logo
ISSN 2734-9020

Người Việt tưởng Fujifilm tưởng chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ai ngờ đang nắm thị phần số 1 thế giới về một loại vật liệu sản xuất chip

Thứ hai, 16/11/2026 - 23:10

Fujifilm đã quá quen thuộc với nhiều người qua những chiếc máy ảnh, nhưng ít ai biết thương hiệu Nhật Bản này còn đang nắm giữ vị trí số 1 thế giới ở một phân khúc vật liệu quan trọng trong ngành sản xuất chip bán dẫn.

Dù không phải nhiếp ảnh gia hay thậm chí không quá quan tâm đến chuyện chụp hình, chắc hẳn bạn cũng đã ít nhất một lần nghe đến cái tên Fujifilm, dù là vô tình lướt qua trên mạng xã hội hay bắt gặp những chiếc máy ảnh của thương hiệu này ngoài đời. Tại Việt Nam, Fujifilm là cái tên khá quen thuộc với cộng đồng yêu nhiếp ảnh, đặc biệt nhờ dòng máy ảnh chụp lấy liền Instax có thiết kế nhỏ gọn, trẻ trung và những dòng máy ảnh kỹ thuật số được nhiều người lựa chọn.

Fujifilm tưởng chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ai ngờ đang nắm thị phần số 1 thế giới về một loại vật liệu sản xuất chip - Ảnh 1.

Thương hiệu máy ảnh nổi tiếng. Ảnh: Fujifilm.

Không chỉ có mặt trên thị trường máy ảnh, Fujifilm còn kinh doanh phim chụp ảnh, ống kính, thiết bị in ảnh và nhiều sản phẩm liên quan đến hình ảnh. Được thành lập từ năm 1934, doanh nghiệp Nhật Bản này ban đầu ra đời với mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp sản xuất phim ảnh nội địa. Trải qua hơn 90 năm, Fujifilm đã phát triển thành một tập đoàn công nghệ với nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau.

Theo giới thiệu của doanh nghiệp, hệ sinh thái sản phẩm hình ảnh của Fujifilm hiện bao gồm máy ảnh kỹ thuật số, máy ảnh chụp lấy liền Instax, phim màu, giấy ảnh, thiết bị in ảnh và các dịch vụ xử lý hình ảnh. Tại Việt Nam, Fujifilm cũng có hoạt động kinh doanh chính thức với các nhóm sản phẩm máy ảnh kỹ thuật số, thiết bị y tế, vật liệu công nghiệp và giải pháp đồ họa. Riêng dòng Instax được phân phối thông qua hệ thống phân phối chính thức tại thị trường trong nước.

Fujifilm tưởng chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ai ngờ đang nắm thị phần số 1 thế giới về một loại vật liệu sản xuất chip - Ảnh 2.

Năm 2007, trụ sở chính của Fujifilm được chuyển đến tòa nhà Tokyo Midtown. Ảnh: Fujifilm.

Tuy nhiên, máy ảnh và phim chụp ảnh chưa phải tất cả những gì Fujifilm đang kinh doanh. Ít người biết rằng doanh nghiệp Nhật Bản này còn là một nhà cung cấp vật liệu cho ngành bán dẫn - lĩnh vực chuyên nghiên cứu và sản xuất những con chip được ví như "bộ não" của các thiết bị điện tử. Từ điện thoại, máy tính đến ô tô hay máy chủ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), rất nhiều sản phẩm hiện đại đều cần đến những con chip này.

Theo đó, để tạo ra một con chip, các nhà sản xuất phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp, trong đó có việc tạo ra những mạch điện siêu nhỏ trên một tấm silicon gọi là wafer. Trong quá trình này, bề mặt wafer cần được làm phẳng nhiều lần để các lớp vật liệu và mạch điện có thể tiếp tục được hình thành một cách chính xác. Đây cũng là lúc một sản phẩm của Fujifilm phát huy vai trò: CMP slurry, hay còn gọi là dung dịch đánh bóng hóa học - cơ học.

Hiểu đơn giản, CMP slurry là một loại dung dịch chứa các hạt mài mòn siêu nhỏ kết hợp với thành phần hóa học, được sử dụng để loại bỏ phần vật liệu thừa và làm phẳng bề mặt wafer. Công đoạn này có ý nghĩa quan trọng bởi chỉ cần bề mặt không đủ phẳng, các lớp mạch tiếp theo có thể bị ảnh hưởng, làm giảm chất lượng của chip.

Fujifilm tưởng chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ai ngờ đang nắm thị phần số 1 thế giới về một loại vật liệu sản xuất chip - Ảnh 3.

Hình ảnh từ quảng cáo chính thức của Fujifilm minh họa công nghệ CMP slurry - chất mài đặc biệt giúp làm phẳng bề mặt mạch điện tử trên wafer bán dẫn ở cấp độ nano, góp phần nâng cao hiệu suất chip phục vụ AI và các thiết bị điện tử hiện đại. Ảnh: 

Fujifilm tưởng chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ai ngờ đang nắm thị phần số 1 thế giới về một loại vật liệu sản xuất chip - Ảnh 4.

