Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt của ngành hàng không thế giới. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), lượng hành khách toàn cầu lần đầu tiên vượt mốc 5 tỷ lượt, trong khi doanh thu toàn ngành dự kiến vượt 1.000 tỷ USD. Sau nhiều năm phục hồi hậu đại dịch, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không đã trở lại quỹ đạo tăng trưởng. Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng ấy là một thực tế không phải ai cũng biết.
Những cơn gió ngược của ngành hàng không
Trong nửa đầu năm 2026, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông từng khiến giá nhiên liệu hàng không Jet A1 lên tới 242 USD/thùng - vượt xa các kịch bản điều hành và tạo áp lực đáng kể lên chi phí vận hành của các hãng hàng không trên toàn cầu.
Trước đó, IATA đã dự báo biên lợi nhuận ròng của toàn ngành năm 2026 chỉ ở mức khoảng 3,9%, tương đương chưa tới 7 USD lợi nhuận trên mỗi hành khách. Dù nhu cầu tăng trưởng mạnh, hàng không vẫn là một trong những ngành có khả năng sinh lời mong manh nhất thế giới.
Mặc dù vậy, ông Willie Walsh, Tổng Giám đốc IATA thậm chí cho rằng mức sinh lời nói trên là "tin cực kỳ đáng mừng" khi xét đến những khó khăn mà ngành hàng không đang phải đối mặt: Từ chi phí gia tăng do tắc nghẽn trong chuỗi cung ứng hàng không, xung đột địa chính trị, biến động đột ngột của giá nhiên liệu, thương mại toàn cầu suy giảm cho đến số lượng quy định ngày càng tăng.
Riêng về chuỗi cung ứng, theo IATA, lượng máy bay thương mại đang nằm trong danh sách chờ bàn giao trên toàn cầu đã vượt 17.000 chiếc - mức cao nhất trong lịch sử ngành. Tình trạng thiếu hụt nguồn cung tàu bay có thể kéo dài tới đầu thập niên 2030. Điều đó nói lên rằng, nhu cầu thị trường tăng lên nhưng không phải hãng hàng không nào cũng có đủ nguồn lực để đáp ứng.
Trong bối cảnh ấy, cuộc đua của các hãng bay không còn đơn thuần là tăng trưởng nhanh nhất, mà là duy trì tăng trưởng bền vững nhất.
Điều quyết định sức bền của hãng bay và hành động của Vietnam Airlines
Theo chuyên gia, các hãng hàng không duy trì hiệu quả tài chính tốt trong giai đoạn hậu Covid phải có khả năng tối ưu hóa việc sử dụng đội tàu và nâng cao năng suất khai thác. Chỉ cần tăng thêm một giờ khai thác mỗi ngày trên một tàu bay cũng có thể tạo ra khác biệt đáng kể về doanh thu và hiệu quả đầu tư.
Đây cũng là một trong những trọng tâm mà Vietnam Airlines theo đuổi trong những năm gần đây. Năm 2025, hãng thực hiện an toàn 156.200 chuyến bay - tăng 11,8% so với cùng kỳ, vận chuyển 25,65 triệu lượt hành khách - tăng 12,7% và 344.400 tấn hàng hóa - tăng 10% so với năm trước. Đáng chú ý, số giờ khai thác bình quân đạt 11,8 giờ mỗi ngày trên mỗi tàu bay, tăng 8% so với cùng kỳ.
Các giải pháp tối ưu, Vietnam Airlines ghi nhận kết quả kinh doanh tốt nhất lịch sử với doanh thu hợp nhất 123.858 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 7.607 tỷ đồng trong năm 2025.
Kết quả tích cực tiếp tục được duy trì đến quý 1/2026 với tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt kỷ lục 36.946 tỷ đồng, tăng trưởng 20,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp đạt hơn 4.514 tỷ đồng, tăng 29,5%. Khi thị trường xuất hiện nhiều biến động trong quý 2, Vietnam Airlines lựa chọn cách điều hành linh hoạt, tối ưu hóa mạng bay trên các trục nội địa và quốc tế trọng điểm. Đồng thời, kiểm soát chặt chi phí và nâng cao hiệu quả khai thác đội tàu bay.
Nếu hiệu quả vận hành giúp doanh nghiệp vượt qua các cú sốc ngắn hạn, thì mạng bay là yếu tố quyết định dư địa tăng trưởng trong dài hạn. Theo Airbus Global Market Forecast 2024-2043, châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục được dự báo là động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành hàng không toàn cầu trong hai thập niên tới. Airbus ước tính khu vực này sẽ chiếm khoảng 45% nhu cầu máy bay thương mại mới trên thế giới, với các thị trường như Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á đóng vai trò dẫn dắt.
