Một phụ nữ 32 tuổi ở Chiết Giang (Trung Quốc) vừa trải qua cơn nguy kịch thập tử nhất sinh sau một bữa ăn tưởng chừng bình thường. Điều khiến các bác sĩ sửng sốt không chỉ là tình trạng viêm tụy cấp nặng mà còn bởi phần huyết tương được lọc ra khỏi cơ thể bệnh nhân có màu trắng đục như sữa, dấu hiệu điển hình của tình trạng mỡ máu tăng cực độ.
Cơn đau bụng dữ dội sau bữa ăn đêm
Theo truyền thông Trung Quốc, tối 19/5, chị Lâm (32 tuổi) sau khi ăn tôm hùm đất cay đã tiếp tục dùng thêm nửa quả dưa hấu lạnh. Chỉ vài giờ sau, chị bất ngờ xuất hiện cơn đau bụng dữ dội kèm sốt cao, buồn nôn và nhanh chóng được gia đình đưa tới phòng khám cấp cứu của Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Chiết Giang.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số men tụy tăng vọt, chụp CT bụng phát hiện tụy có dấu hiệu viêm cấp kèm thấm dịch lan rộng quanh tụy. Các bác sĩ nhanh chóng xác định bệnh nhân mắc viêm tụy cấp, một tình trạng nguy hiểm có thể dẫn đến suy đa cơ quan nếu không xử lý kịp thời.
Tuy nhiên, điều đáng sợ hơn nằm ở kết quả xét nghiệm mỡ máu sau đó. Kết quả kiểm tra cho thấy: Triglycerid của bệnh nhân vượt ngưỡng 64,2 mmol/L, cao gấp 37 lần mức bình thường. Cholesterol toàn phần lên tới 18,38 mmol/L, cao hơn hơn 3 lần giới hạn an toàn.
Tình trạng tăng lipid máu nghiêm trọng đã trực tiếp kích hoạt viêm tụy cấp do mỡ máu, thể bệnh có diễn tiến cực nhanh và tỷ lệ tử vong cao.
Ngay trong đêm, bệnh viện phải kích hoạt quy trình cấp cứu đa chuyên khoa. Các bác sĩ quyết định tiến hành thay huyết tương khẩn cấp để loại bỏ lượng chất béo khổng lồ đang tồn tại trong máu bệnh nhân.
Khi hệ thống lọc máu vận hành, các nhân viên y tế bàng hoàng chứng kiến phần huyết tương được tách ra không có màu vàng nhạt như bình thường mà trắng đục, đặc quánh như sữa.
Trong y học, hiện tượng này được gọi là "máu dưỡng chấp" hay "máu sữa", xảy ra khi máu chứa lượng triglycerid quá cao khiến huyết tương bị đục trắng bởi các hạt mỡ li ti.
Sau gần 2 giờ điều trị, các bác sĩ đã thay khoảng 2,6 lít huyết tương. Chỉ số mỡ máu của bệnh nhân giảm mạnh, triệu chứng đau bụng và sốt cũng dần cải thiện.
Thủ phạm không chỉ là đồ ăn dầu mỡ
Điều khiến các bác sĩ bất ngờ là bệnh nhân không hề béo phì, chế độ ăn thường ngày cũng không quá nhiều dầu mỡ. Sau quá trình khai thác bệnh sử kỹ hơn, nguyên nhân thực sự mới dần lộ diện: chị Lâm đã sử dụng thuốc tránh thai loại tác dụng ngắn trong thời gian dài nhằm tránh thai và điều hòa kinh nguyệt.
Theo bác sĩ điều trị, một số phụ nữ có cơ địa nhạy cảm với thuốc nội tiết. Việc dùng kéo dài có thể gây rối loạn chuyển hóa lipoprotein, làm tăng triglycerid trong máu một cách âm thầm.
Ngoài ra, bệnh nhân còn có thói quen thường xuyên uống sữa bột, cà phê hòa tan chứa kem béo thực vật và nhiều đường. Bữa ăn nhiều chất béo kết hợp lượng đường lớn từ dưa hấu lạnh trước khi phát bệnh đã trở thành "giọt nước tràn ly", đẩy cơ thể vào trạng thái khủng hoảng chuyển hóa cấp tính.
Vì sao thuốc tránh thai có thể làm tăng mỡ máu?
Theo các chuyên gia, thuốc tránh thai nội tiết chứa estrogen và progesterone có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa lipid trong cơ thể.
Ở một số người, estrogen làm tăng tổng hợp triglycerid tại gan, đồng thời làm giảm khả năng đào thải mỡ khỏi máu. Nếu kết hợp với chế độ ăn nhiều đường, nhiều chất béo hoặc cơ địa có rối loạn chuyển hóa tiềm ẩn, nguy cơ tăng triglycerid nặng sẽ cao hơn đáng kể.
Khi triglycerid tăng quá mức, tụy có thể bị tổn thương bởi các acid béo tự do sinh ra trong quá trình phân giải mỡ, dẫn đến viêm tụy cấp, biến chứng được xem là nguy hiểm nhất của tăng lipid máu.
Các bác sĩ nhấn mạnh, thuốc tránh thai là thuốc kê đơn và không nên sử dụng tùy tiện trong thời gian dài mà không có theo dõi y tế. Phụ nữ trước khi dùng thuốc nên: Kiểm tra mỡ máu và chức năng đông máu. Đánh giá nguy cơ tim mạch và chuyển hóa và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Trong quá trình sử dụng, cần hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và đường, kiểm soát cân nặng, duy trì vận động thường xuyên và kiểm tra định kỳ mỡ máu và chức năng gan mỗi 3–6 tháng
Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn ói, đặc biệt sau khi ăn no hoặc uống rượu, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để tránh biến chứng nguy hiểm.
(Nguồn: Sohu)
Diệp Lục