Phi Thanh Vân tên thật là Nguyễn Thị Thanh Vân, sinh năm 1982 tại Hà Nội, sau đó cùng gia đình chuyển vào TP.HCM sinh sống. Cô bước chân vào làng giải trí từ khá sớm với vai trò người mẫu và ghi dấu ấn tại cuộc thi Siêu mẫu Việt Nam 2004 với giải Siêu mẫu triển vọng. Sở hữu ngoại hình khác biệt so với chuẩn mực nhan sắc phổ biến thời bấy giờ, Phi Thanh Vân sớm tạo được sự chú ý bằng hình ảnh cá tính, gợi cảm và không ngại thử nghiệm.
Tuy nhiên, diễn xuất mới là lĩnh vực giúp cái tên Phi Thanh Vân đến gần hơn với đông đảo khán giả. Trước khi thực sự được biết đến nhiều hơn trên màn ảnh, cô từng tham gia các dự án như Gái Nhảy 2 - Lọ Lem Hè Phố và bộ phim truyền hình Chuông Reo Là Bắn. Bước ngoặt lớn đến với Phi Thanh Vân khi cô đảm nhận vai Phương Trinh trong bộ phim truyền hình Cô Gái Xấu Xí, tác phẩm được phát sóng vào năm 2008 và từng thu hút sự quan tâm lớn của khán giả Việt. Phương Trinh là cô gái xinh đẹp, điệu đà, thích hàng hiệu, có phần thực dụng và thường xuyên vướng vào những tình huống dở khóc dở cười vì thói quen tiêu xài cùng tính cách đỏng đảnh. Nhân vật này được xây dựng như một chân dài sống hào nhoáng nhưng không phải lúc nào cũng làm chủ được cuộc sống của mình.
Với vẻ ngoài khác biệt cùng lối thể hiện nhân vật có phần khoa trương, Phi Thanh Vân tạo được dấu ấn riêng giữa dàn diễn viên của phim. Phương Trinh của Phi Thanh Vân lại đại diện cho kiểu phụ nữ thích thể hiện bản thân, chuộng vẻ ngoài hào nhoáng và luôn muốn mình trở thành tâm điểm. Nhân vật không nhất thiết phải chiếm vị trí trung tâm của câu chuyện nhưng vẫn đủ sức khiến người xem nhớ đến sau khi bộ phim kết thúc.
Thành công của Cô Gái Xấu Xí mở ra thêm nhiều cơ hội diễn xuất cho nữ diễn viên. Sau đó, cô tiếp tục xuất hiện trong các bộ phim điện ảnh như Cô Dâu Đại Chiến, Long Ruồi, Cột Mốc 23, Thiên Mệnh Anh Hùng, Lửa Phật và Trúng Số. Ở một khía cạnh khác, Phi Thanh Vân cũng từng thử sức với âm nhạc, nổi bật là ca khúc Da Nâu. Tuy nhiên, hoạt động ca hát của cô chủ yếu được công chúng nhắc đến qua những cuộc tranh luận và phản ứng trái chiều.
Phi Thanh Vân thường đảm nhận những vai diễn có cá tính mạnh, vẻ ngoài gợi cảm
Năm 2017, Phi Thanh Vân tiếp tục thu hút sự chú ý khi đăng quang Hoa hậu Doanh nhân Thế giới người Việt tại Mỹ. Bên cạnh danh hiệu hoa hậu, Phi Thanh Vân còn giới thiệu nhiều chứng chỉ liên quan đến quản trị và kỹ năng lãnh đạo, trong đó có chứng chỉ Giám đốc Marketing, Giám đốc điều hành, nghệ thuật thương lượng và đàm phán, nghệ thuật thuyết trình. Những thông tin này chủ yếu xuất phát từ chia sẻ của cô trên truyền thông, do đó cần phân biệt rõ với các bằng cấp học thuật được xác minh độc lập. Đáng chú ý, Phi Thanh Vân từng công bố được Đại học California tại Mỹ trao tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự chuyên ngành Tâm lý vào năm 2023.
