Lương 18 triệu, mỗi tháng chỉ tiêu 9 triệu: Sau 1 năm tiết kiệm được hơn 100 triệu nhưng tôi bắt đầu tự hỏi mình đang sống hay chỉ đang giữ tiền?

Phần còn lại, cô gần như chuyển thẳng vào tài khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương.

Sau hơn một năm duy trì cách sống này, số tiền tích lũy tăng lên khá nhanh. Tuy nhiên, Minh Anh thừa nhận có những lúc cô bắt đầu tự hỏi: Đây thực sự là kỷ luật tài chính, hay mình đang cắt giảm quá nhiều thứ khiến cuộc sống trở nên thiếu thốn?

Nhận lương 18 triệu, lập tức "coi như chỉ được tiêu 9 triệu"

Minh Anh bắt đầu kiểm soát chi tiêu nghiêm ngặt từ đầu năm ngoái.

Trước đó, thu nhập của cô đã ở mức 17-18 triệu đồng nhưng cuối tháng gần như không còn bao nhiêu. Có tháng cô chỉ để dành được 1 triệu đồng, thậm chí phải rút ngược tiền tiết kiệm để thanh toán thẻ tín dụng.

Điều đáng nói là Minh Anh không nhớ mình đã mua món đồ gì quá đắt.

Tiền cứ biến mất qua những khoản rất nhỏ: vài cốc cà phê, đồ ăn giao tận nơi, quần áo mua lúc giảm giá, mỹ phẩm, đi taxi khi ngại trời nóng, những buổi tụ tập cuối tuần...

"Tôi từng nghĩ mình không tiêu hoang vì chẳng mua túi hàng hiệu hay điện thoại đắt tiền. Nhưng khi cộng lại mới thấy mỗi tháng có vài triệu đồng trôi đi vào những thứ mua xong gần như không nhớ", cô kể.

Sau đó, Minh Anh đặt ra một nguyên tắc khá cứng: dù lương 18 triệu đồng nhưng chỉ cho phép mình sống như người có thu nhập khoảng 9 triệu đồng.

Ngay ngày nhận lương, khoảng 8-9 triệu đồng được chuyển sang tài khoản tiết kiệm. Phần còn lại mới được sử dụng cho sinh hoạt.

Một tháng điển hình của cô có thể được chia như sau:

Có những tháng phát sinh đám cưới, mua quà hay đi khám bệnh, chi phí của cô tăng lên khoảng 10 triệu đồng. Nhưng Minh Anh cố gắng giữ nguyên nguyên tắc không để mức chi tiêu thường xuyên vượt quá con số này.

Bí quyết lớn nhất không nằm ở việc săn đồ rẻ

Điều Minh Anh thay đổi nhiều nhất không phải chuyển sang mua mọi thứ rẻ hơn. Cô giảm số lần phải đưa ra quyết định mua sắm.

Trước đây, mỗi ngày cô đều có thể nghĩ đến chuyện "hôm nay ăn gì", "cuối tuần đi đâu", "có nên mua món này đang giảm 30% không".

Hiện tại, nhiều khoản đã được quy định trước.

Bữa sáng thường được chuẩn bị ở nhà. Bữa trưa giới hạn trong một khoảng tiền nhất định. Quần áo chỉ mua khi cần thay thế món đang có. Những món giá trị lớn phải nằm trong danh sách ít nhất 7 ngày trước khi quyết định thanh toán.

Đặc biệt, Minh Anh xóa phần lớn ứng dụng mua sắm khỏi màn hình chính điện thoại.

"Có những thứ tôi không mua đơn giản vì tôi không nhìn thấy nó nữa. Trước đây mở điện thoại lên là thấy flash sale, mã giảm giá, livestream. Không định mua cũng thành mua", cô nói.

Nhờ vậy, việc tiết kiệm không còn phụ thuộc quá nhiều vào chuyện mỗi ngày phải đấu tranh với bản thân.

Nhưng tiết kiệm hơn 50% thu nhập cũng có cái giá của nó

Sau khoảng một năm, Minh Anh nhận ra vấn đề ngược lại.

Cô bắt đầu cảm thấy có lỗi mỗi khi tiêu tiền. Một bữa ăn 300.000 đồng với bạn bè cũng khiến cô nghĩ: "Số tiền này đủ ăn ba ngày".

Một chuyến du lịch 5 triệu đồng khiến cô lập tức tính xem nếu gửi tiết kiệm thì một năm sau khoản tiền đó sẽ thành bao nhiêu.

Có thời điểm, cô từ chối gần như tất cả những cuộc tụ tập không thật sự cần thiết. Quần áo cũ vẫn mặc dù đã bạc màu. Chiếc laptop thường xuyên gặp lỗi nhưng cô trì hoãn việc thay mới nhiều tháng.

Số dư tài khoản tăng lên, nhưng cuộc sống lại bắt đầu thu hẹp.

