dung, công cụ đã được phát triển qua nhiều lần cập nhật, bổ sung các tính năng phục vụ cả sinh viên và giảng viên. Cô cũng đang tiếp tục nghiên cứu tích hợp giao diện trò chơi để chuyển một số nội dung ôn tập thành hoạt động tương tác, tạo thêm hứng thú trong giờ học.
Với cô Dung, AI giúp rút ngắn những công đoạn kỹ thuật và mở rộng khả năng phát triển học liệu, nhưng không thể thay thế vai trò của người dạy trong việc lựa chọn nội dung và phương pháp phù hợp.
"Giảng viên cần chủ động cập nhật kiến thức và kỹ năng sử dụng AI, kết hợp với chuyên môn sư phạm ngoại ngữ để tìm ra phương pháp phù hợp, tạo điều kiện cho sinh viên học tập và thực hành ở bất kỳ đâu, bất kỳ lúc nào", cô chia sẻ.

Giao diện website ôn luyện tiếng Trung được ThS. Nguyễn Thị Dung phát triển với sự hỗ trợ của AI, tích hợp bài tập tương tác và chức năng phản hồi kết quả cho người học.
Công nghệ hỗ trợ phương pháp đào tạo tiếng Trung chú trọng thực hành
Tại Jinan University Program, công cụ số do cô Dung phát triển bổ sung cho phương pháp đào tạo kết hợp tự học với thực hành giao tiếp. Sinh viên có thể ôn luyện, kiểm tra kiến thức theo tiến độ cá nhân, đồng thời vận dụng những nội dung đã học vào các tình huống giao tiếp dưới sự hướng dẫn của giảng viên.
Các giảng viên trong chương trình cũng thường xuyên trao đổi chuyên môn, chia sẻ học liệu và kinh nghiệm ứng dụng AI vào giảng dạy. Bên cạnh số hóa tài liệu, các thầy cô còn sử dụng công nghệ để hỗ trợ xây dựng giáo án, thiết kế trò chơi tương tác và tổ chức hoạt động học tập phù hợp với đặc điểm tiếp thu của sinh viên Việt Nam.
Định hướng kết hợp công nghệ với chuyên môn sư phạm cũng được quan tâm tại Học viện Hoa văn thuộc Jinan University (Đại học Ký Nam, Trung Quốc) – đơn vị chuyển giao chương trình đào tạo ngành Ngôn ngữ Trung Quốc cho Jinan University Program (thuộc Trường Đại học FPT).
Tháng 6/2026, GS. Liu Hua, Phó Viện trưởng Học viện Hoa văn, đã có buổi báo cáo học thuật tại Trung Quốc về ứng dụng mô hình ngôn ngữ lớn trong giáo dục tiếng Trung quốc tế. Nội dung đề cập đến việc phát triển học liệu, kiểm soát độ tin cậy của thông tin do AI tạo ra và thiết kế hoạt động học tập phù hợp với mục tiêu giảng dạy. Qua đó, vai trò của giảng viên trong việc kiểm chứng nội dung và lựa chọn cách ứng dụng công nghệ tiếp tục được nhấn mạnh.
Tại Jinan University Program, phương pháp đào tạo chú trọng thực hành và phát triển năng lực tự học được triển khai trên trong lộ trình 2+2.

Hai năm đầu tại Việt Nam, sinh viên vừa xây dựng nền tảng tiếng Trung theo chương trình chuyển giao, vừa rèn luyện phương pháp học tập thông qua học liệu số, các hoạt động thực hành. Sau đó, sinh viên tiếp tục hai năm tại Học viện Hoa văn, phát triển kiến thức chuyên sâu và khả năng sử dụng tiếng Trung trong môi trường bản địa.
Sự tiếp nối giữa hai giai đoạn giúp những kiến thức, kỹ năng tự học và thói quen chủ động thực hành được hình thành tại Việt Nam trở thành nền tảng để sinh viên thích nghi với môi trường học tập tại Trung Quốc. Trong đó, sáng kiến của cô Dung cùng hoạt động ứng dụng công nghệ của đội ngũ giảng viên góp phần nâng cao trải nghiệm học tập ngay từ những năm đầu, thể hiện định hướng đào tạo chú trọng phát triển năng lực thực tế của Jinan University Program.
Xem thêm về Jinan University Program - chương trình đại học của Jinan University triển khai tại Việt Nam: Tại đây.
Ánh Dương