Vitamin D từ lâu được xem là "vitamin quốc dân" cho xương khớp, miễn dịch và phòng ngừa loãng xương. Không ít người, đặc biệt là phụ nữ trung niên và người cao tuổi, có thói quen uống vitamin D hằng ngày, thậm chí liều cao, với niềm tin rằng càng bổ sung càng tốt.
Tuy nhiên, theo cảnh báo mới được đăng tải trên báo Mirror (Anh), một số người đang sử dụng vitamin D được khuyên nên dừng lại ngay lập tức, bởi việc dùng sai liều có thể dẫn đến những hệ quả sức khỏe nghiêm trọng, thậm chí gây tổn thương thận và tim mạch.
Vitamin D rất cần thiết nhưng không phải càng nhiều càng tốt
Vitamin D là vitamin tan trong chất béo, đóng vai trò quan trọng trong việc:
Giúp cơ thể hấp thu canxi và phốt pho
Duy trì xương và răng chắc khỏe
Hỗ trợ hoạt động của cơ bắp và hệ miễn dịch
Chính vì vậy, vitamin D thường được khuyến nghị cho người ít ra nắng, phụ nữ sau sinh, người trung niên – cao tuổi hoặc người có nguy cơ loãng xương.
Nhưng điểm mấu chốt nằm ở chỗ: vitamin D không giống vitamin C hay vitamin nhóm B – dư thừa không dễ đào thải, mà có thể tích tụ trong cơ thể, gây ngộ độc nếu sử dụng quá liều trong thời gian dài.
Vì sao người dùng vitamin D được khuyên "ngừng ngay"?
Theo bài báo, cảnh báo được đưa ra sau khi các chuyên gia y tế ghi nhận nhiều trường hợp gặp biến chứng do bổ sung vitamin D liều cao không kiểm soát, chủ yếu thông qua thực phẩm chức năng.
Nguy cơ lớn nhất là tăng canxi máu. Vitamin D làm tăng khả năng hấp thu canxi từ ruột. Khi lượng vitamin D trong cơ thể quá cao, canxi trong máu cũng tăng theo, dẫn đến tình trạng tăng canxi máu (hypercalcemia) – một rối loạn nguy hiểm.
Ông Tobias Mapulanga, nhà khoa học y sinh và đồng sáng lập Repose Healthcare, đã đưa ra cảnh báo về các triệu chứng cần đặc biệt lưu ý bao gồm:
- Buồn nôn, nôn, chán ăn
- Mệt mỏi kéo dài, yếu cơ
- Khát nước liên tục, đi tiểu nhiều
- Táo bón, đau đầu
- Rối loạn nhịp tim
- Tổn thương thận, thậm chí suy thận nếu kéo dài
Điều đáng lo ngại là nhiều người không nhận ra các dấu hiệu này liên quan đến việc uống vitamin D, nên vẫn tiếp tục dùng cho đến khi tình trạng trở nên nghiêm trọng.
Hãy ngừng uống vitamin D nếu bạn xuất hiện những dấu hiệu sau
1. Khát nước nhiều và đi tiểu thường xuyên
Nếu bạn đột nhiên cảm thấy khát liên tục hoặc phải đi vệ sinh thường xuyên hơn sau khi bắt đầu uống vitamin D, đó là dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang dùng quá liều.
Hãy giảm ngay về một viên 10 microgam mỗi ngày và ngừng tất cả các nguồn vitamin D bổ sung khác nếu xuất hiện các dấu hiệu này.
Vitamin D dư thừa có thể làm rối loạn cân bằng nước và điện giải trong cơ thể, khiến bạn luôn khát và phải đi tiểu liên tục. Hãy kiểm tra kỹ nhãn thực phẩm và đồ uống, loại bỏ các đa vitamin, dạng xịt, kẹo dẻo, đồ uống hoặc ngũ cốc tăng cường vitamin D.
Uống nước đều đặn để cơ thể điều chỉnh lại, và luôn giữ tổng lượng vitamin D dưới 100 microgam/ngày trong thời gian còn triệu chứng.
2. Buồn nôn, ợ hơi liên tục hoặc rối loạn tiêu hóa
Cảm giác buồn nôn, ợ hơi nhiều hoặc đau bụng sau khi uống vitamin D cho thấy cơ thể đang phản ứng không tốt.