Với Vietnam Airlines, mạng đường bay được xác định là một trong những chiến lược cốt lõi. Năm 2025, hãng đã khôi phục và mở mới 14 đường bay quốc tế, nâng tổng mạng bay lên 113 đường bay, kết nối 39 điểm đến quốc tế tại 22 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong năm 2026, hãng tiếp tục mở thêm các đường bay tới Amsterdam, Phuket và Colombo, đồng thời tăng tần suất trên nhiều đường bay trọng điểm như Moscow, Manila, Melbourne, Sydney, Singapore …
Trong khi đó, đối với mạng đường bay nội địa, Vietnam Airlines đã chủ động điều chỉnh tần suất khai thác theo nhu cầu thực tế nhằm tối ưu hiệu quả thương mại và bảo vệ các sản phẩm lõi.
Nhìn từ góc độ chiến lược, việc mở rộng mạng bay không đơn thuần là gia tăng sản lượng vận chuyển. Do nhu cầu tại các thị trường phục hồi với tốc độ khác nhau, một mạng lưới rộng hơn sẽ giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn khách, giảm phụ thuộc vào một khu vực nhất định và tăng khả năng chống chịu trước các biến động kinh tế khu vực. Đó cũng là lý do mô hình trung chuyển (Hub & Spoke) với hai trung tâm kết nối tại Hà Nội và TP.HCM tiếp tục được Vietnam Airlines xem là nền tảng phát triển trong giai đoạn tới.
Theo kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2026, Vietnam Airlines đặt mục tiêu vận chuyển 27,73 triệu lượt hành khách, tiếp tục mở rộng quy mô khai thác, nâng cao hiệu quả hoạt động tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Ông Lê Hồng Hà, Tổng giám đốc Vietnam Airlines trao biên bản ghi nhớ với ông Tsai Cheng Hsun, Giám đốc Shanghai Wang Jun Aviation Service Co., Ltd.
Tương lai của hàng không không chỉ nằm trên bầu trời
Một thay đổi đáng chú ý khác của ngành hàng không toàn cầu là sự dịch chuyển từ mô hình vận tải thuần túy sang mô hình dịch vụ và nền tảng số.
Theo báo cáo của IdeaWorks, doanh thu phụ trợ của các hãng hàng không trên thế giới đã vượt 140 tỷ USD và ngày càng trở thành nguồn đóng góp quan trọng cho tăng trưởng lợi nhuận. Điều đó cho thấy cuộc cạnh tranh của ngành không còn chỉ diễn ra ở số lượng tàu bay hay đường bay, mà còn nằm ở trải nghiệm khách hàng, dữ liệu và hệ sinh thái dịch vụ nhằm tối đa hóa doanh thu trên mỗi khách hàng.
Trong xu hướng đó, chuyển đổi số đang được xem là một trong những trụ cột chiến lược của Vietnam Airlines. Năm 2025, hãng triển khai dịch vụ Internet trên máy bay, áp dụng làm thủ tục sinh trắc học qua VNeID, check-in lounge tại Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, đồng thời mở rộng hệ thống phòng khách Bông Sen tại nhiều sân bay trọng điểm. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao trải nghiệm hành khách mà còn góp phần tối ưu hóa quy trình vận hành, tăng hiệu quả khai thác và mở ra các cơ hội doanh thu mới.
Song song với chuyển đổi số, Vietnam Airlines cũng đang chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng dài hạn thông qua chiến lược trọng tâm là đầu tư đội tàu bay. Hãng tiếp tục triển khai kế hoạch đầu tư 50 tàu bay thân hẹp thế hệ mới và dự kiến tiếp nhận trong giai đoạn 2030-2032. Đồng thời, xây dựng phương án thuê thêm 20 tàu bay phục vụ giai đoạn 2027-2028. Việc tiếp nhận tàu bay chở hàng đầu tiên trong năm 2026 cũng cho thấy nỗ lực mở rộng sang các phân khúc có tiềm năng tăng trưởng cao như logistics hàng không.
Cùng với phát triển đội bay, Vietnam Airlines cũng tiếp tục đầu tư hạ tầng kỹ thuật tại các sân bay chiến lược, trong đó có Cảng hàng không quốc tế Long Thành, nhằm chuẩn bị cho nhu cầu tăng trưởng dài hạn của thị trường hàng không Việt Nam.
Từ góc nhìn của ngành hàng không thế giới, những biến động trong vài năm gần đây cho thấy bất định đang dần trở thành trạng thái bình thường mới. Giá nhiên liệu, địa chính trị, chuỗi cung ứng hay biến động kinh tế toàn cầu là những yếu tố mà không một hãng hàng không nào có thể kiểm soát hoàn toàn. Điều các doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng là năng lực thích ứng trước những thay đổi đó.
Từ việc nâng cao hiệu quả khai thác, mở rộng mạng bay quốc tế đến đầu tư đội tàu bay và chuyển đổi số, Vietnam Airlines đang cho thấy, cách tiếp cận của họ chính là hướng tới việc xây dựng sức chống chịu dài hạn thay vì chỉ tìm kiếm tăng trưởng ngắn hạn.
Ánh Dương