Một người mẹ có thể không hiểu vì sao con gái lấy chồng rồi ít về nhà. Bà chưa từng đánh con, chưa bao giờ bỏ mặc con thiếu ăn, thiếu mặc. Khi con cần tiền, bà vẫn giúp. Khi con sinh em bé, bà vẫn muốn đến chăm.
Một người cha cũng có thể thấy khó chấp nhận việc con trai chỉ gọi về vài phút rồi vội tắt máy. Ông từng làm lụng vất vả để con được học hành. Giữa hai bố con cũng chưa có cuộc cãi vã nào đến mức phải nhìn nhau như người xa lạ.
Bởi vậy, câu hỏi thường bật ra là: “Bố mẹ đã làm gì quá đáng đâu mà con lại như thế?”.
Nhưng để hiểu sự xa cách, đôi khi cần nhìn cả cách những người trong gia đình đối xử với nhau mỗi ngày, thay vì chỉ tìm một biến cố lớn.
Không cãi nhau chưa chắc đã cảm thấy gần gũi
Có những đứa trẻ rất ít phản đối bố mẹ. Người lớn bảo gì, con cũng nghe. Bị trách, con im lặng. Có chuyện buồn, con tự giải quyết.
Sự yên ổn ấy dễ khiến bố mẹ tin rằng gia đình mình không có vấn đề. Nhưng với một số người con, im lặng là lựa chọn sau nhiều lần nhận ra rằng nói ra cũng khó được thấu hiểu.
Con kể mình mệt thì nghe: “Có mỗi việc học cũng kêu”. Con nói không thích một ngành nghề thì được đáp: “Bố mẹ biết cái gì tốt cho con”. Con buồn vì chuyện bạn bè, người lớn lại hỏi ngay: “Thế có ảnh hưởng đến điểm số không?”.
Từng cuộc trò chuyện có thể không nghiêm trọng. Nhưng qua nhiều năm, con dần hiểu rằng những cảm xúc của mình khó tìm được chỗ trong mối quan hệ này.
Con vẫn yêu bố mẹ, vẫn biết ơn sự chăm sóc. Chỉ là khi muốn tâm sự, người đầu tiên con nghĩ đến thường là một người khác.
Đến lúc trưởng thành, sự ít gần gũi vốn đã tồn tại từ lâu mới trở nên rõ ràng hơn.
Có những tổn thương không tạo ra một biến cố lớn
Một lời so sánh, một câu chê bai trước mặt họ hàng, một lần tự ý đọc tin nhắn của con… có thể nhanh chóng trôi qua trong trí nhớ của người lớn.
Nhưng nếu những chuyện ấy lặp lại, người con có thể luôn phải dè chừng khi ở nhà: Nói chuyện này liệu có bị cười nhạo? Làm việc kia có bị trách? Quyết định của mình có được tôn trọng không?
Có người không nhớ nổi lần nào khiến mình muốn xa bố mẹ. Họ chỉ biết sau mỗi lần gặp gỡ, mình thường mệt, thấy có lỗi hoặc phải mất vài ngày mới lấy lại tinh thần.
Bố mẹ có thể nghĩ: “Chỉ góp ý vài câu thôi”. Còn người con lại thấy mình tiếp tục bị đánh giá, dù đã có công việc, gia đình và trách nhiệm riêng.
Chênh lệch trong cách cảm nhận ấy khiến hai bên khó hiểu nhau. Người lớn không thấy chuyện gì đủ nghiêm trọng để giải thích sự xa cách; người con lại không biết phải kể từ đâu để bố mẹ hiểu.
Khi con có gia đình riêng, ranh giới trở nên rõ hơn
Lập gia đình là thời điểm nhiều người bắt đầu cần một cách quan hệ khác với bố mẹ.
Trước đây, con có thể chấp nhận việc bố mẹ quyết định phần lớn cuộc sống của mình. Nhưng khi có bạn đời, con cái, mỗi quyết định còn liên quan đến những người khác.
Việc về quê bao lâu, ăn Tết ở đâu, chi tiêu thế nào, chăm cháu ra sao… cần được bàn bạc trong gia đình nhỏ. Những câu như “Mẹ nói thì cứ làm đi”, “Có vợ rồi quên mẹ”, “Nhà này trước giờ vẫn thế” vì vậy dễ tạo ra áp lực hơn trước.
Nếu mỗi lần con lựa chọn khác đều bị xem là bất hiếu hoặc bị quy cho ảnh hưởng của vợ, chồng, con có thể giảm tiếp xúc để tránh phải liên tục phân bua.
