Trong môi trường đại học, những câu hỏi không có đáp án duy nhất thường được giảng viên sử dụng để rèn luyện khả năng tư duy cho sinh viên. Thế nhưng đôi khi, chính những người có nền tảng kiến thức vững vàng lại vô tình khiến mọi việc trở nên phức tạp hơn mức cần thiết.
Mới đây, trên một diễn đàn dành cho sinh viên của Trung Quốc, nhiều người thích thú chia sẻ câu chuyện về một tiết học kỹ năng tư duy tại một trường đại học. Chỉ với một câu đố ngắn, cả lớp đã có màn tranh luận kéo dài gần hết giờ giải lao.
Theo đó, trước khi rời lớp, giảng viên viết lên bảng câu hỏi: "Làm thế nào để thả một quả trứng từ tầng 10 xuống đất mà không bị vỡ?". Ông yêu cầu cả lớp thử tìm càng nhiều phương án càng tốt trước khi quay lại.
Giảng viên để lại câu đố về quả trứng cho các sinh viên rồi rời đi (Ảnh minh họa)
Ngay lập tức, căn phòng trở nên sôi động. Sinh viên chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm đưa ra một giả thuyết khác nhau.
Có người đề xuất thiết kế một bộ giảm chấn để hấp thụ lực va đập. Người khác tính toán vận tốc rơi tự do, lực cản không khí và gợi ý gắn thêm một chiếc dù mini cho quả trứng. Một nhóm khác còn cho rằng nên sử dụng vật liệu đệm chuyên dụng giống công nghệ đóng gói thiết bị điện tử.
Không khí lớp học chẳng khác nào một buổi thảo luận nghiên cứu. Những công thức vật lý, thuật ngữ kỹ thuật và bản phác thảo liên tục xuất hiện trên bảng, nhưng sau gần nửa giờ, vẫn chưa ai tìm được lời giải vừa đơn giản vừa thực tế.
Đúng lúc ấy, bác bảo vệ của tòa nhà đi ngang qua để kiểm tra hành lang. Thấy cả lớp đứng kín trước cửa, bác tò mò hỏi có chuyện gì.
Sau khi nghe sinh viên giải thích câu đố, bác bật cười rồi thản nhiên nói: "Thì các cháu cứ bọc quả trứng bằng cái gối rồi thả xuống thôi".
Cả lớp im lặng vài giây.
Rồi tiếng cười bỗng vang lên khắp căn phòng.
Hóa ra suốt nửa tiếng đồng hồ, mọi người đều mặc định rằng chỉ được tìm cách bảo vệ quả trứng bằng các phương pháp "cao siêu", trong khi đề bài chưa từng cấm sử dụng bất kỳ vật dụng nào để giảm va đập.
Một sinh viên kể lại: "Lúc đó ai cũng thấy vừa buồn cười vừa xấu hổ. Chúng mình tự đặt thêm quá nhiều điều kiện mà đề bài không hề yêu cầu".
Đáp án bác bảo vệ đưa ra khiến cả lớp đều bất ngờ (Ảnh minh họa)
Sau khi câu chuyện được chia sẻ lên mạng xã hội, nhiều cư dân mạng cũng hào hứng để lại bình luận.
- Đây đúng là bệnh nghề nghiệp của dân kỹ thuật, cứ gặp bài toán là nghĩ đến công thức trước.
- Không phải bác bảo vệ giỏi vật lý hơn sinh viên, mà bác không tự giới hạn cách suy nghĩ của mình.
- Nhiều khi người lớn vẫn dặn "đừng nghĩ phức tạp", hóa ra đúng thật.
Bên cạnh những bình luận hài hước, không ít người cho rằng điều thú vị nhất của câu chuyện không nằm ở đáp án, mà ở cách con người thường vô thức tự đặt ra những rào cản trong suy nghĩ.
Trong tâm lý học nhận thức, hiện tượng này được gọi là "giả định ngầm". Khi tiếp cận một vấn đề, chúng ta thường tự bổ sung những điều kiện không hề tồn tại trong đề bài vì cho rằng "chắc chắn phải như vậy". Chính những giả định ấy đôi khi khiến lời giải trở nên xa vời hơn mức cần thiết.
Đôi khi đáp án đơn giản nhất lại xuất hiện khi chúng ta không tự giới hạn cách suy nghĩ (Ảnh minh họa)
Tất nhiên, nếu xét dưới góc độ khoa học hay thực tế, vẫn còn rất nhiều phương án khác giúp quả trứng không bị vỡ, từ sử dụng hộp chống sốc, vật liệu hấp thụ lực cho đến các hệ thống giảm chấn chuyên dụng. Tuy nhiên, mục tiêu của câu đố chưa bao giờ là kiểm tra kiến thức vật lý, mà là nhắc mọi người rằng trước khi tìm lời giải phức tạp, hãy thử quay lại đọc thật kỹ đề bài.
Sau tất cả, câu chuyện không nhằm so sánh ai thông minh hơn ai. Kiến thức học thuật giúp con người giải quyết những vấn đề lớn, còn kinh nghiệm sống lại nhiều lần mang đến những góc nhìn rất trực diện. Khi hai cách tư duy ấy bổ sung cho nhau thay vì đối lập, lời giải đôi khi sẽ xuất hiện nhanh hơn chúng ta tưởng.
Thiên An