Không phải vì thiếu kiến thức, mà vì quá quen với việc tự tha thứ cho mình. Bước sang 2026, nói về tài chính cá nhân của giới trẻ mà vẫn nhắc lại những lỗi như “thấy sale là mua”, “lập ngân sách rồi để đó”, “giao tiếp xã giao tốn tiền” nghe có vẻ cũ. Nhưng thực tế là những lỗi này chưa bao giờ biến mất, thậm chí còn tinh vi hơn, hợp lý hơn và khó từ chối hơn trước. Không phải vì giới trẻ không biết, mà vì biết rồi vẫn mắc.
Thấy sale là mua - dù chẳng thật sự thiếu
Kỳ vọng ban đầu là sale sinh ra để mua rẻ hơn, tiêu thông minh hơn. Nhưng đến 2026, sale không còn là giảm giá đại trà mà là cá nhân hóa đến từng hành vi nhỏ nhất: bạn vừa dừng lại vài giây ở một món đồ, thuật toán nhớ; bạn xem một video unbox, thuật toán ghi nhận; và rồi “deal dành riêng cho bạn” xuất hiện đúng lúc bạn mệt nhất. Mua xong, cảm giác chiến thắng chỉ kéo dài rất ngắn, sau đó là suy nghĩ quen thuộc: không mua cũng chẳng sao, nhưng thôi lỡ rồi. Giới trẻ 2026 vẫn mất tiền vì sale không còn đánh vào nhu cầu, mà đánh thẳng vào nỗi sợ bỏ lỡ.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Lập ngân sách cho… yên tâm tinh thần
Kỳ vọng là có file Excel hay app quản lý chi tiêu thì sẽ kiểm soát được tiền bạc. Thực tế, ngân sách được lập rất chỉn chu vào đầu tháng nhưng ngay tuần đầu đã xuất hiện những khoản “linh hoạt”, “tự thưởng”, “phát sinh”, “lần này đặc biệt”. Cuối tháng mở app ra xem không phải để điều chỉnh hành vi mà chỉ để biết mình đã tiêu bao nhiêu. Ngân sách tồn tại như một liều thuốc trấn an nhiều hơn là công cụ ra quyết định. Giới trẻ 2026 vẫn mất tiền vì lập ngân sách để cảm thấy mình có trách nhiệm, chứ không để thật sự giới hạn hành vi.
Giao tiếp xã giao = mất tiền, nhưng không dám không chi
Kỳ vọng là ăn uống, cà phê, quà cáp là đầu tư cho mối quan hệ. Nhưng thực tế cho thấy có những mối quan hệ dù chi nhiều đến đâu cũng không thân hơn, có những cuộc gặp tiền đi trước nhưng kết nối không theo kịp, và rất nhiều khoản chi xuất phát từ nỗi sợ mơ hồ: sợ bị đánh giá keo kiệt, khó gần, không hòa nhập. Kết quả là tiền mất, còn mối quan hệ vẫn chỉ dừng ở mức xã giao. Giới trẻ 2026 vẫn mất tiền vì chưa phân biệt được quan hệ cần đầu tư và quan hệ chỉ đang tiêu tiền.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Tự thưởng để chữa stress - rồi stress vì hết tiền
Kỳ vọng là tự thưởng giúp cân bằng cuộc sống sau những áp lực công việc. Nhưng đến 2026, tự thưởng không còn là phần thưởng hiếm hoi mà trở thành phản xạ. Stress một chút là chi tiền: mua đồ, ăn ngon, đi chơi, đổi không khí. Mỗi khoản đều nhỏ, nhưng cộng lại thì không hề nhẹ. Niềm vui đến nhanh và đi cũng nhanh, trong khi áp lực tài chính ở lại lâu hơn. Giới trẻ 2026 vẫn mất tiền vì dùng tiền để xử lý cảm xúc thay vì xử lý nguyên nhân khiến mình mệt.
Không tiêu vì cần - mà vì mọi người đều tiêu
Kỳ vọng là mình tiêu tiền vì mình thích. Thực tế là chuẩn sống bị đẩy lên từng ngày bởi mạng xã hội, bạn bè và môi trường xung quanh. Những thứ từng được xem là đặc biệt nay trở thành bình thường. Không tiêu theo thì thấy mình tụt hậu, tiêu theo thì ví tiền hụt hơi. Ranh giới giữa “mình thích” và “mình bị ảnh hưởng” ngày càng mờ. Giới trẻ 2026 vẫn mất tiền vì chuẩn chi tiêu cá nhân bị neo theo đám đông, không theo khả năng thật.
Biết hết rồi - nhưng vẫn lặp lại
Kỳ vọng là biết sai thì sẽ sửa. Nhưng thực tế, giới trẻ không thiếu kiến thức tài chính: sách, podcast, bài viết, khóa học đều có đủ. Khoảng cách lớn nhất vẫn nằm giữa hiểu và làm. Hiểu rằng mình tiêu quá tay nhưng vẫn tự nhủ “tháng này đặc biệt”, rồi tháng nào cũng đặc biệt. Giới trẻ 2026 vẫn mất tiền vì vấn đề không nằm ở thông tin, mà ở khả năng đặt ranh giới với chính mình.
Kết lại, giới trẻ 2026 không còn ngây thơ với tiền bạc, nhưng cũng chưa đủ cứng rắn. Những lỗi tài chính “cũ rích” vẫn tồn tại không phải vì lạc hậu, mà vì chúng phù hợp một cách nguy hiểm với nhịp sống hiện đại: nhanh, nhiều áp lực và dễ tự thỏa hiệp. Tiền không mất vì không biết, tiền mất vì biết rồi vẫn cho qua.
Hà Nguyên