Pair Team, một công ty chăm sóc sức khỏe của Mỹ, vừa được chọn tham gia chương trình Medicare thí điểm mô hình AI trong y tế liên bang, với cơ chế thanh toán dựa hoàn toàn vào kết quả điều trị thực tế của bệnh nhân.
Chương trình ACCESS và làn sóng AI trong y tế liên bang
Ngày 30 tháng 4, Pair Team thông báo được chấp nhận vào ACCESS (Advancing Chronic Care with Effective, Scalable Solutions), chương trình kéo dài 10 năm của Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid Hoa Kỳ (CMS), nhằm thử nghiệm mô hình thanh toán y tế dựa trên kết quả điều trị thay vì số giờ bác sĩ tiếp xúc bệnh nhân. Chương trình chính thức khởi động ngày 5 tháng 7, với 150 tổ chức được lựa chọn tham gia.
Điểm mấu chốt nằm ở cơ chế thanh toán. Medicare truyền thống trả tiền theo thời gian bác sĩ làm việc, không có cơ chế nào chi trả cho một AI agent theo dõi bệnh nhân giữa các lần khám, gọi điện kiểm tra sức khỏe, hỗ trợ tìm nhà ở hay nhắc nhở uống thuốc. ACCESS tạo ra cơ chế đó lần đầu tiên. Các tổ chức tham gia nhận khoản thanh toán cố định để quản lý bệnh mãn tính và chỉ nhận đủ toàn bộ số tiền khi bệnh nhân đạt mục tiêu sức khỏe đo lường được, như giảm huyết áp hay giảm đau. Chương trình bao phủ tiểu đường, cao huyết áp, bệnh thận mãn tính, béo phì, trầm cảm và lo âu.
"Đây là cuộc chuyển đổi mô hình thanh toán," Neil Batlivala, người sáng lập Pair Team, nói. "Trước đây, điều này là không thể thực hiện được."
Bảy năm phục vụ nhóm bệnh nhân bị bỏ qua
Pair Team thành lập năm 2019 với đối tượng phục vụ rõ ràng: những người mắc bệnh mãn tính đồng thời đối mặt với tình trạng không có nhà ở ổn định, thiếu lương thực hoặc không có phương tiện đi lại. Khoảng một phần ba người Mỹ rơi vào nhóm này.
Quan điểm nền tảng của công ty là cải thiện sức khỏe bằng cách giải quyết toàn bộ bối cảnh cuộc sống của bệnh nhân. Hiện Pair Team có khoảng 850 nhân viên y tế, vận hành lực lượng y tế cộng đồng lớn nhất tại California theo tuyên bố của công ty, và đạt doanh thu hơn 100 triệu USD (khoảng 2.6 nghìn tỷ đồng). Công ty đã huy động được khoảng 30 triệu USD (khoảng 780 tỷ đồng) từ các nhà đầu tư Kleiner Perkins, Kraft Ventures và Next Ventures.
Mô hình này có bằng chứng khoa học đi kèm. Một nghiên cứu được đồng tác giả bởi các nhà nghiên cứu của Pair Team, đăng trên tạp chí Journal of General Internal Medicine sau quá trình bình duyệt khoa học, đánh giá mô hình chăm sóc tích hợp cộng đồng, kết hợp y tế, tâm lý và hỗ trợ xã hội cho bệnh nhân Medicaid có tỷ lệ vô gia cư cao, bệnh tâm thần nặng và bệnh mãn tính. Kết quả cho thấy mức độ gắn kết của bệnh nhân tăng cao và số lần nhập viện không cần thiết giảm đáng kể. Batlivala cho biết cứ 4 lần nhập viện thì ngăn được 1 lần, và cứ 2 lần đến phòng cấp cứu thì tránh được 1 lần khi bệnh nhân đang trong chương trình chăm sóc.
