Trong một thời gian dài, tôi cũng giống nhiều người: Thấy món đồ nào đẹp thì mua, gặp chương trình giảm giá thì tranh thủ đặt hàng, đồ cũ dù không dùng vẫn giữ lại vì nghĩ rằng "biết đâu sau này cần đến".
Căn nhà vì thế ngày càng đầy. Các ngăn tủ chật kín, mặt bàn thường xuyên bị phủ bởi những món đồ nhỏ, còn việc dọn dẹp cuối tuần trở thành một công việc vừa mất thời gian vừa mệt mỏi. Điều đáng nói là dù sở hữu rất nhiều thứ, tôi vẫn thường xuyên không tìm thấy món đồ mình cần.
Sau nhiều lần sắp xếp rồi mọi thứ lại đâu vào đấy, tôi quyết định thay đổi. Tôi không còn cố tìm thêm giải pháp lưu trữ để chứa được nhiều đồ hơn, mà bắt đầu hỏi một câu đơn giản: Mình có thực sự cần giữ món đồ này không?
Đó cũng là thời điểm tôi bước vào lối sống tối giản.
Phòng khách không cần nhiều đồ mới có cảm giác ấm cúng
Phòng khách là khu vực đầu tiên tôi thực hiện việc cắt giảm đồ đạc. Trước đây, nơi này từng có nhiều vật trang trí, bàn phụ, ghế nhỏ, kệ để đồ và những món quà lưu niệm ít khi được chú ý tới.
Sau khi dọn dẹp, tôi chỉ giữ lại những món phục vụ trực tiếp cho sinh hoạt hằng ngày: Một bộ sofa đơn giản, bàn trà nhỏ, tivi và một vài chi tiết trang trí thực sự yêu thích.
Các bức tường cũng không còn bị lấp kín bởi tranh ảnh. Tôi chỉ chọn một vài món phù hợp với tổng thể căn phòng. Nhờ đó, mỗi đồ vật đều có không gian để "thở", còn phòng khách trông rộng rãi, sáng sủa hơn dù diện tích không hề thay đổi.
Điều tôi cảm nhận rõ nhất không nằm ở thẩm mỹ, mà ở sự tiện lợi. Mặt bàn trống giúp việc lau dọn nhanh hơn. Sàn nhà ít vật cản nên có thể vệ sinh chỉ trong vài phút. Khi trở về sau một ngày làm việc, tôi không còn nhìn thấy một căn phòng đầy những thứ cần sắp xếp.
Tối giản trong phòng khách, với tôi, không có nghĩa là căn phòng phải trống trơn. Đó là việc loại bỏ những thứ gây vướng víu để giữ lại cảm giác thoải mái.
Phòng ngủ chỉ giữ những gì giúp tôi nghỉ ngơi
Phòng ngủ là nơi tôi hạn chế đồ đạc nhiều nhất. Tôi muốn căn phòng này chỉ phục vụ một mục đích chính: Nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng.
Trong phòng có giường ngủ, tủ quần áo, một chiếc bàn nhỏ và chậu cây gần cửa sổ. Tôi không đặt quá nhiều thiết bị điện tử, đồ trang trí hay các hộp đựng đồ dưới gầm giường.
Tủ quần áo cũng được sắp xếp theo một nguyên tắc khá rõ ràng: Chỉ giữ những món vừa vặn, còn sử dụng và phù hợp với cuộc sống hiện tại.
Tôi từng có nhiều bộ quần áo mua vì giảm giá, vì chạy theo xu hướng hoặc vì nghĩ một ngày nào đó mình sẽ mặc. Nhưng phần lớn trong số đó nằm dưới đáy tủ qua nhiều mùa. Chúng chiếm diện tích, khiến tôi mất thời gian lựa chọn nhưng lại không mang đến giá trị sử dụng thực tế.
Sau mỗi mùa, tôi đều kiểm tra lại tủ. Những món không còn mặc được đem tặng hoặc xử lý phù hợp. Nhờ vậy, số lượng quần áo ít hơn nhưng việc phối đồ lại dễ dàng hơn. Tôi cũng không còn gặp tình trạng "tủ đầy mà vẫn không biết mặc gì".