Hình ảnh mô phỏng một công đoạn đánh bóng đặc biệt trong quy trình sản xuất bán dẫn. Ảnh: Fujifilm

Theo tài liệu kết quả kinh doanh quý II năm tài chính 2025 được Fujifilm công bố vào tháng 11/2025, doanh nghiệp đứng số 1 thế giới về thị phần CMP slurry dùng cho dây dẫn đồng. Đáng chú ý, ở hai nhóm sản phẩm cụ thể là dung dịch đánh bóng lớp đồng (Cu bulk) và lớp ngăn cách bên dưới dây dẫn đồng (Cu barrier), Fujifilm đều ghi nhận thị phần 46% trên toàn cầu trong năm 2024.

Các số liệu này được Fujifilm dẫn từ báo cáo nghiên cứu thị trường của Fuji Keizai Group, đơn vị nghiên cứu thị trường Nhật Bản. Cũng phải nói rõ, vị trí số 1 nói trên thuộc phân khúc CMP slurry dùng cho dây dẫn đồng, không phải toàn bộ thị trường vật liệu bán dẫn.

Không chỉ có CMP slurry, Fujifilm còn sản xuất nhiều loại vật liệu khác phục vụ quá trình chế tạo chip như photoresist (chất cản quang), hóa chất làm sạch, chất hiện hình và vật liệu cách điện. Trong đó, photoresist là vật liệu nhạy sáng được phủ lên bề mặt wafer, giúp tạo ra các hoa văn mạch điện siêu nhỏ thông qua quá trình quang khắc.

Fujifilm tưởng chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ai ngờ đang nắm thị phần số 1 thế giới về một loại vật liệu sản xuất chip - Ảnh 5.

Cơ sở sản xuất dung dịch đánh bóng CMP slurry phục vụ ngành bán dẫn của Fujifilm tại Kumamoto, Nhật Bản. Ảnh: Fujifilm

Fujifilm không phải doanh nghiệp mới tham gia lĩnh vực này. Ngay từ năm 1983, công ty tiền thân Fuji Photo Film đã thành lập liên doanh để nhập khẩu và kinh doanh photoresist. Chỉ một năm sau, hãng bắt đầu tự sản xuất loại vật liệu này tại nhà máy Shizuoka ở Nhật Bản.

Sau đó, Fujifilm từng bước mở rộng hoạt động thông qua việc đầu tư, xây dựng cơ sở sản xuất và mua lại các doanh nghiệp có chuyên môn về vật liệu bán dẫn. Năm 2005, hãng mua 50% cổ phần Planar Solutions, doanh nghiệp Mỹ chuyên phát triển và sản xuất CMP slurry. Đến năm 2010, Fujifilm mua toàn bộ cổ phần còn lại và đưa doanh nghiệp này vào hệ thống hoạt động của mình.

Như vậy, từ một công ty khởi đầu với phim ảnh, Fujifilm đã tận dụng nền tảng nghiên cứu hóa học và vật liệu để mở rộng sang chuỗi cung ứng bán dẫn trong hơn 4 thập kỷ.

Dù sở hữu vị thế đáng kể trong ngành vật liệu bán dẫn, đây chưa phải mảng kinh doanh lớn nhất của Fujifilm nếu xét trên toàn bộ tập đoàn. Theo báo cáo tích hợp năm 2026, Fujifilm hiện có 4 nhóm kinh doanh chính gồm Imaging (hình ảnh), Healthcare (chăm sóc sức khỏe), Electronics (điện tử) và Business Innovation (đổi mới kinh doanh).

Trong năm tài chính 2025, kết thúc vào tháng 3/2026, Fujifilm ghi nhận tổng doanh thu 3.357 tỷ yen (khoảng 541.000 tỷ đồng). Trong đó, mảng Business Innovation đóng góp 35%, Healthcare chiếm 32,7%, Imaging chiếm 18,7% và Electronics chiếm 13,6%.

Riêng trong mảng Electronics, vật liệu bán dẫn là lĩnh vực đóng góp lớn nhất, chiếm 65% doanh thu của nhóm kinh doanh này. Doanh thu từ vật liệu bán dẫn đạt 294,6 tỷ yen (khoảng 47.500 tỷ đồng), tăng 17,6% so với năm tài chính trước.

Đây cũng là một trong những lĩnh vực được Fujifilm xác định là động lực tăng trưởng quan trọng trong chiến lược dài hạn. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đưa doanh thu mảng vật liệu bán dẫn lên 500 tỷ yen (khoảng 80.600 tỷ đồng) vào năm tài chính 2030, đồng thời tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu, phát triển và mở rộng mạng lưới sản xuất trên toàn cầu.

Từ những cuộn phim, chiếc máy ảnh chụp lấy liền quen thuộc đến các vật liệu phục vụ sản xuất chip bán dẫn, hành trình của Fujifilm cho thấy cách một doanh nghiệp Nhật Bản tận dụng nền tảng công nghệ lâu năm để mở rộng sang những lĩnh vực công nghiệp mới. Và phía sau cái tên gắn liền với nhiếp ảnh ấy, thực tế còn là một nhà cung cấp vật liệu có vị thế đáng kể trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Nguồn: Fujifilm Holdings Corporation, Fujifilm Electronic Materials, Fuji Keizai Group.