Theo thông tin trên Philstar và Bộ Nông nghiệp Philippines, giống lúa Mabango 3 (tên khoa học NSIC Rc218 SR) của nước này đã giành huy chương bạc tại Giải thưởng Gạo ngon nhất thế giới 2025 tổ chức ở Phnom Penh, Campuchia, chỉ xếp sau 2 đồng hạng nhất là gạo Ông Cua ST25 của Việt Nam và gạo Phka Romdoul của nước chủ nhà Campuchia. Đây là lần thứ ba gạo Ông Cua ST25 đạt danh hiệu cao nhất, sau các năm 2019 và 2023.
Thành tích ở giải thưởng năm 2025 một lần nữa khẳng định vị thế ngày càng tăng của Philippines trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển giống lúa chất lượng cao.
Giống lúa Mabango 3 được lai tạo bởi các nhà khoa học thuộc Philippine Rice Research Institute (DA-PhilRice).
Trên thị trường nội địa, Mabango 3 được biết đến với tên thương mại Dinorado. Đây là giống gạo thơm từ lâu đã được nông dân và người tiêu dùng Philippines ưa chuộng nhờ mùi thơm tự nhiên đặc trưng, cơm mềm dẻo và vị đậm đà.
Giống lúa sở hữu khả năng sinh trưởng trong điều kiện thiếu oxy.
Không chỉ nổi bật về cảm quan, Mabango 3 còn mang lại hiệu quả sản xuất đáng kể. Giống lúa này có thời gian sinh trưởng khoảng 120 ngày sau gieo, chiều cao trung bình 106 cm và tiềm năng năng suất có thể đạt tới 8 tấn/ha trong điều kiện canh tác thuận lợi. Đây được xem là mức năng suất cạnh tranh, đặc biệt với một giống lúa thơm cao cấp – vốn thường phải "đánh đổi" giữa chất lượng và sản lượng.
Mabango 3 là một trong 121 giống lúa được PhilRice phát triển trong suốt hơn 40 năm hoạt động, cho thấy chiến lược lâu dài của nước này trong việc xây dựng nền tảng giống lúa vừa năng suất cao, vừa thích ứng với biến đổi khí hậu.
Mabango 3 thích ứng với biến đổi khí hậu
Điều khiến Mabango 3 trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở danh hiệu quốc tế hay giá trị thương mại. Theo thông tin đăng tải trên website của Bộ Nông nghiệp Philippines, giống lúa này còn sở hữu một đặc tính quý: khả năng nảy mầm và phát triển mạnh trong điều kiện thiếu oxy – tức chịu được ngập úng ở giai đoạn đầu sinh trưởng. Đây được xem là đặc tính "quý như vàng" trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khi Philippines thường xuyên phải đối mặt với lũ lụt.
Kết quả này đến từ nghiên cứu công bố trên Philippine Journal of Science tháng 2/2026, khảo sát 56 dòng ưu tú và 38 giống lúa đã được công nhận nhằm xác định khả năng nảy mầm trong môi trường kỵ khí – điều kiện thường xảy ra khi ruộng lúa bị ngập nước sau mưa lớn.
Thực tế, lũ lụt vẫn là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng với nông nghiệp châu Á, gây thiệt hại khoảng 1/4 diện tích trồng lúa mỗi năm tại Philippines. Trong bối cảnh đó, khả năng chịu ngập ở giai đoạn nảy mầm của Mabango 3 được xem là lợi thế chiến lược.
Các nhà nghiên cứu đã đo lường tỷ lệ nảy mầm, chiều dài cây con và chỉ số sức sống trong điều kiện ngập nước có kiểm soát. Kết quả cho thấy NSIC Rc218 nằm trong nhóm có hiệu suất cao nhất, với tỷ lệ nảy mầm cao và cây con khỏe mạnh, tương đương các giống chịu hạn đối chứng.
Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines, ông Francisco P. Tiu Laurel Jr., nhấn mạnh: nếu muốn gia tăng sản lượng lúa gạo, đồng thời bảo đảm an ninh lương thực trong bối cảnh khí hậu thất thường, quốc gia phải đầu tư vào các giống có thể sống sót ngoài đồng ruộng thực tế, chứ không chỉ trong điều kiện lý tưởng của phòng thí nghiệm.
Trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, rõ ràng chất lượng hạt gạo thôi là chưa đủ. Các giống lúa thế hệ mới cần hội tụ ba yếu tố: hương vị vượt trội, năng suất ổn định và khả năng chống chịu môi trường khắc nghiệt. Với Mabango 3, Philippines đang sở hữu một giống lúa đáp ứng trọn vẹn các tiêu chí đó.
Ngọc Minh