Căn bếp không tích trữ quá mức
Nhà bếp là khu vực rất dễ phát sinh đồ thừa. Chỉ cần vài lần mua theo khuyến mãi, chúng ta có thể sở hữu hàng loạt hộp đựng, cốc chén, dụng cụ nấu ăn và thực phẩm dự trữ vượt quá nhu cầu.
Tôi từng có nhiều món đồ chỉ dùng một hoặc hai lần, chẳng hạn khuôn làm bánh, máy chế biến chuyên dụng hay những chiếc nồi có công năng gần giống nhau. Chúng khiến tủ bếp chật chội, trong khi những vật dụng cần thiết lại khó lấy.
Hiện tại, mỗi chiếc nồi, chảo và dụng cụ nấu ăn trong bếp đều có vị trí cố định. Tôi ưu tiên những món có thể sử dụng linh hoạt cho nhiều công việc thay vì mua một thiết bị riêng cho từng nhu cầu nhỏ.
Các lọ gia vị được sắp xếp theo tần suất sử dụng. Đồ dùng thường xuyên đặt ở vị trí dễ lấy, còn những món ít dùng được cất gọn phía trong. Mặt bàn bếp được giữ tương đối trống để việc chuẩn bị và vệ sinh thuận tiện hơn.
Tôi cũng không còn tích trữ quá nhiều thực phẩm. Trước khi đi chợ hoặc mua sắm, tôi kiểm tra tủ lạnh, tủ khô và lên danh sách những thứ còn thiếu. Việc này giúp tránh mua trùng, hạn chế thực phẩm hết hạn và giảm đáng kể lượng đồ ăn phải bỏ đi.
Tôi nhận ra căn bếp tiện dụng không nhất thiết phải có thật nhiều dụng cụ. Quan trọng là những món đang có được sử dụng thường xuyên và dễ tìm thấy khi cần.
Phòng tắm không còn những chai lọ dùng dở
Phòng tắm trước đây từng là nơi tập trung rất nhiều chai lọ: Mỹ phẩm được tặng, sản phẩm mua theo quảng cáo, dầu gội dùng thử rồi bỏ dở, đồ chăm sóc da đã lâu không đụng tới.
Sau khi kiểm tra, tôi phát hiện một số sản phẩm đã hết hạn, một số khác không còn phù hợp nhưng vẫn được giữ lại chỉ vì tiếc tiền.
Hiện tại, tôi chỉ để bên ngoài những món sử dụng hằng ngày. Đồ vệ sinh cá nhân, chất tẩy rửa và dụng cụ làm sạch đều có khu vực riêng. Khi dùng hết một sản phẩm, tôi mới mua sản phẩm thay thế, thay vì luôn dự phòng nhiều chai cùng loại.
Khăn tắm và khăn lau cũng chỉ giữ ở số lượng vừa đủ để sử dụng và thay giặt. Việc cắt giảm giúp phòng tắm thông thoáng hơn, ít bám bụi, đồng thời dễ phát hiện khi một sản phẩm sắp hết hoặc cần thay mới.
Ban công không còn là nơi chứa đồ tạm
Nhiều gia đình có thói quen đưa những món chưa biết đặt ở đâu ra ban công. Lâu dần, không gian đáng lẽ dành cho ánh sáng và không khí lại biến thành kho chứa đồ.
Ban công nhà tôi hiện chỉ có máy giặt, máy sấy, một tủ nhỏ đựng đồ giặt và vài chậu cây xanh. Những vật dụng liên quan được đặt gần nhau để thuận tiện sử dụng, còn các loại chai lọ được cất kín thay vì bày trên sàn.
Nhờ không chứa đồ dư thừa, ban công trở thành nơi tôi có thể đứng ngắm cây, uống một tách trà hoặc đơn giản là mở cửa đón nắng. Một khoảng không nhỏ nhưng mang lại cảm giác thư giãn rõ rệt.
Tối giản không đồng nghĩa với keo kiệt
Có người cho rằng sống tối giản là cố gắng mua ít nhất có thể, từ chối mọi nhu cầu hoặc chấp nhận sống thiếu tiện nghi. Tôi không nghĩ như vậy.
