Không ai muốn rơi vào cảnh phải mở lời vay tiền người khác. Nhưng trên thực tế, vay tiền người thân, bạn bè hay đồng nghiệp không phải là điều gì đáng xấu hổ. Ai rồi cũng có lúc gặp khó khăn, cần một khoản tiền để xoay xở.
Điều khiến một người bị đánh giá không nằm ở việc họ có đi vay hay không, mà nằm ở cách họ vay và thái độ của họ khi trả nợ. Có những người vay xong vẫn giữ được mối quan hệ tốt đẹp, thậm chí nhận được sự tin tưởng nhiều hơn. Ngược lại, cũng có người chỉ vì vài hành động thiếu tinh tế mà đánh mất luôn sự tín nhiệm của những người từng sẵn sàng giúp mình.
Thực tế, chuyện vay tiền cũng có những "luật ngầm": Không ai ghi thành văn bản, nhưngngười biết trước biết sau thì đều hiểu.
1. Nói lý do và số tiền cần vay
Một trong những điều khiến người cho vay băn khoăn nhất là sự mập mờ.
Nếu cần vay, hãy nói thẳng mục đích sử dụng, số tiền cụ thể và vì sao cần đúng khoản đó. Sự rõ ràng giúp người đối diện cảm thấy mình được tôn trọng và có đủ thông tin để quyết định có nên giúp hay không.
Ảnh minh họa
Việc chỉ nói chung chung như "đang có việc", "cho vay bao nhiêu cũng được" đôi khi lại khiến người khác ngại ngần vì không biết tình hình thực sự ra sao.
2. Chỉ vay số tiền có khả năng trả
Nhiều người mắc sai lầm khi vay theo nhu cầu mong muốn thay vì khả năng hoàn trả. Một khoản vay quá lớn có thể giúp giải quyết khó khăn trước mắt, nhưng lại tạo áp lực không nhỏ trong tương lai. Nếu không trả đúng hẹn, người chịu ảnh hưởng không chỉ là bản thân mà còn là mối quan hệ với người đã giúp mình.
Vay ít hơn một chút nhưng trả đúng hẹn luôn tốt hơn vay quá nhiều rồi liên tục thất hứa.
3. Chủ động hẹn ngày trả ngay từ lúc mở lời đi vay
Đừng để người cho vay phải là người hỏi: "Bao giờ trả?".
Ngay khi vay, hãy chủ động thông báo thời gian bản thân có thể trả kèm câu hỏi: "Vậy có được không?". Một mốc thời gian cụ thể giúp cả hai bên đều yên tâm hơn, và việc bạn biến nó thành câu hỏi thay vì 1 lời thông báo cũng thể hiện thái độ tôn trọng của bạn với người bạn đang vay tiền. Chẳng đi đâu mà thiệt!
4. Nếu chưa trả được đúng hạn, hãy báo trước
Cuộc sống luôn có những tình huống ngoài dự tính. Không phải ai cũng có thể trả nợ đúng ngày như kế hoạch. Điều quan trọng là đừng im lặng.
Một tin nhắn hoặc cuộc gọi trước ngày hẹn, giải thích ngắn gọn tình hình và đề xuất thời điểm trả nợ mới sẽ giúp người cho bạn vay tiền yên tâm hơn, đồng thời thể hiện trách nhiệm của bạn trong việc trả nợ. Im lặng là vàng - có thể đúng trong nhiều trường hợp, nhưng riêng việc khất nợ thì không!
5. Giữ lời hứa, kể cả với những khoản vay nhỏ
Có người cho rằng vài chục hay trăm nghìn là khoản tiền không đáng kể, quên hoặc cố tình quên cũng chẳng sao. Thực tế, điều người khác nhớ không phải giá trị khoản vay mà là cách một người giữ lời hứa. Một người sòng phẳng với những khoản tiền nhỏ thường được đánh giá là đáng tin cậy khi xử lý những vấn đề lớn hơn. Uy tín được xây dựng từ những điều rất nhỏ như vậy.
6. Đừng xem việc được giúp là điều hiển nhiên
Không ai có nghĩa vụ phải cho người khác vay tiền. Dù là bạn thân hay người trong gia đình, việc họ sẵn sàng giúp bạn cũng là điều đáng trân trọng. Vì vậy, thay vì nghĩ rằng "họ có điều kiện nên giúp là bình thường", hãy xem đó là sự hỗ trợ mà mình cần biết ơn.
Ảnh minh họa
7. Khi có tiền, hãy ưu tiên trả nợ trước
Nhiều người khiến người khác mất thiện cảm vì vẫn thoải mái mua sắm, du lịch hay chi tiêu cho những khoản chi vui chơi trong khi nợ thì chưa trả. Điều này dễ tạo cảm giác người vay đang ưu tiên sự thoải mái của bản thân hơn trách nhiệm với người đã giúp mình.
Đương nhiên, bạn không nhất thiết phải sống quá kham khổ, nhưng việc ưu tiên trả nợ khi có nợ là điều hiển nhiên mà một người có chữ tín sẽ hiểu. Bởi nếu đó là khoản nợ ngân hàng thay vì nợ người thân, bạn bè, chắc chắn chậm 1 ngày thôi đã bị nhắc. Chậm 10 ngày thì dính luôn nợ xấu, không thể có chuyện có tiền ăn chơi du lịch mà lại cố tình không trả nợ.
8. Trả xong nợ không có nghĩa là kết thúc mọi chuyện
Sau khi hoàn trả đầy đủ, đừng quên gửi lời cảm ơn. Đó không cần là món quà đắt tiền hay một bữa ăn sang trọng. Đôi khi chỉ là một tin nhắn thôi cũng đủ để người cho vay cảm thấy sự giúp đỡ của mình được ghi nhận.
Chính những điều nhỏ này giúp mối quan hệ không bị biến thành một giao dịch tiền bạc đơn thuần.
Không ai có thể chắc chắn mình sẽ không bao giờ cần đến sự giúp đỡ của người khác. Vay tiền vì hoàn cảnh khó khăn không làm giảm giá trị của một con người. Điều tạo nên sự khác biệt là cách họ cư xử trong suốt quá trình vay và trả nợ.
Ngọc Linh