Nghiên cứu y học hiện đại cho thấy, gan là một cơ quan chuyển hóa quan trọng trong cơ thể người, điều chỉnh nhiều chức năng khác nhau như máu, hormone và mật. Khi gan gặp vấn đề, nhiều triệu chứng sẽ biểu hiện ra bên ngoài, đặc biệt là những thay đổi bất thường trên khuôn mặt
Vậy, những dấu hiệu trên khuôn mặt nào mà người mắc bệnh gan cần lưu ý? Chúng ta hãy cùng thảo luận chi tiết về chủ đề này hôm nay.
Tại sao bệnh gan lại biểu hiện trên khuôn mặt?
Gan được mệnh danh là "nhà máy hóa chất của con người". Nó quản lý nhiều phản ứng sinh hóa trong cơ thể, chẳng hạn như giải độc, chuyển hóa bilirubin (một chất quan trọng ảnh hưởng đến màu da và mắt), và sản xuất các yếu tố đông máu.
Khi chức năng gan bị suy giảm, các quá trình sinh lý này sẽ bị gián đoạn, cơ thể sẽ gửi một loạt tín hiệu thông qua da, mạch máu và hệ thần kinh, trong đó những thay đổi trên khuôn mặt đặc biệt dễ nhận thấy. Các bác sĩ chỉ ra rằng, những bất thường trên khuôn mặt do bệnh gan thường liên quan đến các yếu tố sau:
1. Tích tụ độc tố: Chức năng giải độc của gan suy giảm và sự tích tụ độc tố trong máu có thể ảnh hưởng đến màu da và tình trạng mô mềm.
2. Rối loạn chuyển hóa bilirubin: Gan không thể xử lý bilirubin đúng cách, khiến bilirubin tích tụ trong cơ thể và dẫn đến vàng da và vàng mắt.
3. Rối loạn dinh dưỡng và chuyển hóa: Tổn thương hệ thống gan và túi mật có thể ảnh hưởng đến sự hấp thụ vitamin và khoáng chất, do đó làm trầm trọng thêm tình trạng của khuôn mặt.
5 đặc điểm bất thường trên khuôn mặt ở bệnh nhân mắc bệnh gan
Người mắc bệnh gan có thể có 5 bất thường này trên khuôn mặt.
1. Sắc mặt hơi vàng: Da và lòng trắng mắt bị vàng
Làn da xanh xao không phải lúc nào cũng chỉ là dấu hiệu của tuổi già; đôi khi nó còn có thể là dấu hiệu cảnh báo của bệnh gan.
Triệu chứng điển hình nhất trên khuôn mặt của bệnh gan là vàng da, đặc biệt phổ biến trong các trường hợp viêm gan, xơ gan hoặc tắc nghẽn ống mật. Chứng vàng da này là do gan không có khả năng chuyển hóa bilirubin đúng cách, dẫn đến sự tích tụ bilirubin trong cơ thể.
Tạp chí Y học Trung Quốc chỉ ra rằng,khi nồng độ bilirubin trong huyết thanh tăng ở bệnh nhân mắc bệnh gan, biểu hiện đầu tiên thường là vàng lòng trắng mắt.
Ngoài ra, mức độ vàng da thường phản ánh mức độ nghiêm trọng của bệnh. Ví dụ, bệnh nhân viêm gan nhẹ có da hơi vàng, trong khi bệnh nhân mắc bệnh gan nặng có thể có da vàng rõ rệt, như sáp.
Lưu ý : Nếu bạn nhận thấy da hoặc lòng trắng mắt bị vàng, bạn nên đi kiểm tra chức năng gan ngay lập tức.
2. Mũi đỏ: Khả năng chuyển hóa rượu của gan bị suy giảm
Nếu chóp mũi của bạn luôn đỏ, đặc biệt là khi bạn không uống rượu, đó có thể là dấu hiệu của bệnh gan mà bạn nên lưu ý.
Một số người mô tả hiện tượng này như ảo giác "mặt đỏ khi say rượu", nhưng nguyên nhân cơ bản là viêm gan do rượu hoặc khả năng chuyển hóa rượu của gan bị suy giảm.
Quá trình chuyển hóa rượu tạo ra một chất gọi là acetaldehyde. Nếu chức năng gan bị suy giảm, acetaldehyde sẽ tồn tại trong cơ thể, kích thích sự giãn nở của các mao mạch ở mũi và gây đỏ đầu mũi.
Lưu ý: Tình trạng đỏ mặt kéo dài, đặc biệt ở những người có thói quen uống rượu lâu năm, cần được xem xét đến khả năng mắc bệnh gan nhiễm mỡ do rượu hoặc xơ gan.