"Tôi từng rất tự hào vì tiết kiệm được hơn một nửa thu nhập. Sau đó tôi nhận ra có tháng mình gần như chỉ đi làm rồi về nhà. Tôi có tiền trong tài khoản nhưng lại không muốn tiêu cho bất kỳ trải nghiệm nào", Minh Anh chia sẻ.

Đó cũng là lúc cô thay đổi cách nhìn về tiết kiệm.

Tiết kiệm tốt không có nghĩa là phải tiêu ít nhất có thể

Một kế hoạch tài chính hợp lý không nên được đánh giá chỉ bằng tỷ lệ tiết kiệm.

Một người tiết kiệm 50% thu nhập nhưng thường xuyên cảm thấy thiếu thốn, căng thẳng hoặc phải trì hoãn những nhu cầu cần thiết chưa chắc đã có kế hoạch tốt hơn người tiết kiệm 20-30% nhưng duy trì được lâu dài.

Sau một thời gian, Minh Anh chia khoản tiền hàng tháng thành ba nhóm.

Nhóm thứ nhất là tiền sống, gồm nhà ở, ăn uống, đi lại và những nhu cầu thiết yếu.

Nhóm thứ hai là tiền cho tương lai, gồm tiết kiệm, quỹ dự phòng và đầu tư.

Nhóm cuối cùng là tiền để tận hưởng, dành riêng cho những bữa ăn ngon, du lịch, sở thích hay mua thứ mình thực sự thích.

Khoản thứ ba trước đây gần như bằng 0, nay được cô dành khoảng 1-1,5 triệu đồng/tháng.

Nghe có vẻ như cô đang tiết kiệm ít đi. Nhưng trên thực tế, cách này khiến kế hoạch tài chính bền vững hơn rất nhiều.

Có một ranh giới khá mỏng giữa "kỷ luật" và "hà khắc với bản thân"

Một người chi dưới 10 triệu đồng dù thu nhập 18 triệu chưa chắc đang sống kham khổ.

Nếu họ thuê được nhà với chi phí hợp lý, không có người phụ thuộc, ít nhu cầu mua sắm và vẫn cảm thấy thoải mái, đây đơn giản là một tỷ lệ tiết kiệm rất tốt.

Ngược lại, nếu để giữ được mức chi đó mà phải liên tục bỏ qua việc chăm sóc sức khỏe, từ chối mọi cuộc gặp gỡ, không dám thay đồ dùng đã hỏng hay cảm thấy tội lỗi mỗi lần tiêu tiền, thì vấn đề không còn là tiết kiệm nữa.

Có thể nhìn vào 4 câu hỏi đơn giản:

Thứ nhất, bạn có đang trì hoãn những khoản chi thực sự cần thiết không?

Thứ hai, bạn có thường xuyên cảm thấy lo lắng hoặc có lỗi khi tiêu tiền không?

Thứ ba, mức chi hiện tại có khiến các mối quan hệ, sức khỏe hoặc công việc bị ảnh hưởng không?

Thứ tư, nếu phải duy trì cách sống này thêm 5 năm, bạn có thấy ổn không?

Nếu phần lớn câu trả lời là "không", việc tiết kiệm mạnh tay có thể chỉ đơn giản là kết quả của lối sống phù hợp.

Nhưng nếu liên tục phải trả giá bằng chất lượng cuộc sống, con số tiết kiệm cao đến đâu cũng đáng để xem xét lại.

Mục tiêu cuối cùng không phải là giữ được nhiều tiền nhất

Sau gần hai năm kiểm soát tài chính, Minh Anh vẫn duy trì tỷ lệ tiết kiệm khá cao, nhưng không còn cố giữ chi tiêu dưới một con số tuyệt đối.

Có tháng cô tiêu 9 triệu đồng. Có tháng đi du lịch, tổng chi lên 12-13 triệu đồng. Điểm khác biệt là những khoản tiền ấy đều đã được lên kế hoạch.

"Tôi vẫn thích nhìn số tiền tiết kiệm tăng lên. Nhưng giờ tôi không còn coi một tháng tiêu nhiều hơn bình thường là thất bại nữa. Miễn là mình biết tiền đã đi đâu và khoản chi đó có đáng hay không", cô nói.

Đây có lẽ cũng là điểm quan trọng nhất của quản lý tài chính cá nhân.

Kỷ luật tài chính không phải là cố tiêu càng ít càng tốt. Đó là biết khoản nào nên tiết kiệm, khoản nào đáng để chi và quan trọng nhất là không để tiền quyết định toàn bộ cách mình sống.

Bởi cuối cùng, một tài khoản ngày càng dày lên là điều đáng mừng. Nhưng một kế hoạch tài chính tốt phải giúp cuộc sống ổn định hơn, chứ không biến mỗi lần tiêu tiền thành một cuộc đấu tranh với chính mình.

Phương Trần