Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư đại trực tràng hiện là loại ung thư phổ biến đứng thứ ba thế giới và là nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng thứ hai. Điều đáng lo ngại là trong những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh ở người dưới 50 tuổi đang gia tăng tại nhiều quốc gia, khiến giới chuyên môn đặc biệt quan tâm.
Các chuyên gia cho rằng ngoài yếu tố tuổi tác và di truyền, những thói quen như ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, ít rau xanh, thừa cân, hút thuốc, uống nhiều rượu bia và ít vận động đều góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Đừng chủ quan với 6 dấu hiệu cảnh báo ung thư đại trực tràng
Theo Cơ quan Y tế Hồng Kông, ung thư đại trực tràng nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu có tiên lượng rất khả quan.
Thống kê cho thấy:
- Giai đoạn I: Tỷ lệ sống thêm sau 5 năm khoảng 95,7%.
- Giai đoạn II: Khoảng 87,3%.
- Giai đoạn III: Giảm còn 68,7%.
Điều này cho thấy việc phát hiện sớm có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả điều trị. Các chuyên gia khuyến cáo không nên bỏ qua những dấu hiệu dưới đây nếu kéo dài nhiều tuần hoặc tái diễn liên tục:
- Đại tiện ra máu hoặc có máu lẫn trong phân.
- Táo bón, tiêu chảy hoặc thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.
- Bụng chướng, đầy hơi thường xuyên.
- Đau quặn bụng hoặc đau vùng đại tràng.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Thiếu máu với biểu hiện mệt mỏi, da xanh, tim đập nhanh, khó thở hoặc tay chân lạnh.
Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), nhiều trường hợp ung thư đại trực tràng giai đoạn sớm gần như không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, người từ 45 tuổi trở lên hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh nên tầm soát định kỳ ngay cả khi chưa xuất hiện dấu hiệu bất thường.
4 nhóm thực phẩm giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng
Các chuyên gia của Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) nhận định không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn ung thư. Tuy nhiên, một chế độ ăn đa dạng, giàu chất xơ và thực phẩm có nguồn gốc thực vật có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
1. Thực phẩm giàu chất xơ
Đây là nhóm thực phẩm được nhắc đến nhiều nhất trong các khuyến cáo phòng ngừa ung thư đại trực tràng.
Chất xơ giúp kích thích nhu động ruột; Làm mềm phân, giảm táo bón; Rút ngắn thời gian các chất có hại lưu lại trong đại tràng. Nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó giảm viêm và bảo vệ niêm mạc ruột.
Theo khuyến nghị, người trưởng thành nên tiêu thụ khoảng 25-35g chất xơ mỗi ngày. Các thực phẩm giàu chất xơ gồm: Rong biển; Khoai lang; Táo; Rau xanh; Các loại đậu; Konjac (khoai nưa).
2. Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa
Gốc tự do có thể làm tổn thương DNA của tế bào, thúc đẩy quá trình lão hóa và tăng nguy cơ hình thành ung thư.
Các chất chống oxy hóa như lycopene, beta-carotene, anthocyanin, lutein, vitamin C... giúp trung hòa gốc tự do và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.
Nên ưu tiên việt quất, dâu tây, cà chua, rau bina, trà xanh. Các chuyên gia lưu ý nên bổ sung chất chống oxy hóa từ thực phẩm tự nhiên thay vì phụ thuộc vào viên uống bổ sung.
3. Gia vị tự nhiên có khả năng chống viêm
Nhiều nghiên cứu cho thấy các hợp chất sinh học trong gia vị có khả năng tác động lên nhiều cơ chế liên quan đến ung thư, điển hình như allicin trong tỏi, curcumin trong nghệ, gingerol trong gừng, capsaicin trong ớt.
Các hoạt chất này được ghi nhận có đặc tính chống viêm, chống oxy hóa và có thể ức chế sự phát triển của tế bào ung thư trong nghiên cứu tiền lâm sàng. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là thực phẩm hỗ trợ, không phải phương pháp điều trị hay phòng bệnh tuyệt đối.
4. Thực phẩm giàu canxi và vitamin D
Đây là nhóm thực phẩm được nhiều nghiên cứu đánh giá có lợi cho sức khỏe đại trực tràng.
Theo phân tích được bài báo trích dẫn: Người có lượng canxi tiêu thụ cao nhất giảm khoảng 45% nguy cơ mắc ung thư đại tràng so với nhóm tiêu thụ thấp nhất. Người tiêu thụ nhiều sữa và các sản phẩm từ sữa có nguy cơ ung thư trực tràng thấp hơn tới 69%.
Các thực phẩm nên bổ sung gồm cải xoăn (kale), cá mòi, sữa, sữa chua, phô mai. Ngoài ra, vitamin D từ ánh nắng mặt trời, cá béo và trứng cũng góp phần tăng hấp thu canxi và duy trì sức khỏe đường ruột.
Muốn phòng ung thư đại trực tràng, đừng chỉ chú ý đến thực phẩm
Theo WHO và Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, chế độ ăn chỉ là một phần trong chiến lược phòng bệnh. Để giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, mỗi người nên:
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần.
- Hạn chế thịt đỏ và đặc biệt là thịt chế biến sẵn.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
- Không hút thuốc.
- Hạn chế rượu bia.
Chủ động tầm soát ung thư từ 45 tuổi, hoặc sớm hơn nếu có người thân mắc bệnh hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.
Các chuyên gia nhấn mạnh, ung thư đại trực tràng là một trong số ít loại ung thư có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Vì vậy, đừng xem nhẹ những thay đổi bất thường của đường tiêu hóa hay trì hoãn việc nội soi tầm soát khi có chỉ định.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Hk01)
Diệp Lục