Ung thư, một trong những mối đe dọa sức khỏe nghiêm trọng nhất của xã hội hiện đại, đang trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Theo các thống kê y tế, mỗi năm số người tử vong vì các khối u ác tính không ngừng gia tăng, thậm chí vượt qua nhiều bệnh lý mạn tính khác.
Điều đáng lo ngại là ung thư thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Khi người bệnh phát hiện ra, bệnh đã tiến triển nặng, việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn rất nhiều. Chính vì vậy, giới chuyên môn ngày càng nhấn mạnh vai trò của phòng ngừa ung thư và duy trì lối sống lành mạnh từ sớm.
Nhiều người vẫn nghĩ ung thư là thứ gì đó rất xa vời, nhưng thực tế, bất kỳ ai cũng có thể đối mặt với nguy cơ này, đặc biệt nếu duy trì những thói quen sinh hoạt không tốt. Có những hành vi tưởng như vô hại trong đời sống hằng ngày, nhưng lại âm thầm tạo điều kiện cho tế bào ung thư hình thành và phát triển. Theo các bác sĩ, để giảm nguy cơ ung thư, có 4 việc nhất định nên tránh.
1. Thường xuyên ăn đồ quá mặn, quá béo, quá cay
Nhiều người thích các món đậm vị như đồ cay nóng, món nhiều dầu mỡ, nhiều muối hoặc thực phẩm muối chua. Trong ngắn hạn, những món này có thể mang lại cảm giác ngon miệng, nhưng về lâu dài lại gây tổn hại lớn cho sức khỏe, đặc biệt là hệ tiêu hóa và thực quản.
Các thực phẩm nhiều muối, nhiều chất béo và đường dễ làm gia tăng các gốc tự do trong cơ thể. Những gốc tự do này có thể làm tổn thương ADN của tế bào, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư. Việc ăn uống như vậy trong thời gian dài khiến dạ dày, ruột và gan phải hoạt động quá tải, làm tăng khả năng xuất hiện các khối u ác tính.
Chẳng hạn, thực phẩm muối chua chứa nitrit, khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành chất gây ung thư, làm tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa. Ăn quá nhiều đồ cay cũng gây kích thích mạnh lên thực quản, làm tăng nguy cơ ung thư thực quản. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều muối còn được chứng minh là làm tổn thương niêm mạc dạ dày và gia tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Các chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu. Những thực phẩm này giàu chất chống oxy hóa, giúp tăng cường miễn dịch và giảm nguy cơ ung thư.
2. Thường xuyên ở trong môi trường ô nhiễm
Quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến vấn đề ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Không ít người không nhận ra rằng việc hít thở không khí ô nhiễm trong thời gian dài, đặc biệt ở những nơi đông đúc, có thể làm tăng nguy cơ ung thư.
Các chất ô nhiễm như bụi mịn PM2.5, khói thuốc lá thụ động, khí thải xe cộ đều gây tổn hại nghiêm trọng cho hệ hô hấp và tim mạch. Sống lâu ngày trong môi trường không khí xấu hoặc thường xuyên ở nơi kín gió, đông người có thể dẫn đến suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ ung thư phổi, ung thư thanh quản.
Nghiên cứu cho thấy, những người tiếp xúc lâu dài với không khí ô nhiễm có tỷ lệ mắc ung thư cao hơn rõ rệt so với nhóm sống trong môi trường trong lành. Ngoài ra, nơi đông người, không khí kém lưu thông cũng là “điểm nóng” lây lan vi khuẩn và virus.
Một số virus như virus papilloma ở người (HPV) hay virus viêm gan B (HBV) có liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung và ung thư gan. Môi trường chật chội, vệ sinh kém tạo điều kiện cho các mầm bệnh này tồn tại và lây lan. Vì vậy, bác sĩ khuyên nên hạn chế ở lâu trong môi trường ô nhiễm hoặc quá đông người; nếu buộc phải ra ngoài, nên đeo khẩu trang và tránh giờ cao điểm.
3. Hút thuốc lá và hít khói thuốc thụ động
Hút thuốc được coi là “kẻ thù số một” của hầu hết các loại ung thư. Dù vậy, không ít người vẫn xem nhẹ tác hại của thuốc lá, cho rằng mình hút ít nên không sao.
Thực tế, thuốc lá chứa hàng loạt chất độc như nicotine và hắc ín, trực tiếp làm tổn thương tế bào phổi, thực quản, gây đột biến tế bào. Hút thuốc không chỉ làm suy giảm miễn dịch mà còn cản trở lưu thông máu, khiến tế bào ung thư phát triển nhanh hơn.
Ngay cả khói thuốc thụ động cũng làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư ở người không hút thuốc, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi. Các bác sĩ khuyến cáo, người đang hút thuốc nên bỏ càng sớm càng tốt; người không hút cần tránh xa môi trường có khói thuốc để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
4. Mù quáng tin vào các “bài thuốc truyền miệng”
Trong thời đại Internet, nhiều người dễ bị cuốn vào các quảng cáo về “thần dược”, “bài thuốc gia truyền”, nhất là khi đối diện với ung thư. Vì lo lắng hoặc thiếu niềm tin vào y học hiện đại, một số bệnh nhân thậm chí bỏ điều trị chính thống để dùng các phương pháp chưa được kiểm chứng.
Nhiều loại “bài thuốc” không hề có bằng chứng khoa học, thậm chí có thể gây hại. Một số thảo dược hoặc thực phẩm chức năng có thể tương tác xấu với thuốc điều trị, làm giảm hiệu quả hoặc tăng độc tính cho gan, thận. Thậm chí, có những chế phẩm không rõ nguồn gốc chứa chất độc, gây ngộ độc hoặc khiến bệnh nặng hơn.
Ung thư là bệnh lý cần điều trị bài bản, phối hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và miễn dịch trị liệu. Các bác sĩ nhấn mạnh, người bệnh cần tuân theo phác đồ điều trị khoa học, tránh tin vào những lời quảng cáo thiếu cơ sở.
Tóm lại, trong đời sống hằng ngày, việc duy trì chế độ ăn lành mạnh, tránh khói thuốc, hạn chế thực phẩm kích thích, giữ môi trường sống trong lành và không mù quáng tin vào các bài thuốc truyền miệng là những bước quan trọng giúp giảm nguy cơ ung thư. Những thay đổi tưởng chừng nhỏ, nếu duy trì lâu dài, có thể tạo ra khác biệt lớn đối với sức khỏe.
Nguồn và ảnh: Sohu
Mỹ Diệu
