Nhiều bố mẹ từng có trải nghiệm giống nhau khi đứng trước quầy sản phẩm cho trẻ nhỏ: hai gói khăn ướt đặt cạnh nhau, đều có hình em bé, đều ghi "dịu nhẹ", "an toàn" hay "dermatologically tested". Nhìn qua, mọi thứ gần như không khác biệt.
Nhưng khi lật mặt sau bao bì, câu chuyện mới thực sự bắt đầu. Bởi với sản phẩm dành cho trẻ sơ sinh, điều quan trọng không chỉ nằm ở cảm giác mềm mại hay mùi hương dễ chịu ban đầu, mà còn ở việc bên trong sản phẩm có gì và không có gì.
Nếu lựa chọn của bố mẹ đơn giản là "chọn loại quen thuộc hơn" hay "chọn loại trông uy tín hơn", điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều nghiên cứu về da trẻ sơ sinh được công bố, việc hiểu bảng thành phần cũng đang dần trở thành một kỹ năng cần thiết trong hành trình chăm con.
Giữa rất nhiều lựa chọn dành cho trẻ nhỏ, nhiều bố mẹ ngày càng quan tâm hơn đến bảng thành phần phía sau mỗi sản phẩm.
Da bé không phải "phiên bản nhỏ" của da người lớn
Nhiều người biết rằng da em bé mỏng và nhạy cảm hơn người lớn, nhưng mức độ khác biệt trên thực tế lớn hơn nhiều so với hình dung.
Theo nghiên cứu đăng trên Experimental Dermatology năm 2023, lớp thượng bì của trẻ sơ sinh - lớp da ngoài cùng đóng vai trò như hàng rào bảo vệ - mỏng hơn người trưởng thành khoảng 20-30%. Điều đó đồng nghĩa các chất tiếp xúc trên da có thể thẩm thấu nhanh và sâu hơn.
Không chỉ mỏng hơn, da trẻ sơ sinh còn có độ pH cao hơn người lớn. Trong khi da người trưởng thành thường duy trì pH khoảng 5-5,5 thì ở trẻ nhỏ, con số này có thể dao động từ 6,3 đến 7,5 tùy vị trí trên cơ thể. Lớp màng axit tự nhiên giúp bảo vệ da khỏi vi khuẩn và nấm vẫn chưa hoàn thiện, và phải mất gần hai năm đầu đời để da bé phát triển ổn định hơn.
Những thứ không nên có mặt trong sản phẩm của bé
Không phải tất cả các thành phần dưới đây đều bị cấm tại Việt Nam. Tuy nhiên, đây là những nhóm chất đang được nhiều tổ chức da liễu và y tế quốc tế khuyến nghị nên hạn chế trong sản phẩm dành cho trẻ nhỏ.
Paraben - Chất bảo quản quen mặt với câu chuyện dài hơn bạn nghĩ
Paraben từng xuất hiện trong hàng chục nghìn sản phẩm mỹ phẩm trên toàn thế giới nhờ giá thành thấp và hiệu quả bảo quản tốt. Trong suốt nhiều năm, đây gần như là thành phần rất phổ biến trong ngành mỹ phẩm.
Tuy nhiên, từ những năm 2000, nhiều nghiên cứu bắt đầu đặt câu hỏi về khả năng hoạt động tương tự hormone estrogen của Paraben. Một số tổ chức như EWG cảnh báo rằng các dẫn xuất paraben mạch dài có thể ảnh hưởng đến hệ nội tiết và sự phát triển ở trẻ nhỏ nếu tiếp xúc kéo dài.
Các sản phẩm chăm sóc trẻ sơ sinh được sử dụng nhiều lần mỗi ngày cần phù hợp với làn da còn non yếu của bé.
Formaldehyde-Releasing Preservatives - Nhóm chất dễ bị bỏ qua
Nếu Paraben là cái tên nhiều bố mẹ từng nghe qua, thì Formaldehyde-releasing preservatives lại là nhóm chất ít được chú ý hơn dù xuất hiện trong không ít sản phẩm chăm sóc cá nhân.
Đây là nhóm chất bảo quản hoạt động bằng cách giải phóng formaldehyde ở nồng độ thấp theo thời gian để ngăn vi khuẩn phát triển trong sản phẩm. Theo EWG, các thành phần như DMDM Hydantoin, Quaternium-15 hay Bronopol đều thuộc nhóm này.
Fragrance / Perfume tổng hợp có thể chứa hàng chục thành phần bên trong
Trong nhiều sản phẩm dành cho bé, dòng chữ "Fragrance" hay "Perfume" xuất hiện khá phổ biến. Tuy nhiên, ít người biết rằng phía sau một từ đơn giản đó có thể là hàng chục hợp chất tạo mùi khác nhau.
Nghiên cứu đăng trên Contact Dermatitis năm 2023 cho thấy hơn một nửa sản phẩm dành cho trẻ em được khảo sát tại Đan Mạch vẫn chứa hương liệu, dù được quảng bá là dịu nhẹ cho da bé.
