Khoảnh khắc chiếc iPhone Duo xuất hiện và những hình ảnh đầu tiên về nó lan truyền trên mạng xã hội, giới công nghệ lại một lần nữa được dịp sục sôi. Không thể phủ nhận, cảm giác tiếp xúc vật lý với một thiết bị siêu cao cấp đóng mác Táo khuyết luôn mang lại sự thỏa mãn tột cùng. Đó là độ liền lạc đến khó tin của khung viền titanium, là cơ chế bản lề phẳng lì triệt tiêu gần như hoàn toàn nếp gấp màn hình, và sự mượt mà đặc trưng khi các biểu tượng trên giao diện iOS co giãn, trượt chảy theo từng góc gập. Apple đã mang đến một kiệt tác cơ khí đúng như kỳ vọng của hàng trăm triệu người hâm mộ.
Nhưng sau khi những tiếng trầm trồ ban đầu lắng xuống, một câu hỏi đầy tính phản biện bắt đầu nhen nhóm trong giới phân tích: liệu sự tinh xảo tuyệt đối này có đến quá muộn, khi mà cơn sốt tò mò về màn hình gập của thị trường thực chất đã dần hạ nhiệt từ lâu?
Để hiểu được sự muộn màng này, chúng ta cần nhìn lại triết lý cốt lõi đã định hình nên gã khổng lồ xứ Cupertino. Suốt nhiều thập kỷ qua, Apple luôn trung thành với chiến lược "đến sau để hoàn thiện". Họ hiếm khi là người tiên phong phát minh ra một công nghệ mới, nhưng luôn là người định nghĩa lại cách công nghệ đó hoạt động một cách hoàn hảo nhất.
Giám đốc điều hành Tim Cook từng khẳng định triết lý này trong một cuộc phỏng vấn với Fast Company: "Chúng tôi không cảm thấy nôn nóng phải trở thành người đầu tiên. Đó không phải là cách chúng tôi được lập trình. Mục tiêu của chúng tôi là trở thành người giỏi nhất và mang đến cho người dùng một thứ thực sự tạo ra sự khác biệt trong cuộc sống của họ".
Chiến lược này đã thành công rực rỡ với màn hình OLED, hệ thống camera tiềm vọng hay tần số quét cao ProMotion - những tính năng Apple ra mắt chậm hơn đối thủ Android nhiều năm nhưng lại mang đến độ ổn định tuyệt vời. Tuy nhiên, khi áp dụng sự thận trọng này vào thị trường điện thoại gập, ranh giới giữa sự tính toán thực dụng và sự bảo thủ công nghệ lại trở nên vô cùng mong manh.
Thực tế phũ phàng là thị trường không đứng yên chờ đợi Apple rèn giũa bản lề. Nếu như iPhone Duo mới chập chững bước những bước đầu tiên, thì các đối thủ sừng sỏ đã chạy được một quãng đường rất dài. Chuyên gia phân tích chuỗi cung ứng nổi tiếng Ming-Chi Kuo từ TF International Securities từng nhiều lần chỉ ra rằng, việc Apple liên tục trì hoãn dự án iPhone gập xuất phát từ những yêu cầu khắt khe đến mức cực đoan của hãng đối với độ bền cơ học và việc triệt tiêu hoàn toàn nếp gấp màn hình (crease).
Trong khi Apple bận rộn với các bài kiểm tra thả rơi trong phòng thí nghiệm, Samsung đã đưa dòng Galaxy Z Fold và Z Flip tiến tới thế hệ thứ sáu, thứ bảy, biến chúng từ những thiết bị mang tính thử nghiệm thành những sản phẩm tiêu dùng đại trà với độ bền được bảo chứng. Thậm chí, các hãng sản xuất từ Trung Quốc như Huawei hay Honor đã phá vỡ giới hạn vật lý để thương mại hóa thành công thiết kế gập ba (tri-fold) với độ mỏng khó tin. Khoảng cách giữa Apple và phần còn lại của thế giới không còn đơn thuần nằm ở phần cứng cơ khí.
Bài toán hóc búa nhất mà iPhone Duo phải đối mặt chính là khoảng cách về trải nghiệm thực tế và hệ sinh thái phần mềm. Ross Young, Giám đốc điều hành của Display Supply Chain Consultants (DSCC), từng nhận định rằng thách thức lớn nhất của thị trường màn hình gập không chỉ là tạo ra một tấm nền uốn cong, mà là cách phần mềm tận dụng không gian đó. Các đối thủ Android đã có gần nửa thập kỷ để làm việc với các nhà phát triển bên thứ ba, liên tục tinh chỉnh giao diện, tối ưu hóa khả năng đa nhiệm chia màn hình và xây dựng thói quen làm việc trên màn hình lớn cho người dùng.
Khi iPhone Duo ra mắt, Apple không chỉ phải bán một chiếc phần cứng xuất sắc, mà còn phải cấp tốc xây dựng lại từ đầu một hệ sinh thái ứng dụng gập vốn đã rất trưởng thành trên nền tảng đối thủ. Sự mượt mà của iOS là điều không phải bàn cãi, nhưng liệu các nhà phát triển có sẵn sàng ngay lập tức tung ra những phiên bản ứng dụng tận dụng triệt để màn hình của iPhone Duo hay không lại là một câu chuyện cần thời gian dài để trả lời.
Cuối cùng, chúng ta không thể bỏ qua cái giá của sự muộn màng và vị thế định vị sản phẩm. Với chi phí nghiên cứu và phát triển khổng lồ, cộng thêm tiêu chuẩn vật liệu siêu cao cấp, iPhone Duo được công bố có mức giá đắt đỏ kỷ lục 64,99 triệu đồng cho phiên bản 256GB. Riêng phiên bản dung lượng lớn nhất 2TB, mức giá của chiếc iPhone gập này lên đến 103,99 triệu đồng.
Ở phân khúc siêu cao cấp này, áp lực cạnh tranh là vô cùng tàn khốc. Người dùng sẽ phải đắn đo tự hỏi: liệu hệ sinh thái iOS khép kín và sức mạnh của thương hiệu quả táo cắn dở có đủ sức thuyết phục họ chi ra một số tiền khổng lồ cho một thiết bị mà trải nghiệm uốn gập cơ bản đã được các hãng khác phổ cập với mức giá dễ chịu hơn rất nhiều?
Không ai có thể phủ nhận iPhone Duo là một kiệt tác kỹ thuật, một thiết bị hội tụ tinh hoa thiết kế và gia công của Apple. Thế nhưng, trong một cuộc đua mà các đối thủ đã đi trước quá xa, tích lũy được quá nhiều dữ liệu hành vi người dùng và liên tục phá vỡ các giới hạn vật lý, sự xuất hiện của chiếc iPhone gập đầu tiên giống như một lời khẳng định vị thế hơn là một cuộc cách mạng định hình lại thị trường. Chặng đường để Apple thao túng và định nghĩa lại tiêu chuẩn của điện thoại gập như cách họ từng làm với smartphone truyền thống, chắc chắn sẽ chông gai và khốc liệt hơn rất nhiều.
Khánh Hoàng