Trong môi trường học đường, mối quan hệ giữa phụ huynh và giáo viên vốn được xem là hai "trụ cột" nâng đỡ sự phát triển của một đứa trẻ. Thế nhưng, chỉ cần một hiểu lầm nhỏ, một lời phàn nàn chưa được giải tỏa hoặc một tình huống xử lý chưa thỏa đáng trên lớp, không ít cha mẹ sẵn sàng bước vào thế đối đầu với giáo viên.
Điều đáng nói là, trong những cuộc căng thẳng ấy, người chịu ảnh hưởng nhiều nhất lại không phải người lớn mà chính là đứa trẻ.
Khi người lớn "chiến đấu", trẻ con đứng giữa
Chị H, một phụ huynh một học sinh lớp 5 tại Hà Nội, từng bức xúc vì con bị cô giáo nhắc nhở trước lớp do không làm bài tập. Tin rằng con mình "không bao giờ nói dối", chị lập tức gọi điện cho giáo viên với giọng điệu gay gắt, cho rằng cô "thiếu công bằng" và "làm tổn thương tâm lý trẻ".
Câu chuyện không dừng ở đó. Tại buổi họp phụ huynh sau đó, chị tiếp tục phản ứng mạnh mẽ trước mặt nhiều người. Giáo viên giữ thái độ điềm tĩnh, nhưng bầu không khí trở nên nặng nề.
(Ảnh minh hoạ)
Vài tuần sau, con trai chị H. bắt đầu có biểu hiện né tránh phát biểu, sợ bị gọi lên bảng. Em chia sẻ với mẹ rằng cảm thấy "ngại" vì sợ cô khó xử, sợ bạn bè để ý. Đứa trẻ vô tình bị đặt vào thế đứng giữa hai phía, một bên là mẹ, một bên là cô giáo và không biết nên nghiêng về đâu.
Thực tế, khi phụ huynh đối đầu trực diện với giáo viên, trẻ có thể rơi vào trạng thái căng thẳng tâm lý kéo dài. Các em vừa muốn được cha mẹ bảo vệ, vừa cần sự công nhận và an toàn từ thầy cô. Sự xung đột của người lớn khiến không gian học tập, vốn nên là nơi an toàn lại trở thành một môi trường nhạy cảm.
Đối đầu cảm tính dễ làm tổn thương mối quan hệ lâu dài
Giáo dục là một quá trình dài hơi, không phải một tình huống xử lý đơn lẻ. Một lời góp ý thiếu kiềm chế, một cuộc trao đổi nặng nề có thể để lại dư âm lâu dài trong mối quan hệ giữa phụ huynh và giáo viên.
Trong nhiều trường hợp, giáo viên cũng chịu áp lực lớn về quản lý lớp học, thành tích, kỷ luật. Nếu phụ huynh tiếp cận vấn đề bằng tâm thế quy kết hoặc tấn công, cuộc trao đổi rất dễ chuyển từ tìm giải pháp sang bảo vệ quan điểm cá nhân.
(Ảnh minh hoạ)
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến không khí lớp học mà còn làm gián đoạn sự phối hợp giữa hai bên, vốn là yếu tố quan trọng giúp trẻ tiến bộ. Một giáo viên dù chuyên nghiệp đến đâu cũng khó tránh khỏi cảm xúc khi bị hiểu lầm hoặc công kích công khai. Và khi mối quan hệ bị rạn nứt, việc đồng hành vì lợi ích của trẻ sẽ trở nên khó khăn hơn.
Trẻ học cách phản ứng từ chính cách người lớn ứng xử
Trẻ em quan sát cách cha mẹ giải quyết xung đột để học cách xử lý mâu thuẫn của riêng mình. Nếu mỗi bất đồng đều được phản ứng bằng thái độ gay gắt, trẻ có thể hình thành niềm tin rằng đối đầu là cách duy nhất để bảo vệ bản thân.
Ngược lại, nếu cha mẹ chọn cách trao đổi bình tĩnh, đặt câu hỏi thay vì kết luận, tìm hiểu thay vì quy chụp, trẻ sẽ học được kỹ năng giao tiếp tích cực và tinh thần hợp tác. Đây chính là nền tảng của trí tuệ cảm xúc - yếu tố ngày càng quan trọng trong hành trình trưởng thành.
Điều đó không có nghĩa phụ huynh phải im lặng khi con bị đối xử bất công. Bảo vệ con là bản năng chính đáng. Nhưng bảo vệ không đồng nghĩa với công kích. Sự khác biệt nằm ở cách tiếp cận: trao đổi riêng, lắng nghe cả hai phía, cùng tìm giải pháp thay vì tìm người chịu trách nhiệm.
(Ảnh minh hoạ)
Giáo dục chưa bao giờ là cuộc chiến giữa gia đình và nhà trường. Khi có khúc mắc, phụ huynh có thể bắt đầu bằng một cuộc hẹn trao đổi riêng, với thái độ thiện chí: "Tôi muốn hiểu rõ hơn chuyện đã xảy ra để cùng cô tìm cách tốt nhất cho con".
Suy cho cùng, mục tiêu chung của cả phụ huynh và giáo viên đều là sự phát triển của đứa trẻ. Nếu người lớn đặt cái tôi xuống một chút, đặt lợi ích của con lên trên cảm xúc nhất thời, những mâu thuẫn nhỏ sẽ không trở thành vết nứt lớn.
Bởi cuối cùng, điều quan trọng không phải ai đúng ai sai, mà là đứa trẻ có được cảm giác an toàn và được tôn trọng hay không. Và trong mọi cuộc đối đầu, nếu không cẩn trọng, người chịu thiệt nhiều nhất vẫn luôn là con.
Nhật Linh