Ngoài lĩnh vực giải trí và kinh doanh, Phi Thanh Vân còn mở rộng hoạt động sang công tác xã hội và quản lý văn hóa. Tháng 4/2023, cô được giới thiệu đảm nhiệm vị trí Phó trưởng đại diện Văn phòng Trung ương Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam tại TP.HCM, đồng thời tham gia hoạt động của Chi hội Giáo dục Tâm Tài Đức. Đến tháng 5/2024, cô được bổ nhiệm làm Giám đốc Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật và Truyền thông phía Nam thuộc Viện Phát triển văn hóa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Cuối năm 2024, nữ nghệ sĩ tiếp tục đảm nhận chức vụ Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Thương hiệu truyền thống và Phát triển nguồn nhân lực, trực thuộc Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.
Đặc biệt, tháng 4/2026, Phi Thanh Vân được xác nhận trở lại màn ảnh rộng với bộ phim kinh dị học đường Nhất Quỷ Nhì Ma. Trong phim, cô đảm nhận vai chủ tịch hội đồng quản trị của một ngôi trường, người phụ nữ quyền lực nhưng bị ám ảnh bởi thành tích và sẵn sàng che giấu những góc khuất tiêu cực. Đây tiếp tục là một nhân vật phản diện, đồng thời cho thấy hình tượng phụ nữ sắc sảo, có địa vị và nhiều toan tính vẫn là màu sắc phù hợp với nữ diễn viên.
Về đời tư, Phi Thanh Vân từng trải qua hai cuộc hôn nhân. Người chồng đầu tiên của cô là Thierry Blanc, một người đàn ông Pháp hơn cô khoảng 15 tuổi; cả hai chia tay năm 2012. Năm 2014, cô kết hôn với doanh nhân Nguyễn Bảo Duy và có con trai chung Tấn Đức vào năm 2016, trước khi ly hôn năm 2017. Sau đổ vỡ, nữ diễn viên trở thành mẹ đơn thân, tập trung chăm sóc con trai và phát triển sự nghiệp kinh doanh.
Tháng 11/2024, cô công khai mối quan hệ với doanh nhân Trần Chí Phú, người hơn cô khoảng 10 tuổi, hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và vật liệu. Cặp đôi dự định tổ chức đám cưới vào cuối năm 2025 nhưng sau đó hoãn lại vì bận rộn công việc. Theo chia sẻ của Phi Thanh Vân hồi tháng 2/2026, hai người đã ra mắt gia đình hai bên, nhận được sự ủng hộ của người thân và đang chung sống như vợ chồng dù chưa tổ chức hôn lễ.
Nhìn lại hình ảnh Phi Thanh Vân thời Cô Gái Xấu Xí, một trong những điều khiến khán giả nhớ nhất chính là làn da nâu sẫm, cách trang điểm đậm, trang phục ôm sát cùng những món phụ kiện nổi bật. Trong bối cảnh vẻ đẹp trắng sáng, dịu dàng và nữ tính từng được ưa chuộng rộng rãi tại Việt Nam, hình ảnh của Phi Thanh Vân từng được coi là "lệch chuẩn".
Thế nhưng, khi nhìn lại sau gần hai thập niên, phong cách ấy cũng gợi ra một góc nhìn thú vị về sự thay đổi của thời trang và quan niệm thẩm mỹ. Làn da nâu khỏe khoắn, vẻ đẹp sắc sảo, cách phối đồ táo bạo và tinh thần tự tin thể hiện cá tính đều là những yếu tố xuất hiện trong nhiều xu hướng làm đẹp đương đại. Những gì từng bị xem là khác thường trong một giai đoạn giờ lại được nhìn nhận như xu thế mới khi chuẩn mực cái đẹp trở nên đa dạng. Phi Thanh Vân cũng là trường hợp cho thấy một hình ảnh gây tranh cãi đôi khi lại trở thành dấu ấn nhận diện bền bỉ trong sự nghiệp nghệ thuật.
Khán giả nhìn lại phong cách thời trang của Phi Thanh Vân cách đây 20 năm và cho rằng cô đi trước thời đại
Mộng Điềm