Flora, AI giọng nói hoạt động suốt ngày đêm
Khoảng chín tháng trước, Pair Team triển khai một AI giọng nói tên Flora làm giao diện tiếp xúc chính với bệnh nhân. Flora hoạt động 24 giờ mỗi ngày, đảm nhận tiếp nhận bệnh nhân ban đầu, phối hợp chuyển tuyến và duy trì liên lạc giữa các lần khám định kỳ.
Cuộc gọi đầu tiên khiến Batlivala thay đổi nhận thức là với một phụ nữ 67 tuổi đang sống trong xe hơi, mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý và suy tim sung huyết. Bà ấy nói chuyện với Flora hơn một tiếng đồng hồ. "Đó vừa là điều đáng kinh ngạc vừa đáng buồn," Batlivala kể lại. "Flora có lẽ là người duy nhất bà ấy nói chuyện được trong nhiều tuần về hoàn cảnh của mình." Hiện tại, những cuộc trò chuyện kéo dài cả tiếng với Flora đã trở thành chuyện thường ngày. "Đó là yếu tố đồng hành," ông nói thêm. "Và hóa ra điều đó thực sự là một biện pháp can thiệp sức khỏe."
Rủi ro và tranh luận xung quanh chương trình
ACCESS được thiết kế bởi Abe Sutton, Giám đốc Trung tâm Đổi mới CMS, và Jacob Shiff, Giám đốc phụ trách AI và Công nghệ của Trung tâm Đổi mới CMS. Sutton từng là nhà đầu tư mạo hiểm tại quỹ y tế Rubicon Founders; Shiff là cựu nhà sáng lập trong lĩnh vực y tế. Cả hai gia nhập CMS dưới chính quyền Trump, và nền tảng khởi nghiệp của họ được phản ánh rõ trong thiết kế chương trình: thanh toán theo kết quả, đăng ký trực tiếp với người dùng cuối và cạnh tranh có chủ đích.
Tuy nhiên, chương trình cũng có những rủi ro. Các tổ chức tham gia đưa dữ liệu bệnh nhân cực kỳ nhạy cảm, những cuộc trò chuyện riêng tư về nhà ở, bệnh tật và sức khỏe tâm thần, vào cơ sở hạ tầng liên bang từng có lịch sử rò rỉ dữ liệu, bao gồm cả số định danh an sinh xã hội bị lộ. Với nhóm dân số dễ bị tổn thương mà ACCESS hướng đến, đây không phải lo ngại xa vời.
Về mặt tài chính, thành tích của các chương trình đổi mới CMS không đồng đều. Phân tích năm 2023 của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ cho thấy Trung tâm Đổi mới CMS đã làm tăng chi tiêu liên bang thêm 5,4 tỷ USD (khoảng 141 nghìn tỷ đồng) trong thập kỷ đầu hoạt động, thay vì tạo ra khoản tiết kiệm như dự báo. Mức thanh toán mỗi bệnh nhân mỗi tháng mà CMS chi trả cũng thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của các tổ chức tham gia, có nghĩa là bài toán kinh tế chỉ khả thi với những đơn vị đã tự động hóa phần lớn tương tác với bệnh nhân.
Batlivala xem đây là đặc điểm, không phải lỗi của hệ thống. "Nếu muốn xây dựng mô hình thực sự khuyến khích sử dụng AI, mức thanh toán phải thấp," ông nói. "Bài toán kinh tế chỉ vận hành được nếu bạn điều hành một mô hình gọn nhẹ, lấy AI làm trung tâm."
Pair Team cho biết hiện đã có quan hệ đối tác cho phép tiếp cận khoảng 500.000 bệnh nhân tiềm năng và đặt mục tiêu đạt một triệu người trong vòng ba năm tới. Trong khi đó, lĩnh vực y tế kỹ thuật số đang nhận được sự quan tâm đầu tư lớn, vốn đầu tư vào y tế số đạt mức cao nhất trong quý đầu năm kể từ đại dịch, với các công ty AI chiếm phần lớn, dù chương trình ACCESS gần như chưa được giới truyền thông ngoài lĩnh vực y tế công nghệ đề cập đến.
Max