3. Da mặt xỉn màu: Cho thấy sự tích tụ độc tố trong gan và tuần hoàn máu kém
Rối loạn chức năng gan có thể làm suy giảm chức năng giải độc của cơ thể, dẫn đến tích tụ độc tố và gây ra tình trạng da xỉn màu, vàng vọt, khiến người bệnh trông như thể đã thức trắng nhiều đêm liền.
Nghiên cứu y khoa cho thấy, bệnh gan mãn tính thường đi kèm với sự tích tụ axit lactic trong máu, làm cản trở thêm quá trình lưu thông máu và dẫn đến thiếu oxy cung cấp cho da. Ngoài ra, bệnh nhân mắc bệnh gan cũng có thể bị quầng thâm dưới mắt (thường được gọi là "vòng thâm mắt"), có liên quan đến sự chuyển hóa năng lượng bất thường trong cơ thể.
Cảnh báo: Tình trạng da đột ngột xấu đi hoặc da mặt xỉn màu kéo dài có thể là dấu hiệu sớm của bệnh gan.
4. U mạch mạng nhện hoặc giãn mao mạch trên mặt
U mạch mạng nhện là một đặc điểm điển hình khác trên khuôn mặt của bệnh nhân mắc bệnh gan. Chúng là những tổn thương giãn nở mạch máu nhỏ, thường phân bố theo hình tia, giống như mạng nhện, do đó có tên gọi như vậy. U mạch mạng nhện thường thấy ở bệnh nhân xơ gan và cũng là một trong những dấu hiệu đặc trưng của suy giảm chức năng gan.
Hiện tượng này chủ yếu do suy giảm chức năng gan và rối loạn chuyển hóa estrogen gây ra. Nồng độ estrogen cao trong máu có thể dẫn đến giãn nở mao mạch bất thường, gây ra các đốm đỏ nhỏ dễ nhận thấy trên má, sống mũi và các vùng khác trên cơ thể.
Lưu ý: Nếu các u mạch hình mạng nhện đột nhiên xuất hiện trên mặt, vui lòng đến gặp bác sĩ ngay lập tức.
5. Sưng cả hai má: Điều này cho thấy rối loạn chuyển hóa ở gan, ảnh hưởng đến sự hấp thụ chất dinh dưỡng
Bệnh nhân mắc bệnh gan đặc biệt dễ bị rối loạn dinh dưỡng và chuyển hóa, chẳng hạn như giảm nồng độ protein trong huyết tương. Điều này có thể khiến dịch rò rỉ từ các mạch máu, dẫn đến phù nề cục bộ, biểu hiện bằng sưng mặt và sưng má.
Đặc biệt ở giai đoạn mất bù của xơ gan, triệu chứng phù nề này trở nên rõ rệt hơn vì gan không thể tổng hợp albumin một cách bình thường. Hơn nữa, phù mặt ở bệnh nhân mắc bệnh gan cũng có thể liên quan đến suy giảm chức năng thận, vì hội chứng gan thận không phải là hiếm gặp ở bệnh xơ gan.
Cảnh báo: Sưng mặt kéo dài, đặc biệt là kèm theo yếu tay chân, cần phải nghi ngờ mắc bệnh gan.
Những dấu hiệu cảnh báo gan có vấn đề cần được xem xét nghiêm túc
Đừng vội cho rằng việc có những triệu chứng trên đồng nghĩa với việc bạn "bị bệnh nan y". Trên thực tế, bệnh gan không trở nên nghiêm trọng chỉ sau một đêm; nó thường là kết quả của việc bỏ qua các dấu hiệu sức khỏe trong thời gian dài.
Nếu kết quả kiểm tra sức khỏe định kỳ cho thấy nồng độ men gan tăng cao, hoặc nếu gặp bất kỳ triệu chứng nào sau đây, bạn nên đặc biệt chú ý đến sức khỏe gan của mình:
- Mệt mỏi mãn tính: Suy giảm chức năng gan có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa năng lượng.
- Chán ăn: Hãy cảnh giác với những dấu hiệu sớm của viêm gan mãn tính.
- Nước tiểu màu vàng: Một trong những dấu hiệu của suy giảm khả năng chuyển hóa bilirubin ở gan.
Các bác sĩ nhắc nhở, ngoài việc theo dõi các dấu hiệu của cơ thể, phòng ngừa bệnh gan còn đòi hỏi phải chăm sóc tốt cho gan. 3 điểm sau đây đặc biệt quan trọng:
1. Bỏ rượu và hạn chế hút thuốc: Rượu và thuốc lá là hai tác nhân chính làm tăng tốc độ phát triển bệnh gan.
2. Duy trì giờ giấc ngủ đều đặn: Giảm thiểu việc thức khuya để bảo vệ khả năng tự phục hồi của tế bào gan.
3. Chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn uống cân bằng, ăn nhiều trái cây và rau củ giàu vitamin C, ăn ít thực phẩm nhiều chất béo và đường.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Sohu, Toutiao)
Tuấn Khang