Hàng triệu con kiến nhỏ bé, có lông đang lan rộng khắp các khu vực phía Nam Hoa Kỳ, hình thành nên những đàn khổng lồ có thể bao phủ toàn bộ các khu đất và thậm chí làm hỏng thiết bị điện.
Những con côn trùng này - được gọi là kiến điên Tawny - đã được tìm thấy tại các bang Texas, Louisiana, Mississippi, Alabama và Florida, nơi số lượng ngày càng tăng của chúng đang gây ra nhiều phiền ngoái cho người dân và các doanh nghiệp. Joe MacGown, một nhà phân loại học về kiến thuộc Bảo tàng Côn trùng học Mississippi, đã mô tả quy mô của sự bùng nổ này trong một cuộc phỏng vấn với The Associated Press.
"Khi tôi nói là bùng nổ, ý tôi là chúng đã chiếm trọn diện tích hàng mẫu Anh với hàng triệu hàng triệu con kiến," MacGown chia sẻ. "Chúng tụ họp lại thành các siêu tập đoàn kiến khổng lồ, một số lượng lớn đến mức kinh ngạc."
Loài côn trùng nhỏ bé có màu nâu đỏ này có nguồn gốc từ Nam Mỹ và đã xuất hiện tại Hoa Kỳ gần một thế kỷ. Tuy nhiên, theo MacGown, quần thể của chúng bắt đầu bùng nổ khoảng 20 đến 25 năm trước, và gần đây các nhà nghiên cứu đã nhận thấy sự thay đổi về những nơi loài kiến này xuất hiện trên khắp miền Nam.
Ở một số nơi, mức độ xâm hại nghiêm trọng đến mức mặt đất trông như đang chuyển động.
MacGown nhớ lại lần ghé thăm một con đường rải sỏi cùng một nhà nghiên cứu khác và nhận thấy bề mặt đường dường như đang rung lên. Tuy nhiên, đó không phải là do bản thân con đường di chuyển, mà là do một lượng kiến khổng lồ đang bò qua bò lại trên đó.
"Tôi từng lái xe đến một công trường trên đường rải sỏi với một đồng nghiệp," ông nhớ lại. "Chúng tôi nhìn ra ngoài và con đường trông như đang rung lắc trực quan, nhưng thực chất đó là những con kiến đang bò xung quanh."
Mặc dù có số lượng đáng sợ, kiến điên Tawny không chích hay chứa nọc độc, dù chúng có thể cắn. Mối đe dọa lớn nhất của chúng đối với con người đến từ thói quen xâm nhập vào các tòa nhà và tụ tập xung quanh các thiết bị điện.
MacGown giải thích rằng loài kiến này có thể chui vào hộp cầu dao và các hệ thống điện khác, đôi khi gây ra hiện tượng đoản mạch (chập điện). Khi bị kích động, chúng cũng có thể tiết ra Pheromone báo động thu hút thêm nhiều con kiến khác đến cùng một vị trí, khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Ảnh minh họa về một tổ kiến.
Thiệt hại có thể rất đáng kể. MacGown cho biết việc bùng phát kiến đã từng làm gián đoạn hoạt động của các doanh nghiệp lớn ở Houston, gây ra các sự cố về điện và những thiệt hại khác lên tới hàng triệu đô la.
Loài kiến này cũng có khả năng phát tán sang các khu vực mới mà con người không hề hay biết mình đang vận chuyển chúng. Chúng có thể "quá giang" trong các chậu cây, củi đốt và các cuộn cỏ khô. MacGown cảnh báo rằng ngay cả một chiếc xe đỗ qua đêm ở khu vực bị nhiễm nặng cũng có thể mang theo côn trùng đi nơi khác.
"Bạn có thể đỗ một chiếc xe máy hoặc ô tô ở nơi chúng xuất hiện nhiều qua đêm, và chúng sẽ bò vào chiếc xe đó vào ngày hôm sau," ông giải thích. "Bạn có thể vô tình vận chuyển chúng dễ dàng như vậy."
Sự xuất hiện ngày càng tăng của chúng cũng gây ra vấn đề cho động vật hoang dã bản địa. Tại các khu vực bị xâm hại nặng, kiến có thể bao phủ các vòm cây và mặt đất với số lượng khổng lồ, cạnh tranh với các sinh vật khác trong hệ sinh thái xung quanh.
MacGown cho biết các nhà khoa học vẫn chưa hiểu đầy đủ lý do tại sao quần thể kiến đôi khi lại tăng đột biến sau nhiều năm duy trì tương đối ổn định. Ông nghi ngờ hình thái thời tiết thay đổi có thể góp phần làm mở rộng phạm vi của chúng, mặc dù mối liên hệ đó vẫn chưa được xác lập chính thức.
Đối với các chủ nhà, việc nhận biết sự bùng phát của loài kiến này có thể khó khăn vì kiến điên Tawny trông rất giống các loài kiến nhỏ khác. MacGown cho biết màu đỏ và số lượng đông đảo bất thường của chúng có thể cung cấp một số manh mối, nhưng để xác nhận chính xác loài nào thì thường cần đến sự can thiệp của chuyên gia.
Ông khuyến nghị nên liên hệ với dịch vụ khuyến nông địa phương để được hỗ trợ định danh côn trùng, sau đó gọi cho đơn vị kiểm soát dịch hại chuyên nghiệp nếu xác nhận có sự xâm nhập.
Và bởi vì các đàn kiến có thể lan rộng qua nhiều khu đất liền kề, việc tiêu diệt chúng thường đòi hỏi hàng xóm phải hợp tác với nhau thay vì chỉ xử lý từng ngôi nhà riêng lẻ.
"Bạn không thể tự mình đối phó với loài kiến này," MacGown cảnh báo. "Điều đó là không thể. Bạn sẽ chỉ tốn tiền và phải tiếp xúc với các hóa chất mà bạn không nên dùng."
Đối với các cộng đồng đang phải giải quyết loài côn trùng này, MacGown nhấn mạnh sự hợp tác là thiết yếu vì việc xử lý một khu đất sẽ không giải quyết được vấn đề nếu các đàn kiến ở khu vực lân cận vẫn không được chạm tới. "Đây là cuộc đấu tranh của cả khu phố," ông nói.
Nguồn: People
Chi Chi