Ung thư đại trực tràng là một trong những bệnh ung thư phổ biến và đang nhận được nhiều sự quan tâm bởi có mối liên hệ nhất định với lối sống, chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt.
Bên cạnh việc duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động và hạn chế rượu bia, một chế độ ăn giàu chất xơ, đa dạng thực phẩm cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe đường ruột.
Trong số những thực phẩm quen thuộc, sữa chua thường được nhắc đến nhờ chứa protein, canxi và các vi khuẩn có lợi. Một số nghiên cứu còn cho thấy việc ăn sữa chua có thể liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với một số tổn thương tiền ung thư ở đại tràng.
Nghiên cứu ghi nhận nguy cơ u tuyến thấp hơn ở người ăn sữa chua
Theo bài viết được HK01 dẫn lại, một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Washington, Mỹ, từng công bố nghiên cứu trên tạp chí Gut, tập trung đánh giá mối liên quan giữa việc sử dụng sữa chua lâu dài và nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Điểm đáng chú ý là ở nam giới, những người ăn sữa chua thường xuyên có nguy cơ xuất hiện một số loại u tuyến đại tràng thấp hơn so với nhóm không ăn.
Cụ thể, nghiên cứu được bài viết dẫn lại cho thấy nam giới ăn sữa chua ít nhất 2 lần mỗi tuần có nguy cơ mắc u tuyến ống thấp hơn khoảng 19%. Với những u tuyến có đặc điểm liên quan đến nguy cơ tiến triển thành ung thư, mức giảm được ghi nhận lên tới 26%.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng kết quả này. Đây là mối liên quan được ghi nhận trong nghiên cứu, không có nghĩa cứ ăn một hộp sữa chua mỗi ngày thì chắc chắn giảm 26% nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Nguy cơ ung thư là kết quả của nhiều yếu tố, từ tuổi tác, tiền sử gia đình, di truyền, cân nặng, mức độ vận động cho tới chế độ ăn uống và các thói quen sinh hoạt.
Vì vậy, sữa chua chỉ nên được xem là một phần của chế độ ăn uống lành mạnh, không thể thay thế việc khám và tầm soát ung thư khi có chỉ định.
Vì sao sữa chua được đánh giá tốt cho đường ruột?
Một trong những điểm nổi bật của sữa chua là quá trình lên men. Trong quá trình sản xuất, vi khuẩn lactic tham gia lên men lactose và tạo ra axit lactic. Một số loại sữa chua còn chứa các chủng vi khuẩn sống có lợi cho hệ vi sinh đường ruột.
Hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng đối với tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Một chế độ ăn có thực phẩm lên men phù hợp có thể góp phần tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh.
Tuy nhiên, không phải loại sữa chua nào cũng chứa probiotic với số lượng hoặc chủng vi khuẩn giống nhau. Người tiêu dùng nên đọc kỹ thông tin trên nhãn sản phẩm thay vì mặc định mọi loại sữa chua đều có tác dụng giống nhau.
Ngoài ra, quá trình lên men có thể làm giảm một phần lactose trong sữa. Vì vậy, một số người gặp tình trạng không dung nạp lactose có thể dễ chịu hơn khi ăn sữa chua so với uống sữa tươi.
Điều này không đồng nghĩa người không dung nạp lactose nào cũng có thể ăn sữa chua thoải mái.
7 lợi ích nổi bật của sữa chua không phải ai cũng biết
1. Hỗ trợ hệ tiêu hóa và sức khỏe đường ruột
Sữa chua có thể cung cấp các vi khuẩn có lợi tùy theo sản phẩm, đồng thời bổ sung protein và một số chất dinh dưỡng. Một chế độ ăn có sữa chua phù hợp có thể góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Tuy nhiên, nếu thường xuyên táo bón, tiêu chảy hoặc có máu trong phân, không nên chỉ trông chờ vào sữa chua. Đây có thể là dấu hiệu cần được thăm khám.
2. Cung cấp protein, hỗ trợ kiểm soát cảm giác đói
Protein giúp duy trì khối cơ, tham gia sửa chữa mô và có thể góp phần tạo cảm giác no.