Đôi khi, việc có con còn khiến một người nhìn lại tuổi thơ của mình. Khi chăm sóc đứa trẻ nhỏ, họ bắt đầu nhận ra những điều ngày trước từng cố chịu đựng. Họ muốn bảo vệ con mình khỏi những lời so sánh, cách mắng mỏ hay sự can thiệp từng khiến bản thân khó chịu.
Sự thay đổi sau hôn nhân vì thế không nhất thiết do người bạn đời “xúi giục”. Nó có thể đến từ nhu cầu tự quyết và trách nhiệm bảo vệ sự ổn định của gia đình riêng.
Tình yêu vẫn có thể đi cùng cảm giác mắc nợ
Nhiều bố mẹ yêu con rất sâu sắc, nhưng thường nhắc đến sự hy sinh mỗi khi muốn con làm theo ý mình.
“Bố mẹ nuôi con bao nhiêu năm.”
“Mẹ có mỗi mình con.”
“Ngày trước mẹ khổ thế nào, con không biết à?”
Những câu ấy có thể xuất phát từ nỗi buồn, sự cô đơn hoặc mong muốn được quan tâm. Tuy nhiên, nếu xuất hiện thường xuyên, người con dễ cảm thấy mình phải chịu trách nhiệm cho toàn bộ niềm vui, nỗi buồn của bố mẹ.
Một cuộc gọi trở thành lúc nghe trách móc. Một chuyến về nhà trở thành bài kiểm tra xem con có đủ quan tâm hay không. Dù đã cố gắng, con vẫn thấy mình chưa làm tròn.
Trong hoàn cảnh ấy, giảm liên lạc có thể là cách người con tìm lại khoảng thở. Họ vẫn thương bố mẹ, nhưng chưa tìm được cách ở gần mà không kiệt sức.
Cũng có những khoảng cách bắt đầu từ cuộc sống bận rộn
Không phải người con nào ít về nhà cũng mang tổn thương sâu sắc. Công việc, khoảng cách địa lý, việc chăm con nhỏ, khó khăn tài chính hoặc thói quen ít bày tỏ tình cảm đều có thể khiến liên lạc thưa dần.
Có người nghĩ bố mẹ vẫn khỏe nên chưa cần gọi. Có người chỉ liên hệ khi có việc, trong khi bố mẹ mong được hỏi han mỗi ngày. Hai bên có kỳ vọng khác nhau nhưng chưa từng nói rõ.
Cũng có người con thiếu quan tâm, để bố mẹ chờ đợi quá lâu. Trưởng thành không chỉ là có quyền sống riêng, mà còn là học cách chăm sóc những mối quan hệ quan trọng trong khả năng của mình.
Vì vậy, ít liên lạc, cần khoảng cách và cắt đứt hoàn toàn là những tình huống khác nhau. Muốn hiểu đúng, cần nhìn vào hoàn cảnh cụ thể, thay vì mặc định bố mẹ có lỗi hoặc con cái vô ơn.
Muốn con gần lại, hãy bắt đầu từ cách đón nhận con
Khi thấy con xa cách, phản ứng dễ xuất hiện nhất là trách: “Sao con lạnh nhạt thế?”. Nhưng lời trách thường khiến người đang ngại tiếp xúc càng khó mở lòng.
Bố mẹ có thể thử bắt đầu bằng một câu hỏi: “Có điều gì trong cách bố mẹ nói chuyện khiến con không thoải mái không?”. Và khi con trả lời, hãy cho con nói hết trước khi giải thích.
Có những điều bố mẹ không cố ý gây ra, nhưng con vẫn từng thấy đau lòng. Thừa nhận cảm nhận ấy không có nghĩa là phủ nhận tất cả sự hy sinh của mình.
Về phía người con, nếu mối quan hệ còn có thể đối thoại, việc nói rõ nhu cầu sẽ hữu ích hơn để bố mẹ đoán: “Con muốn được hỏi ý kiến trước khi bố mẹ đến”, “Con chưa muốn bàn chuyện sinh thêm”, “Con có thể gọi vào cuối tuần, nhưng không thể nghe máy mọi lúc”.
Sự gần gũi cần thời gian và những thay đổi thực tế. Một lời hứa lắng nghe chỉ có ý nghĩa khi lần sau con nói điều khác ý, bố mẹ vẫn dành chỗ cho con.
Con trưởng thành sẽ có cuộc sống riêng. Điều giữ con muốn quay về là cảm giác được đón nhận, được tôn trọng và có thể ở bên bố mẹ mà không phải thu nhỏ bản thân.
Nguồn: Sohu
Bảo Minh