Điều khiến fragrance trở nên khó kiểm soát là luật ở nhiều quốc gia không yêu cầu công bố toàn bộ các hợp chất tạo mùi bên trong hỗn hợp này. Nghĩa là trên bao bì, người dùng chỉ nhìn thấy một từ, nhưng bên trong có thể là rất nhiều thành phần khác nhau. Fragrance là một trong những nguyên nhân phổ biến gây dị ứng tiếp xúc.
Bên cạnh cảm giác mềm mại hay mùi hương dễ chịu, thành phần bên trong sản phẩm cũng là điều nhiều gia đình chú ý hơn khi mua đồ cho con.
Sulfate mạnh và cồn - Sạch quá đôi khi cũng không tốt cho da bé
SLS và SLES là hai chất tạo bọt phổ biến trong nhiều sản phẩm làm sạch. Chúng giúp tạo cảm giác sạch nhanh và nhiều bọt, nhưng đồng thời cũng là nhóm surfactant có khả năng làm ảnh hưởng đến hàng rào bảo vệ da.
Các nghiên cứu da liễu cho thấy SLS có thể làm tăng mất nước qua da và khiến lớp lipid tự nhiên trên bề mặt da bị ảnh hưởng. Với người lớn, da thường phục hồi nhanh hơn. Nhưng với trẻ sơ sinh, khi hàng rào bảo vệ da chưa hoàn thiện, khả năng phục hồi sẽ chậm hơn đáng kể.
Tinopal - tờ khăn trắng đẹp nhờ điều gì?
Ít người để ý rằng một số sản phẩm vải hoặc khăn có thể sử dụng chất tăng trắng quang học, còn gọi là Tinopal, để tạo cảm giác trắng sáng hơn dưới ánh sáng thông thường.
Cơ chế của nhóm chất này không phải làm sạch thực sự, mà là hấp thụ tia UV rồi phản chiếu ánh sáng xanh để tạo hiệu ứng thị giác trắng hơn.
Trong sản phẩm giặt xả thông thường, lượng tồn dư có thể thấp hơn do được xả lại với nước. Nhưng với khăn ướt, sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với da và không qua bước rửa lại, đây là yếu tố khiến nhiều thương hiệu bắt đầu chủ động công bố "không chứa Tinopal".
Những lựa chọn về chất liệu, công thức và thành phần ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm chăm sóc da hằng ngày của trẻ nhỏ.
Lật mặt sau bao bì: Hướng dẫn thực hành qua 3 bước
Điều đầu tiên bố mẹ cần tìm là mục Ingredients hoặc Thành phần. Các chất thường được sắp xếp theo thứ tự từ nồng độ cao đến thấp. Thành phần đứng đầu chiếm tỷ lệ lớn nhất trong sản phẩm.
Sau đó, chỉ cần quét nhanh xem có xuất hiện các nhóm thành phần cần lưu ý như Paraben, formaldehyde releasers hay fragrance tổng hợp hay không.
Một chi tiết khác cũng đáng chú ý là cách thương hiệu chủ động công bố những gì họ không sử dụng. Những dòng như "không Paraben", "không fragrance tổng hợp" hay "không optical brightener" không phải yêu cầu bắt buộc, nhưng cho thấy thương hiệu đã cân nhắc khá kỹ về công thức.
Việc dành thêm vài phút đọc bảng thành phần đang dần trở thành thói quen của nhiều bố mẹ hiện nay.
Kiểm nghiệm mang lại sự an tâm, hiểu thành phần giúp bố mẹ vững tin hơn
Những cụm từ như "Dermatologically tested" hay "Tested on sensitive skin" vẫn là tín hiệu tích cực vì cho thấy sản phẩm đã trải qua những đánh giá chuyên môn nhất định.
Tuy nhiên, bên cạnh các kiểm nghiệm, việc hiểu thêm về bảng thành phần cũng giúp bố mẹ chủ động hơn trong lựa chọn của mình.
Mamamy - Baby Good Goods
19 năm kiên định chuẩn an toàn cho bé
Thương hiệu 19 năm sở hữu hệ sinh thái sản phẩm chăm sóc an toàn và toàn diện cho trẻ từ sơ sinh, hàng triệu mẹ bỉm tin dùng, chủ động không lựa chọn những thành phần có nguy cơ gây hại cho bé, dù ở Việt Nam chưa cấm.
Mẹ theo dõi các khuyến mại mới nhất cả Mamamy tại: https://mamamy.vn/uu-dai-trong-thang
Độc giả theo dõi hành trình 19 năm kiên định giữ chuẩn an toàn riêng cho bé của Mamamy tại: https://mamamy.vn/baby-safety-hub
Công ty Cổ phần Hàng tiêu dùng Đông Hiệp
Địa chỉ: 69B Thụy Khuê, Phường Tây Hồ, TP Hà Nội, Việt Nam
Quang Vũ