Mùa hè vừa qua, nhiều gia đình từng bắt gặp chung một cảnh tượng. Khi phòng của những đứa trẻ chìm vào bóng tối, cửa phòng đóng kín, nhưng rồi nếu quan sát kỹ, người lớn trong nhà sẽ phát hiện dưới lớp chăn vẫn le lói ánh sáng từ màn hình điện thoại.
Một phụ huynh kể rằng anh từng bị đánh thức bởi tiếng gõ rất khẽ trong đêm. Lần theo âm thanh, anh phát hiện con đang cuộn mình trong chăn, liên tục thử mật khẩu trên một chiếc điện thoại.
Một trường hợp khác còn khiến người lớn hoảng hốt hơn. Một cậu bé 11 tuổi chơi điện thoại đến tận khuya, trong lúc sạc khiến bộ sạc nóng ran, thậm chí còn lén nạp cả triệu đồng vào game. Khi phát hiện chuyện, người mẹ tức giận đến mức huyết áp tăng vọt và phải vào viện cấp cứu.
Có phụ huynh lại chọn cách không nổi giận ngay. Một người kể rằng sau khi đứng ngoài cửa phòng con vài phút, anh quay về phòng mình vì không biết nên bắt đầu cuộc nói chuyện từ đâu.
Sau cả một mùa hè, nhiều cha mẹ nhận ra vấn đề không nằm ở việc họ có muốn quản con hay không. Họ đã thử nói nhẹ, nói nặng, đặt giới hạn, kiểm tra điện thoại, nhưng càng can thiệp thì tranh cãi càng dễ bùng lên. Điện thoại dần trở thành một trong những chuyện hiếm hoi trong gia đình mà chỉ cần nhắc đến là cả hai bên có thể lập tức căng thẳng.
Một ông bố ở Hàng Châu (Trung Quốc) cũng từng thử nhiều cách khác nhau để đối phó với vấn đề nghiện điện thoại của con. Cuối cùng, anh mua hẳn một chiếc máy dò kim loại về nhà và bắt đầu rà từng khu vực.

Bất lực trước các chiêu trò của con trai để có thể chơi điện thoại, một người đàn ông ở Hàng Châu (Trung Quốc) đã phải mua máy dò kim loại về quét trong nhà (Ảnh minh họa)
Chiếc máy lần lượt được đưa qua bàn học, dưới đệm, những góc khuất trong tủ quần áo... Kết quả khiến chính người lớn cũng phải bất ngờ khi tổng cộng có 7 chiếc điện thoại được tìm thấy trong nhà. Bản thân anh không biết lai lịch của những chiếc điện thoại này và cũng không biết con trai anh làm thế nào để mang chúng về nhà rồi lén lút dùng ngay trước mắt cha mẹ.
Nhìn từ câu chuyện, khi một người lớn phải dùng đến máy dò kim loại mới biết trong nhà mình đang có bao nhiêu chiếc điện thoại bị giấu, bản thân chuyện đó đã cho thấy mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái về việc sử dụng điện thoại có thể đã đi khá xa. Khi xung đột leo thang, chuyện xảy ra không chỉ là cãi nhau. Có gia đình rơi vào cảnh chiến tranh lạnh, có trường hợp xảy ra xô xát, thậm chí trẻ bỏ nhà đi vì tức giận.
Trong khi đó, bản thân điện thoại và các nền tảng trực tuyến cũng có nhiều yếu tố khiến người dùng khó dừng lại: thông báo liên tục, video tự động phát, nội dung được đề xuất và cơ chế cuộn không có điểm kết thúc... Người trưởng thành đôi khi còn khó kiểm soát thời gian sử dụng, nên việc yêu cầu một đứa trẻ đang trong quá trình hình thành khả năng tự kiểm soát phải hoàn toàn làm chủ bản thân cũng không đơn giản.
Cha mẹ phải làm gì?
Theo một khảo sát của China Youth Daily, 89,4% phụ huynh được hỏi từng xảy ra mâu thuẫn với con liên quan đến việc sử dụng Internet và điện thoại. Điều đó cho thấy đây không phải vấn đề chỉ xuất hiện ở một vài gia đình.
Một khảo sát khác cho thấy trong nhóm trẻ chơi game quá thời gian quy định, 73,4% sử dụng tài khoản của cha mẹ hoặc người thân để vượt qua giới hạn; 44,84% phụ huynh thừa nhận từng giúp con hoàn tất bước xác minh danh tính để đăng ký tài khoản.
Những con số này không đơn thuần là câu chuyện trẻ thiếu tự giác. Ở một mức độ nào đó, chính người lớn cũng có lúc nới lỏng những quy tắc mình đặt ra. Một nghiên cứu của Đại học Phúc Đán năm 2025, thực hiện trên 1.036 bảng hỏi, cũng chỉ ra rằng video ngắn đã trở thành một trong những hình thức nội dung dễ khiến trẻ dành quá nhiều thời gian, thậm chí vượt qua game ở mức độ phổ biến trong nhóm được khảo sát.

Cha mẹ có thể cùng con thống nhất thời gian và nguyên tắc sử dụng điện thoại phù hợp với độ tuổi (Ảnh minh họa)
Vì vậy, nếu chỉ coi việc giấu điện thoại là vấn đề về khả năng tự kiểm soát của trẻ thì chưa đủ. Điều cha mẹ cần làm là thiết lập lại những giới hạn rõ ràng, thay vì biến cuộc sống trong gia đình thành một cuộc đấu xem ai kiên trì hơn.
Trước hết, gia đình có thể thống nhất một số nguyên tắc sử dụng điện thoại phù hợp với độ tuổi của trẻ, chẳng hạn thời điểm được dùng, thời điểm cần cất máy, những hoạt động nào không nên sử dụng điện thoại và cách xử lý khi vượt quá thời gian đã thống nhất. Những quy tắc này nên được nói rõ từ trước thay vì chỉ xuất hiện sau mỗi lần trẻ vi phạm.
Bên cạnh đó, cha mẹ cũng cần để ý đến chính thói quen sử dụng thiết bị của mình. Trẻ rất dễ hình thành cách sử dụng điện thoại thông qua những gì chúng nhìn thấy mỗi ngày. Nếu người lớn vừa yêu cầu con rời màn hình vừa liên tục cầm điện thoại trong bữa ăn, trước giờ ngủ hay trong lúc trò chuyện, việc thuyết phục trẻ tuân thủ sẽ khó hơn.
Quan trọng hơn, điện thoại không nên trở thành cách duy nhất để trẻ giải trí sau giờ học. Các hoạt động thể chất, đọc sách, chơi cùng bạn bè, làm việc nhà hoặc đơn giản là có thời gian trò chuyện với gia đình đều giúp trẻ có thêm những lựa chọn khác ngoài màn hình.
Khi cần điều chỉnh thời gian sử dụng, cha mẹ cũng nên tập trung vào hành vi cụ thể thay vì gắn cho con những nhận xét như "nghiện điện thoại", "không có ý thức" hay "suốt ngày chỉ biết chơi". Một cuộc trao đổi về việc hôm nay con đã dùng điện thoại bao lâu và vì sao khó dừng lại thường dễ mở ra cách giải quyết hơn một cuộc tranh cãi về việc ai đúng, ai sai.
Với những trường hợp trẻ đã có dấu hiệu mất kiểm soát rõ rệt, ảnh hưởng đến giấc ngủ, việc học, sức khỏe hoặc các mối quan hệ trong gia đình, cha mẹ có thể tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ để được đánh giá cụ thể thay vì tự xử lý bằng cách tăng cường kiểm soát.
Theo QQ
Thiên An