Khu vườn 40m2 trên sân thượng: Mỗi ngày hái rau sạch, chiều lên vườn "chill chill xả stress"
Từ một khoảng sân thượng được chừa sẵn khi xây nhà, vợ chồng chị Trịnh Lê Uyên (TP.HCM) đã tạo nên khu vườn xanh mướt với đủ loại rau ăn lá, bầu, bí, dưa và cây ăn trái. Khu vườn rộng khoảng 40m2 không chỉ mang đến nguồn rau sạch cho gia đình 4 người mà còn trở thành nơi chị tìm về thư giãn sau mỗi ngày làm việc.
Khu vườn trên tầng thượng của gia đình chị Uyên.
Ban đầu, vợ chồng chị dành nhiều công sức cho các giống nho. Tuy nhiên, việc chăm sóc nho trên sân thượng không đơn giản. Cây dễ gặp sâu bệnh, trong khi gia đình lại muốn hướng đến cách trồng hạn chế hóa chất. Vì vậy, từ cuối năm 2024, vợ chồng chị dần chuyển sang trồng rau và nhiều loại cây ăn trái.
Sự thay đổi ấy đem lại kết quả ngoài mong đợi. Trên khoảng sân thượng 40 m2, rau xanh nối nhau lên luống, nhiều loại cây ra hoa, đậu trái. Lượng rau thu hoạch tương đối đủ cho bữa ăn hàng ngày của gia đình 4 người.
"Vườn sân thượng của mình trồng từ rau ăn lá đến các loại cây ăn trái, trộm vía đều xanh tốt và nhiều trái" - chị Uyên chia sẻ.
Để chăm chút cho khu vườn của mình, mỗi ngày chị Uyên dành khoảng 30 phút vào buổi sáng để tưới cây và khoảng 1 giờ vào buổi chiều để chăm sóc khu vườn. Công việc tưởng như tốn thời gian nhưng với chị lại là một cách nghỉ ngơi.
"Nơi xả stress sau mỗi ngày làm việc của mình. Vất vả một xíu mà vừa có rau sạch ăn lại vừa có nơi thư giãn", chị Uyên tâm sự. Chị Uyên và chồng đều có sở thích trồng và chăm sóc cây, nên khu vườn cũng trở thành không gian chung của hai vợ chồng.
Dưa hấu và dưa vàng tự tay chị trông và chăm sóc.
Muốn cây sum suê xanh mướt, trước tiên phải chăm đất cho chuẩn
Sau thời gian tự mày mò và học hỏi kinh nghiệm từ những người cùng sở thích, chị Uyên nhận ra một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định cây có khỏe hay không nằm ở đất.
"Làm sao để có được một khu vườn cây trái sum suê? Khâu quan trọng nhất là xử lý và trộn đất" - chị chia sẻ.
Với rau ăn lá như rau muống, cải, rau dền..., chị thường sử dụng khoảng 50% đất thịt, có thể tận dụng lại đất cũ. Khoảng 30% còn lại là các vật liệu giúp đất tơi xốp như trấu hun, vỏ đậu phộng xay, vỏ trứng xay. Phần 20% còn lại là phân hữu cơ, trong đó chị thường kết hợp phân bò và phân trùn quế.
Do rau ăn lá cần dinh dưỡng thiên về đạm, chị lựa chọn tỷ lệ khoảng 10% phân bò và 10% phân trùn quế, đồng thời bổ sung chế phẩm trichoderma để hỗ trợ kiểm soát nấm bệnh trong đất.
Công thức dành cho nhóm cây lấy trái như dưa, bầu, bí... lại khác. Chị giảm đất thịt xuống khoảng 30%, tăng thành phần tạo độ tơi xốp lên khoảng 40%. Phần dinh dưỡng được chú trọng hơn bởi cây cần đạm, lân và kali trong quá trình sinh trưởng, ra hoa và nuôi trái.
Một trong những loại phân chị thường sử dụng là phân dơi, kết hợp thêm một lượng bánh dầu đậu phộng và các chế phẩm hỗ trợ xử lý đất. Theo kinh nghiệm của chị, đất càng tơi xốp thì bộ rễ càng thuận lợi phát triển, khả năng thoát nước tốt hơn, từ đó hạn chế tình trạng úng và thối rễ.
Một kinh nghiệm khác giúp chị Uyên duy trì khu vườn sân thượng là tận dụng đất sau mỗi vụ trồng thay vì liên tục thay đất mới. Tuy nhiên, đất cũ không được đem trồng ngay.
Chị thường rải một lớp vôi, trộn đều rồi phơi đất khoảng một tuần nhằm xử lý đất trước khi tái sử dụng. Sau đó, đất mới được phối trộn với các thành phần tạo độ xốp và phân hữu cơ. Hỗn hợp sau khi trộn tiếp tục được ủ khoảng 10 - 15 ngày rồi mới xuống cây con.
Nhờ vậy, đất qua nhiều vụ vẫn có thể tiếp tục được tận dụng, đồng thời giảm lượng đất phải vận chuyển lên sân thượng - một công việc không hề nhẹ nhàng với những người làm vườn giữa thành phố.
Chấp nhận mất công chăm chút để đổi lấy rau sạch cho cả gia đình
Điều chị Uyên đặc biệt chú trọng là hạn chế sử dụng hóa chất trong khu vườn. Theo chị, khi đã lựa chọn hướng trồng rau sạch, hữu cơ thì người trồng phải chấp nhận việc chăm sóc cầu kỳ hơn. Thay vì chờ sâu bệnh xuất hiện rồi mới xử lý, chị ưu tiên phòng bệnh từ sớm.
Vườn rau chị tự tay chăm chút, mỗi lần thu hoạch rau cho cả nhà, chị lại làm sạch là hút chân không để bảo quản trong tủ lạnh và nấu ăn dần.
Một trong những cách chị áp dụng là sử dụng nước vôi trong. Vôi bột được ngâm nước qua đêm, sau đó lấy phần nước trong phía trên để phun phòng. Bên cạnh đó, chị sử dụng trichoderma để hỗ trợ kiểm soát nấm bệnh. Khoảng 7 - 10 ngày, chị thực hiện phòng bệnh một lần với quan niệm "phòng bệnh hơn chữa bệnh".
Với rau ăn lá ngắn ngày, khi cây con có khoảng 5 - 6 lá, chị bổ sung phân có thành phần đạm một lần, sau đó chủ yếu tưới nước cho đến khi thu hoạch. "Trộm vía vườn nhà mình ít sâu bệnh, mình trồng hoàn toàn phân hữu cơ( bò, dơi, trùng quế, đạm cá, dịch chuối), phòng bệnh từ nấm trechoderma và nước vôi trong".
Với chị Uyên, giá trị của khu vườn vì thế không chỉ tính bằng số bó rau hay những trái dưa thu hoạch được. Đó còn là khoảng xanh hiếm hoi giữa phố thị, nơi sau một ngày bận rộn, chị có thể tưới cây, nhặt lá, ngắm từng mầm non lớn lên và tạm gác những áp lực công việc. Một chút vất vả mỗi ngày, đổi lại gia đình có rau sạch trên bàn ăn và một "góc chữa lành" ngay trên mái nhà.
(Nguồn: NVCC)
Tiểu Mai