Đặc biệt, sữa chua Hy Lạp thường có hàm lượng protein cao hơn một số loại sữa chua thông thường, do đó có thể phù hợp với người muốn tăng lượng protein trong chế độ ăn. Dù vậy, lượng năng lượng và đường trong mỗi sản phẩm rất khác nhau.
3. Bổ sung canxi, hỗ trợ xương và răng
Sữa chua là một nguồn canxi phổ biến. Canxi kết hợp với vitamin D, protein, phốt pho và các dưỡng chất khác đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ xương khỏe mạnh.
Đây là lý do các sản phẩm từ sữa thường được đưa vào chế độ ăn nhằm hỗ trợ phòng ngừa thiếu canxi và suy giảm mật độ xương.
4. Bổ sung nhiều vitamin và khoáng chất
Tùy loại sản phẩm, sữa chua có thể cung cấp vitamin B2, B12, canxi, phốt pho, kali, magie và vitamin D.
Những dưỡng chất này tham gia vào nhiều chức năng của cơ thể, từ chuyển hóa năng lượng, hoạt động thần kinh đến duy trì sức khỏe xương.
5. Có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Sữa chua là một phần của nhóm thực phẩm từ sữa. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy việc sử dụng các sản phẩm từ sữa trong chế độ ăn có thể liên quan đến nguy cơ tim mạch và tăng huyết áp thấp hơn.
Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào loại sản phẩm, khẩu phần và tổng thể chế độ ăn. Không nên vì cho rằng sữa chua "tốt cho tim" mà sử dụng quá nhiều loại có đường hoặc năng lượng cao.
6. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Protein trong sữa chua có thể giúp tạo cảm giác no, từ đó hỗ trợ kiểm soát lượng thức ăn. Nhưng sữa chua không phải thực phẩm giảm cân.
Một hộp sữa chua nhiều đường, nhiều năng lượng nếu sử dụng thường xuyên vẫn có thể làm tăng tổng lượng năng lượng đưa vào cơ thể.
7. Góp phần hỗ trợ chức năng miễn dịch
Hệ miễn dịch có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe đường ruột. Một số chủng probiotic có thể tác động đến hệ vi sinh và hàng rào bảo vệ đường ruột, qua đó hỗ trợ chức năng miễn dịch bình thường.
Tuy nhiên, không nên quảng cáo sữa chua như một sản phẩm có khả năng "tăng miễn dịch" hoặc phòng mọi loại bệnh.
Người tiểu đường có ăn sữa chua được không?
Có, nhưng cần chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Đây là điểm nhiều người mắc tiểu đường dễ nhầm lẫn. Không phải sữa chua nào cũng có hàm lượng đường giống nhau. Một số loại sữa chua có đường, sữa chua trái cây hoặc sản phẩm có thêm hương liệu và chất tạo ngọt có thể chứa lượng đường đáng kể.
Người mắc tiểu đường nên ưu tiên:
- Sữa chua không đường hoặc ít đường.
- Sản phẩm có hàm lượng carbohydrate phù hợp.
- Không ăn quá nhiều trong một lần.
- Tính lượng carbohydrate của sữa chua vào tổng khẩu phần trong ngày.
Đặc biệt, cần phân biệt đường tự nhiên trong sữa với đường bổ sung. Khi lựa chọn sản phẩm, nên đọc bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng trên bao bì.
Sữa chua tốt, nhưng không phải "siêu thực phẩm"
Sữa chua có thể là một lựa chọn lành mạnh trong chế độ ăn uống cân bằng, nhờ cung cấp protein, canxi và nhiều vi chất; một số sản phẩm còn chứa probiotic.
Nhưng lợi ích sức khỏe phụ thuộc vào loại sữa chua, thành phần, khẩu phần và tổng thể chế độ ăn.
Đặc biệt, kết quả nghiên cứu về nguy cơ ung thư đại trực tràng không nên được hiểu thành lời khẳng định rằng "ăn sữa chua mỗi ngày sẽ giảm 26% nguy cơ ung thư".
Điều đáng làm hơn cả là biến sữa chua thành một phần của lối sống lành mạnh, thay vì kỳ vọng vào một loại thực phẩm có thể phòng ngừa mọi bệnh tật.
Diệp Lục