Tôi vẫn mua những món đồ chất lượng khi cần. Tôi vẫn trang trí nhà cửa và dành tiền cho những thứ khiến cuộc sống dễ chịu hơn. Điểm khác biệt là trước khi mua, tôi thường tự hỏi:
Món đồ này giải quyết nhu cầu nào? Trong nhà đã có thứ gì có chức năng tương tự chưa? Tôi sẽ sử dụng nó thường xuyên hay chỉ hứng thú trong vài ngày? Nếu không còn cần nữa, tôi sẽ xử lý nó như thế nào?
Những câu hỏi này giúp tôi hạn chế mua hàng theo cảm xúc. Đôi khi, tôi trì hoãn quyết định mua vài ngày. Sau khoảng thời gian đó, phần lớn những món từng cảm thấy rất cần thiết lại không còn hấp dẫn nữa.
Tối giản vì thế không chỉ là câu chuyện dọn nhà, mà còn là cách điều chỉnh thói quen tiêu dùng.
Càng ít đồ, tôi càng có nhiều thời gian cho cuộc sống
Sự thay đổi lớn nhất sau khi sống tối giản không phải là căn nhà đẹp hơn, mà là thời gian dọn dẹp giảm đi đáng kể.
Khi mỗi món đồ đều có vị trí riêng, tôi không phải mất nhiều công sức để sắp xếp. Khi bề mặt bàn, kệ và sàn nhà ít vật dụng, việc lau chùi cũng nhanh hơn. Tôi không còn dành cả ngày nghỉ để xử lý một căn nhà ngổn ngang rồi vài hôm sau lại bừa bộn như cũ.
Số tiền dành cho những món mua theo cảm xúc cũng giảm xuống. Tôi có thể dùng khoản đó cho trải nghiệm, sức khỏe, những bữa ăn chất lượng hoặc đơn giản là để tiết kiệm.
Quan trọng hơn, đầu óc tôi nhẹ nhõm hơn. Một căn nhà quá nhiều đồ thường tạo ra hàng loạt quyết định nhỏ: Cất món này ở đâu, giữ hay bỏ, khi nào dọn, có nên mua thêm tủ hay không. Khi số lượng vật dụng giảm xuống, những quyết định ấy cũng ít đi.
Không cần vứt bỏ tất cả để bắt đầu
Tôi không thực hiện lối sống tối giản bằng một cuộc dọn nhà lớn rồi loại bỏ mọi thứ trong vài ngày. Tôi bắt đầu từ từng ngăn kéo, từng mặt bàn và từng nhóm đồ nhỏ.
Mỗi ngày, tôi dành khoảng 10 đến 15 phút để xem xét một khu vực. Tôi bỏ đồ hỏng, tặng những món còn tốt nhưng không sử dụng và sắp xếp lại những thứ cần giữ. Sau đó, tôi cố gắng duy trì nguyên tắc: Mua thêm một món thì phải biết rõ nó sẽ được đặt ở đâu và sử dụng như thế nào.
Tối giản không có một tiêu chuẩn chung. Có người chỉ cần vài bộ quần áo, nhưng người khác cần một tủ đồ lớn hơn vì tính chất công việc. Có gia đình ít nấu ăn, trong khi gia đình khác cần nhiều dụng cụ bếp. Điều quan trọng không phải số lượng đồ đạc, mà là mỗi món có thực sự phục vụ cuộc sống hay không.
Nhà tôi hiện nay gần như không có đồ thừa, nhưng không hề thiếu những thứ cần thiết. Mọi vật dụng đều được sử dụng, có vị trí rõ ràng và mang lại giá trị cụ thể.
Tôi lựa chọn tối giản không phải để chứng minh rằng mình có thể sống với thật ít. Tôi chỉ muốn căn nhà không trở thành nơi cất giữ những quyết định mua sắm trong quá khứ.
Khi loại bỏ những thứ không còn phù hợp, tôi có thêm không gian, thời gian và sự tập trung cho hiện tại. Và với tôi, đó mới là giá trị lớn nhất của một ngôi nhà tối giản.
Thảo Nguyễn