Gửi tiết kiệm thường được xem là cách giữ tiền tương đối an toàn, đồng thời tạo thêm một khoản lãi sau một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, không phải khoản tiền nào cũng có thể "để yên" đến ngày đáo hạn. Khi phát sinh việc cần tiền gấp, nhiều người đứng trước lựa chọn rút sổ trước hạn, chấp nhận mức lãi thấp hơn để lấy tiền về sử dụng.
Trong trường hợp này, điều quan trọng không phải là cố giữ sổ bằng mọi giá mà là tính toán xem việc rút trước hạn có thực sự cần thiết hay không, khoản tiền nào nên rút và có cách nào giảm phần lãi bị mất.
1. Xác định chính xác mình cần bao nhiêu tiền trước khi rút
Sai lầm dễ gặp là có nhu cầu sử dụng một phần tiền nhưng lại tất toán toàn bộ khoản tiết kiệm. Nếu đang có 300 triệu đồng gửi ngân hàng nhưng chỉ cần 50 triệu đồng để xử lý một khoản chi, việc rút cả 300 triệu có thể khiến toàn bộ khoản tiền chịu ảnh hưởng về lãi suất.
Ảnh minh họa
Vì vậy, trước tiên nên xác định số tiền thực sự cần dùng và thời điểm cần tiền. Nếu ngân hàng cho phép rút một phần tiền gửi trước hạn, người gửi có thể cân nhắc phương án này để phần tiền còn lại tiếp tục duy trì theo kỳ hạn cũ. Đây là cách khá đơn giản để hạn chế số tiền bị ảnh hưởng bởi việc rút trước hạn.
2. Tính số lãi bị mất thay vì chỉ nhìn vào số tiền nhận được
Khi cần tiền, tâm lý phổ biến là chỉ quan tâm "rút được bao nhiêu", trong khi việc cần quan tâm không kém là "mình mất bao nhiêu tiền lãi".
Ví dụ, một khoản tiền đang được hưởng lãi suất kỳ hạn dài có thể mang lại số tiền lãi đáng kể nếu giữ đến ngày đáo hạn. Khi rút trước hạn, mức lãi áp dụng có thể thấp hơn đáng kể so với lãi suất ban đầu, tùy sản phẩm và quy định của ngân hàng.
Do đó, trước khi tất toán, bạn nên tính cụ thể số tiền nhận được nếu rút hôm nay và số tiền dự kiến nhận nếu giữ đến ngày đáo hạn. Chỉ cần một phép so sánh đơn giản, người gửi sẽ biết cái giá của việc rút tiền sớm là bao nhiêu.
3. Đừng vay tiền chỉ để "cứu" một khoản tiết kiệm nếu chi phí vay cao hơn tiền lãi giữ lại
Ngược lại, cũng không nên mặc định rằng phải bằng mọi cách giữ sổ tiết kiệm đến ngày đáo hạn.
Nếu đang cần 100 triệu đồng để giải quyết một khoản chi cấp thiết, nhưng để giữ sổ lại phải vay bên ngoài với lãi suất cao, việc cố giữ khoản tiết kiệm có thể không hợp lý về mặt tài chính. Tiền lãi tiết kiệm kiếm thêm trong vài tháng chưa chắc bù được chi phí của khoản vay.
Cách tính nên là so sánh trực tiếp lãi tiết kiệm có thể nhận nếu không rút trước hạn, với chi phí phải trả nếu đi vay để có tiền sử dụng. Nếu chi phí vay cao hơn đáng kể, rút một phần hoặc toàn bộ tiền gửi có thể là phương án ít tốn kém hơn.
4. Cân nhắc nguồn tiền thay thế
Thời điểm rút tiền cũng rất quan trọng. Một khoản tiết kiệm còn vài ngày hoặc vài tuần là đến hạn sẽ khác hoàn toàn với khoản vừa mới gửi được một thời gian ngắn.
Ảnh minh họa
Nếu nhu cầu chi tiêu không quá cấp bách và có thể xoay xở bằng nguồn tiền khác, việc chờ đến ngày đáo hạn có thể giúp tránh phải đánh đổi phần lãi của cả kỳ. Ngược lại, nếu khoản tiền cần dùng phục vụ một việc bắt buộc phải thanh toán ngay, số lãi bị mất đôi khi là chi phí chấp nhận được để giải quyết vấn đề.
Vì thế, đừng chỉ hỏi "có nên rút trước hạn không", mà nên hỏi thêm: "Nếu chờ thêm 10 ngày, 20 ngày hoặc 1 tháng thì mình có giải pháp nào khác không?".
Suy cho cùng, rút tiết kiệm trước hạn không phải chuyện "mất trắng" tiền lãi, mà là bài toán đánh đổi giữa lợi ích của việc giữ tiền đến đúng ngày đáo hạn, và giá trị của việc có tiền ngay lúc này. Người gửi nên nhìn vào tổng chi phí, mức độ cấp thiết của nhu cầu và khả năng xoay xở các nguồn tiền khác trước khi quyết định.
Một khoản tiết kiệm tốt không chỉ là khoản có lãi suất cao, mà còn phải phù hợp với thời điểm người gửi có thể cần đến số tiền đó. Khi đã tính được chi phí của việc rút sớm, quyết định sẽ bớt phụ thuộc vào tâm lý tiếc lãi và sát hơn với nhu cầu tài chính thực tế.
Ngọc Linh