Hãy thử:
- Uống vitamin D cùng bữa ăn chính
- Chuyển từ dạng xịt hoặc kẹo dẻo sang viên D3 đơn giản
Thức ăn giúp giảm kích ứng đường tiêu hóa, trong khi các dạng xịt hoặc kẹo dẻo thường chứa chất tạo ngọt hoặc hương liệu có thể không phù hợp với một số người.
Nên chọn cholecalciferol (vitamin D3) với ít phụ gia và giảm liều về 10 microgam/ngày. Tránh các loại đồ uống tăng lực hoặc sữa lắc tăng cường vitamin D cho đến khi dạ dày ổn định trở lại.
3. Đau nhức xương hoặc chuột rút cơ
Nếu bạn nhận thấy xương đau hơn hoặc chuột rút xuất hiện thường xuyên hơn sau khi bắt đầu uống vitamin D, đây là một dấu hiệu cảnh báo.
Vitamin D dư thừa có thể làm rối loạn cân bằng khoáng chất cần thiết cho cơ bắp, trong khi mất nước khiến nguy cơ chuột rút tăng cao.
Hãy:
- Giảm liều vitamin D
- Uống đủ nước
- Bổ sung thực phẩm giàu khoáng chất như sữa chua, rau xanh, đậu, chuối
- Vận động nhẹ và giãn cơ cũng giúp giảm cảm giác cứng và đau.
4. Đầu óc mơ hồ, đau đầu, khó tập trung
Sương mù não và đau đầu là dấu hiệu rõ ràng cho thấy bạn đang dùng quá nhiều vitamin D.
Hãy ngừng các loại đa vitamin hoặc sản phẩm liều cao, chuyển sang một viên vitamin D3 đơn giản 10 microgam. Liều cao vitamin D có thể làm tăng canxi máu, trong khi các chất phụ gia trong đa vitamin cũng có thể ảnh hưởng đến sự tỉnh táo.
Uống vitamin D cùng bữa ăn, vào cùng một thời điểm mỗi ngày để giảm kích ứng tiêu hóa và duy trì liều ổn định. Tránh các sản phẩm kết hợp vitamin A + D, chỉ tập trung vào một nguồn D3 duy nhất.
Lời khuyên cuối cùng từ chuyên gia
Hãy loại bỏ tất cả các nguồn vitamin D dư thừa và chỉ giữ lại một nguồn 10 microgam/ngày. Ghi lại liều lượng và các triệu chứng như khát nước, đi tiểu nhiều, rối loạn tiêu hóa, chuột rút hay sương mù não để theo dõi mối liên hệ với việc bổ sung vitamin D.
Luôn kiểm tra tất cả các sản phẩm bạn đang dùng có chứa vitamin D hay không. Để đổi từ IU sang microgam, chia cho 40 để dễ kiểm soát tổng liều.
Vitamin D có lợi – nhưng chỉ khi dùng đúng liều. Dùng quá tay, lợi ích có thể nhanh chóng biến thành rủi ro.
Liều vitamin D bao nhiêu là an toàn?
Theo khuyến nghị của các cơ quan y tế tại Anh: Nhu cầu thông thường của người trưởng thành: khoảng 10 microgam/ngày (tương đương 400 IU).
Ngưỡng tối đa an toàn là không quá 100 microgam/ngày (tương đương 4.000 IU), trừ khi có chỉ định và theo dõi y tế.
Việc tự ý uống liều cao hơn, đặc biệt là 5.000-10.000 IU mỗi ngày trong thời gian dài, có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc vitamin D, ngay cả khi ban đầu cơ thể chưa có biểu hiện rõ ràng.
Bổ sung vitamin D thế nào để không "lợi bất cập hại"?
Các chuyên gia nhấn mạnh:
Không nên uống vitamin D theo phong trào hay lời truyền miệng
Nên xét nghiệm nồng độ vitamin D trong máu trước khi dùng liều cao
Ưu tiên nguồn vitamin D tự nhiên:
Ánh nắng mặt trời buổi sáng
Cá béo, trứng, sữa tăng cường vitamin D
Nếu cần bổ sung, hãy dùng đúng liều, đúng thời gian, có theo dõi.
Lời nhắc quan trọng cho người đang uống vitamin D
Vitamin D mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng chỉ khi được sử dụng đúng cách. Việc coi vitamin D như một "thần dược", uống càng nhiều càng tốt, có thể khiến cơ thể phải đối mặt với những rủi ro không đáng có.
TT