Tôi từng nghĩ mình và bố mẹ chỉ khác nhau ở gu âm nhạc, cách dùng điện thoại hay thói quen sinh hoạt. Cho đến một buổi tối, lần đầu tiên tôi ngồi xuống nói chuyện nghiêm túc với họ về tiền. Không phải hỏi xin, cũng không phải báo cáo lương thưởng, mà là một cuộc trò chuyện thẳng thắn về cách kiếm tiền, tiêu tiền và giữ tiền.
Hôm đó, tôi chỉ định chia sẻ rằng mình đang cân nhắc nghỉ việc để thử một cơ hội mới. Nhưng rồi câu chuyện rẽ sang hướng khác. Và tôi nhận ra, giữa tôi và bố mẹ tồn tại một khoảng cách thế hệ rất rõ ràng trong tư duy về tiền bạc.
1. Bố mẹ coi ổn định là an toàn, còn với tôi, an toàn chưa chắc là ổn
Khi tôi nói rằng mình muốn thử sức ở một công việc mới nhiều thử thách hơn, thu nhập chưa chắc cao ngay, bố mẹ im lặng vài giây rồi hỏi: “Công ty đó có lâu dài không? Có biên chế không? Có bảo hiểm đầy đủ không?”.
Với bố mẹ, tiền gắn liền với sự ổn định. Một công việc đều đặn, lương về đúng ngày, không rủi ro - đó là nền tảng của cuộc sống yên tâm. Họ lớn lên trong giai đoạn mà mất việc đồng nghĩa với khủng hoảng thực sự nên “an toàn” luôn là ưu tiên số một.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Còn tôi, lớn lên giữa thời đại mà mọi thứ thay đổi chóng mặt, lại nghĩ khác. Tôi sợ sự ì ạch hơn là sợ rủi ro. Tôi chấp nhận vài năm thu nhập bấp bênh để đổi lấy cơ hội phát triển. Trong mắt tôi, tiền không chỉ là sự đảm bảo hôm nay, mà còn là khả năng mở rộng ngày mai.
Chúng tôi không ai sai. Chỉ là điểm tựa của mỗi thế hệ khác nhau.
2. Bố mẹ coi tiết kiệm là giữ tiền, còn với tôi, tiết kiệm là quản lý tiền
Bố mẹ tôi có một thói quen rất rõ ràng: làm ra bao nhiêu, cố gắng để dành càng nhiều càng tốt. Họ ít khi nói về đầu tư, cũng không hứng thú với những khái niệm như “đa dạng hóa thu nhập” hay “tối ưu dòng tiền”.
Khi tôi nói mình đang trích một phần thu nhập để đầu tư, bố mẹ chỉ nhẹ nhàng bảo: “Tiền cầm trong tay vẫn chắc hơn”. Tôi hiểu câu nói đó. Nó chứa cả một đời trải nghiệm về những biến động mà tôi chưa từng đi qua.
Nhưng tôi cũng hiểu rằng, trong bối cảnh hiện tại, chỉ giữ tiền thôi đôi khi không đủ. Tôi học cách phân bổ: một phần tiết kiệm an toàn, một phần cho mục tiêu dài hạn, một phần để nâng cấp kỹ năng. Với tôi, tiền không chỉ nằm yên trong sổ, mà cần được sắp xếp có chiến lược.
Cuộc trò chuyện hôm đó khiến tôi nhận ra: cùng là “tiết kiệm”, nhưng cách định nghĩa của mỗi thế hệ sẽ khác nhau.
3. Bố mẹ coi hưởng thụ là lãng phí, còn với tôi, đó là đầu tư cho trải nghiệm
Bố mẹ tôi hiếm khi chi tiền cho những thứ họ cho là “không cần thiết”: một chuyến du lịch, một chiếc ghế massage,... vì với họ, đó là hưởng thụ lãng phí. Khi tôi nói muốn đi du lịch vài ngày để nghỉ ngơi, mẹ tôi bảo: “Ở nhà nghỉ cũng được mà”.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Tôi biết họ không keo kiệt. Họ chỉ quen với việc ưu tiên những nhu cầu thiết yếu trước. Trong hệ giá trị của họ, tiền nên dành cho gia đình, cho nhà cửa, cho những thứ “nhìn thấy được”.
Còn tôi, sau vài năm đi làm, bắt đầu hiểu rằng trải nghiệm cũng là một dạng tài sản. Một chuyến đi giúp tôi mở rộng góc nhìn. Một khóa học giúp tôi tự tin hơn. Những thứ đó không cầm nắm được, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến cách tôi kiếm tiền và giữ tiền sau này.
Khoảng cách không nằm ở con số, mà ở cách định nghĩa “giá trị”.
Buổi nói chuyện của tôi với bố mẹ kết thúc không phải bằng việc ai đó thay đổi quan điểm. Bố mẹ tôi vẫn tin vào sự ổn định. Tôi vẫn tin vào việc chủ động tạo cơ hội. Nhưng có một điều đã khác: chúng tôi hiểu vì sao người kia nghĩ như vậy.
Tôi nhận ra, khoảng cách thế hệ không phải là bức tường. Nó chỉ là hai con đường được xây trong những thời điểm khác nhau. Khi chịu khó đi chậm lại một chút, hỏi nhiều hơn một chút, bạn sẽ thấy phía sau mỗi lựa chọn tài chính đều là một câu chuyện dài.
Và có lẽ, trưởng thành không phải là thuyết phục bố mẹ tin mình đúng. Mà là đủ bình tĩnh để hiểu rằng tư duy về tiền của họ từng là cách tốt nhất để bảo vệ gia đình. Lần đầu tiên nói chuyện với bố mẹ về tiền, tôi không chỉ hiểu về khoảng cách thế hệ. Tôi còn hiểu thêm về sự hy sinh thầm lặng phía sau những con số mà trước đây tôi chưa từng hỏi đến.
(Theo Toutiao)
Ngọc Linh