Ngày nhỏ, Tết với nhiều người đơn giản là được mặc đồ mới, theo bố mẹ đi chúc Tết và hồi hộp chờ đợi phong bao lì xì đỏ từ tay người lớn. Số tiền khi ấy không nhiều, nhưng cảm giác được "nhận lộc" khiến cả năm như bắt đầu bằng một niềm vui rất tròn đầy.
Lớn lên, khi đã có gia đình, nhiều người mới nhận ra lì xì không chỉ là mừng tuổi đầu năm mà còn là một bài toán "đối nhân xử thế" cần nhiều suy ngẫm.
Chị Lan (32 tuổi, TP.HCM) kể lại câu chuyện chị gặp vào Tết năm ngoái với giọng điệu dở khóc dở cười. Mùng 2 Tết năm đó, vợ chồng chị Lan đưa con trai 5 tuổi sang chúc Tết họ hàng bên nội. Vừa ngồi chưa ấm chỗ, chị họ của chồng đã nhanh nhẹn lì xì cho con trai chị một phong bao lì xì và nói: "Bác mừng tuổi con, năm mới học giỏi nhé!".
Lén mở ra xem, chị Lan hơi bất ngờ vì số tiền là 500k - một con số khá cao so với mặt bằng chung trong họ. Nhưng chưa kịp nghĩ gì thêm thì trong đầu chị lóe lên một chi tiết, nhà chị họ ấy có hai bé sinh đôi, năm nay 4 tuổi.
Trên đường về, chị Lan bắt đầu tính toán. Nếu giữ nguyên "luật bất thành văn" là mừng lại ngang bằng, tức là mỗi bé 250k. Nhưng 250k nghe vừa lẻ vừa buồn cười. Còn nếu mỗi bé 500k, tổng cộng thành 1 triệu thì rõ ràng, nhà chị đang "chịu thiệt".
Chị thú nhận: "Không phải tôi tính toán chi li, nhưng Tết đi lại nhiều nơi, chỗ nào cũng 300-500k thì cũng là một khoản kha khá đấy".
Lì xì là của trẻ con nhưng người lớn lại đau đầu (Ảnh minh họa)
Câu hỏi khiến chị trăn trở là làm sao mừng lại cho phải phép mà không thấy... lỗ? Khi chị chia sẻ câu chuyện lên một hội nhóm phụ huynh, hàng trăm bình luận xuất hiện. Trong số đó có 4 luồng ý kiến nổi bật.
Quan điểm thứ nhất: Thỏa thuận không lì xì qua lại để khỏi nặng đầu
Một số phụ huynh cho rằng cách gọn gàng nhất là... dừng cuộc chơi. Trong nhiều gia đình trẻ hiện nay, anh chị em họ đã ngồi lại thống nhất chỉ để ông bà hai bên lì xì cháu, còn anh chị em ngang hàng thì thôi, chúc nhau là đủ.
Nếu lỡ ai đó đưa phong bao trước, có thể khéo léo nói: "Anh chị giữ lại cho hai bé đi, tụi em chỉ qua chúc Tết thôi". Việc từ chối ngay từ đầu tuy hơi ngại, nhưng về lâu dài giúp tránh so đo và giảm áp lực tài chính mỗi dịp xuân về.
Với những gia đình coi trọng sự thoải mái hơn hình thức, đây là cách được đánh giá là "nhẹ đầu" nhất.
Quan điểm thứ hai: Giảm nhẹ một chút, lấy ý nghĩa "có đôi có cặp"
Một nhóm khác lại chọn cách linh hoạt hơn. Thay vì cố cân bằng tuyệt đối 500k - 500k, họ mừng mỗi bé 200k, tổng cộng 400k rồi vui vẻ nói: "Hai bé sinh đôi nên lì xì cũng phải thành đôi, chúc năm mới nhân đôi niềm vui".
Số tiền có thể thấp hơn một chút so với khoản đã nhận, nhưng cách nói khéo léo và ý nghĩa "có đôi có cặp" khiến không khí vẫn vui vẻ. Trong mối quan hệ thân thiết, chênh lệch 100k thường không phải vấn đề lớn nếu cách ứng xử đủ tinh tế.
Nhiều người cho rằng lì xì vốn là lời chúc, không phải giao dịch sòng phẳng từng đồng.
Quan điểm thứ ba: Chịu "thiệt" một chút để giữ thể diện
Cũng có những ý kiến thẳng thắn cho rằng đã nhận 500k cho một bé thì mừng lại mỗi bé 300k, tổng cộng 600k cho hai bé sinh đôi. Tức là chấp nhận thêm 100k so với khoản đã nhận, coi như "chi phí quan hệ".
Theo quan điểm này, Tết là dịp hiếm hoi để giữ hòa khí và thể hiện sự rộng rãi. Số tiền chênh lệch không quá lớn nhưng giúp bản thân không phải lăn tăn chuyện con số 250k "bị lẻ" hay cảm giác thiếu nợ ai.
Một phụ huynh bình luận rất thực tế: "Đôi khi mất thêm một chút tiền nhưng đổi lại là sự thoải mái trong lòng".
Quá chi li tính toán đôi khi chỉ làm mệt đầu (Ảnh minh họa)
Quan điểm thứ tư: Giữ nguyên 500k, chỉ thay đổi cách chia
Những người theo quan điểm này được nhận xét là có cách đối phó rất linh hoạt. Theo đó, nếu đối phương dùng một phong bao 500k cho con mình thì mình cũng chuẩn bị đúng 500k, nhưng chia thành hai phong bao 250k (hoặc một bé 200k, một bé 300k cho tròn số), rồi nói: "Cô mừng hai con cùng chia lộc nhé!".
Về bản chất, tổng số tiền không thay đổi. Chỉ là điều chỉnh hình thức để phù hợp với số lượng trẻ. Cách này giúp người trong cuộc cảm thấy mình không "lỗ" mà cũng không tỏ ra quá tính toán.
Nhiều người cho rằng đây là phương án cân bằng giữa cảm xúc và tài chính.
Sau một hồi cân nhắc, chị Lan chọn phương án thứ ba, đó là mừng mỗi bé sinh đôi 300k. "Thêm 100k nhưng mình thấy thoải mái hơn, không phải nghĩ nhiều", chị cho biết.
Nhưng câu chuyện không dừng ở đó. Điều khiến chị suy nghĩ nhiều hơn là phản ứng của con trai. Khi nghe bố mẹ bàn bạc về việc "mừng lại bao nhiêu cho khỏi lỗ", cậu bé hỏi: "Mẹ ơi, lì xì là để lãi hay lỗ hả mẹ?".
Câu hỏi ấy khiến chị giật mình.
Người lớn có thể coi lì xì là phép tính qua lại. Nhưng với trẻ, đó là biểu tượng của sự chúc phúc. Nếu trẻ nghe quá nhiều về chuyện "thiệt hơn", "lỗ lãi", các con sẽ dần nhìn tiền lì xì như một cuộc trao đổi ngang giá thay vì một nét văn hóa yêu thương.
Vì vậy, dù chọn cách nào, điều quan trọng nhất vẫn là thái độ. Có thể tính toán để phù hợp với khả năng tài chính gia đình, nhưng đừng để sự tính toán ấy trở thành bài học đầu đời của con về tiền bạc và quan hệ họ hàng. Lì xì tuy nhỏ nhưng ý nghĩa đằng sau lại không hề nhỏ.
Thiên An